Chiến tranh công nghệ: Mỹ chuyển từ 'tách rời' kiểu Trump sang 'vườn nhỏ, rào cao' kiểu Biden

Bình luận Thiện Nhân • 14:12, 02/03/21

Giúp NTDVN sửa lỗi

Về vấn đề an ninh quốc gia, ông Biden dường như đồng ý với lý do của ông Trump về việc áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các công ty công nghệ Trung Quốc: cụ thể là các sản phẩm công nghệ nước ngoài được nhiều công dân Mỹ sử dụng có thể gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia. Điểm khác biệt giữa 2 chính trị gia hàng đầu này là thức họ quản lý mối đe dọa đó.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị kêu gọi chính quyền ông Biden mở lại đối thoại để phục hồi mối quan hệ Mỹ-Trung vốn đã bị tổn hại dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Cuối tháng 2 vừa qua, ông Vương đã thúc giục phía Hoa Kỳ dỡ bỏ các rào cản thuế quan 'không công bằng' đang áp lên hàng hóa Trung Quốc, và xóa bỏ điều mà ông gọi là sự đàn áp bất hợp lý đối với ngành công nghệ Trung Quốc.

"Chúng tôi hy vọng là Hoa Kỳ sẽ điều chỉnh chính sách càng sớm càng tốt, dỡ bỏ biểu thuế quan bất hợp lý đang áp lên các sản phẩm Trung Quốc, các lệnh trừng phạt đơn phương lên các công ty và các cơ quan nghiên cứu khoa học của Trung Quốc, và chấm dứt việc đàn áp bất hợp lý lên ngành công nghệ Trung Quốc," ông Vương nói.

Về phía chính quyền Biden, gần đây họ đã tiến hành xem xét lại các chính sách của cựu Tổng thống (TT) Donald Trump đối với một số công ty Trung Quốc, điều này đã tạo cơ sở cho bước thay đổi trong cách Washington đối phó với các mối đe dọa từ các công ty công nghệ của quốc gia Châu Á này.

Dưới thời Tổng thống Trump, Mỹ đã mạnh tay trừng phạt các công ty như Huawei Technologies, ứng dụng video ngắn TikTok của ByteDance và ứng dụng nhắn tin xã hội WeChat của Tencent Holdings. Đây là một phần của nỗ lực nhằm mở rộng một số chuỗi cung ứng phức tạp liên kết hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Chiến lược, được gọi là "tách rời", đã làm chao đảo lĩnh vực công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, giờ đây, chính quyền Biden dường như đang phát tín hiệu ủng hộ một chính sách linh hoạt hơn được mệnh danh là "vườn nhỏ, rào cao".

Cách tiếp cận trước đây, vốn đã được lưu hành giữa các chính sách của chính trị Mỹ trong suốt một thời gian dài, không hoàn toàn bác bỏ nhu cầu loại trừ một số công ty công nghệ Trung Quốc khỏi thị trường Hoa Kỳ. Nhưng thay vì áp dụng chiến thuật thiêu đốt của Trump, chiến lược mới sẽ yêu cầu xác định một cách chính xác những công nghệ nào là chìa khóa cho lợi ích quốc gia của Mỹ và hành động để bảo vệ chúng khỏi ảnh hưởng quá mức của Trung Quốc.

Những công nghệ nào được coi là đáng được bảo vệ như vậy vẫn chưa được tiết lộ nhưng có thể bao gồm những đổi mới như 5G và chất bán dẫn tiên tiến. Tuần trước, ông Biden tuyên bố thành lập một lực lượng đặc nhiệm quân sự sẽ xem xét lại chính sách của Washington đối với Trung Quốc, bao gồm cả trong lĩnh vực công nghệ.

Một yếu tố chính đằng sau quyết định xem xét các lệnh cấm từ thời Trump của Biden là sự thiếu hụt toàn cầu về vi mạch được sử dụng trong ô tô, vốn đã ảnh hưởng đến ngành công nghiệp ô tô kể từ tháng Giêng năm nay và dẫn đến sự sụt giảm lớn trong sản xuất ô tô trên toàn thế giới.

Một số yếu tố đằng sau sự thiếu hụt có liên quan đến nền kinh tế toàn cầu, bao gồm sự phục hồi mạnh mẽ hơn dự kiến ​​của lĩnh vực ô tô và các vấn đề chuỗi cung ứng liên quan đến đại dịch COVID-19. Nhưng các hạn chế xuất khẩu của ông Trump cũng có thể khiến các nhà sản xuất chip cả trong và ngoài Trung Quốc gặp khó khăn hơn trong việc có được nguyên liệu và thiết bị mà họ cần để tăng cường nhu cầu gia tăng, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt ở quốc gia Châu Á này.

Tại một cuộc họp báo đầu tháng 2 vừa qua, phát ngôn viên Nhà Trắng Jen Psaki lưu ý rằng sự thiếu hụt chip là một trong những chất xúc tác cụ thể khiến ông Biden kêu gọi xem xét lại các chính sách của ông Trump. Bà cho biết Nhà Trắng sẽ xác định nguồn gốc của các nút thắt đằng sau sự thiếu hụt và làm việc với các ngành công nghiệp và điều chỉnh lại để tránh làm tổn thương người lao động Mỹ và các đồng minh của đất nước này.

Bốn năm làm việc của ông Trump trong Nhà Trắng được đánh dấu bằng sự đối đầu trực diện với Bắc Kinh, với việc tổng thống sử dụng 3 vũ khí chính để hạ bệ các công ty công nghệ Trung Quốc. (Photo by NICHOLAS KAMM/AFP via Getty Images)
Bốn năm làm việc của ông Trump trong Nhà Trắng được đánh dấu bằng sự đối đầu trực diện với Bắc Kinh, với việc tổng thống sử dụng 3 vũ khí chính để hạ bệ các công ty công nghệ Trung Quốc. (Photo by NICHOLAS KAMM/AFP via Getty Images)

Việc bà đề cập đến các công nhân và đồng minh của Mỹ đã làm thất vọng một số người ở Trung Quốc, những người đã bắt đầu suy đoán rằng đợt rà soát sắp tới có thể có lợi cho Huawei - một trong những mục tiêu công kích lớn nhất của chính quyền Trump. Các biện pháp trừng phạt của cựu tổng thống đã đặc biệt nhắm vào đơn vị sản xuất chip của Huawei, nơi cung cấp các thành phần cốt lõi cho điện thoại thông minh và thiết bị mạng là sản phẩm chính của Huawei.

Bốn năm làm việc của ông Trump trong Nhà Trắng được đánh dấu bằng sự đối đầu trực diện với Bắc Kinh, với việc tổng thống sử dụng 3 vũ khí chính để hạ bệ các công ty công nghệ Trung Quốc. Trước những lo ngại về an ninh quốc gia, chính quyền của ông đã thêm một số các công ty có quan hệ với quân đội Trung Quốc vào "danh sách thực thể", ngăn cản họ truy cập vào dữ liệu các nhà cung cấp của Mỹ và ngăn cản họ giao dịch chứng khoán trên các sàn của Mỹ.

Chiến thuật này là một đòn đau đớn đối với Huawei, doanh số bán điện thoại thông minh của hãng đã sụt giảm kể từ khi được đưa vào danh sách thực thể vào tháng 5 năm 2019, khiến công ty không thể duy trì nguồn cung cấp vi mạch tiên tiến.

Ông Trump cũng nhắm mục tiêu vào các công ty công nghệ Trung Quốc thông qua các mệnh lệnh điều hành. TikTok và WeChat là 2 công ty tiêu biểu trong đợt “truy quét” này, làm hạn chế đáng kể hoạt động của các nền tảng này tại Hoa Kỳ.

Cuối cùng, ông Trump đã công bố một loạt các chính sách trong lĩnh vực 5G và viễn thông. Ví dụ, Sáng kiến ​​Mạng sạch sẽ tìm cách loại bỏ các công ty viễn thông Trung Quốc khỏi các mạng của Mỹ và thuyết phục các chính phủ cùng chí hướng làm điều tương tự.

Trong khi chính quyền Biden cho biết họ sẽ xem xét lại lập trường của mình về một số vấn đề nêu trên, lập trường của Washington đối với các công ty công nghệ Trung Quốc sẽ tiếp tục tập trung vào hai lợi ích cốt lõi: hồi sinh ngành công nghiệp trong nước và quản lý các mối quan ngại về an ninh quốc gia.

Trong chiến dịch tranh cử của mình, ông Biden đã cam kết sẽ hành động để đảm bảo rằng Hoa Kỳ sẽ không phải đối mặt với tình trạng thiếu các sản phẩm quan trọng trong thời kỳ khủng hoảng. Ông đã kêu gọi các chuỗi cung ứng nội địa "mạnh mẽ hơn, linh hoạt hơn" trong các lĩnh vực bao gồm năng lượng, chất bán dẫn, "điện tử quan trọng", cơ sở hạ tầng viễn thông và "nguyên liệu thô quan trọng".

Về vấn đề an ninh quốc gia, ông Biden dường như đồng ý với lý do của ông Trump về việc áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các công ty công nghệ Trung Quốc: cụ thể là các sản phẩm công nghệ nước ngoài được nhiều công dân Mỹ sử dụng có thể gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia. Điểm khác biệt giữa 2 chính trị gia hàng đầu này là thức họ quản lý mối đe dọa đó.

Đầu tháng 2 vừa qua, chính quyền Biden đã yêu cầu một thẩm phán liên bang tạm dừng vụ kiện về lệnh cấm TikTok của ông Trump trong khi Washington xem xét lại chính sách Trung Quốc của mình. Cụ thể, chính quyền mới hiện đã yêu cầu "tạm thời không áp dụng" - hoặc đình chỉ - các thủ tục tố tụng trong khi xem xét lại liệu các ứng dụng có thực sự gây ra mối đe dọa hay không. Sự trì hoãn này đồng nghĩa với việc ứng dụng có thể tiếp tục hoạt động ở Mỹ trong khi nhân viên mới của các cơ quan chính phủ "đã quen với các vấn đề trong vụ này", văn bản pháp lý nêu rõ.

Ngày hôm sau, chính phủ đưa ra yêu cầu tương tự trong một trường hợp về lệnh cấm WeChat của ông Trump. Mặc dù những vụ kiện đó có thể vẫn chưa được tiến hành, nhưng các yêu cầu kể trên là tín hiệu tốt cho các hoạt động trong tương lai của các nền tảng truyền thông xã hội Trung Quốc tại Hoa Kỳ.

Nhưng triển vọng đối với Huawei, vốn từ lâu đã tự bảo vệ mình trước những cáo buộc rằng thiết bị của họ có thể tạo điều kiện cho Bắc Kinh thâm nhập vào các mạng viễn thông của Mỹ, kém lạc quan hơn. Cho đến nay, chính quyền Biden chỉ nói rằng việc đưa gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc vào danh sách đen của chính phủ là đối tượng được "xem xét", loại trừ việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt trong ngắn hạn.

Các động thái này mang dấu ấn của học thuyết "vườn nhỏ, rào cao" đang nổi lên. Washington có thể cung cấp vé miễn phí cho các ứng dụng của Trung Quốc cho phép bạn trò chuyện với bạn bè hoặc cuộn qua các video về mèo. Nhưng các công ty có sản phẩm liên quan đến cơ sở hạ tầng công nghệ quan trọng có thể bị đẩy vào vùng chiến.

Thiện Nhân

Theo Asia Nikkei



BÀI CHỌN LỌC

Chiến tranh công nghệ: Mỹ chuyển từ 'tách rời' kiểu Trump sang 'vườn nhỏ, rào cao' kiểu Biden