COVID-19 làm mất 81 triệu việc làm tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương

Đại dịch COVID-19 gây nên mức sụt giảm thời giờ làm việc khổng lồ, đảo ngược tốc độ tăng trưởng viêc làm và đẩy hàng triệu người tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương vào cảnh có việc làm vẫn nghèo.

Theo Báo cáo Triển vọng Việc làm và Xã hội châu Á - Thái Bình Dương 2020: vượt qua khủng hoảng, hướng tới một tương lai việc làm lấy con người làm trung tâm của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), ước tính đại dịch COVID-19 đã gây mất khoảng 81 triệu việc làm trong năm 2020. Ở hầu như tất cả các nền kinh tế có số liệu 2020 theo quý, số lượng việc làm đều giảm so với năm 2019.

Cuộc khủng hoảng đã và đang gây nên tác động ngày càng sâu rộng, tình trạng thiếu việc làm ngày một gia tăng khi hàng triệu người lao động bị yêu cầu cắt giảm thời giờ làm việc hoặc thậm chí là không làm giờ nào. Nhìn chung, ước tính thời giờ làm việc ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã giảm 15,2% trong quý II và 10,7% trong quý III năm 2020 so với mức trước khủng hoảng.

Ước tính ban đầu của ILO, tỉ lệ thất nghiệp tại khu vực này có thể tăng từ 4,4% năm 2019 lên mức 5,2% - 5,7% trong năm 2020.

Bà Chihoko Asada Miyakawa - Phó Tổng giám đốc ILO kiêm Giám đốc Văn phòng ILO khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết, "đại dịch COVID-19 đã giáng một đòn mạnh vào các thị trường lao động của khu vực, và không nhiều chính phủ trong khu vực có khả năng sẵn sàng giải quyết. Diện bao phủ an sinh xã hội thấp và năng lực thể chế hạn chế của nhiều quốc gia khiến họ khó có khả năng giúp doanh nghiệp và người lao động đứng vững trên đôi chân của mình, tình hình này trở nên phức tạp hơn khi còn quá nhiều người lao động hiện vẫn làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức. Những điểm yếu tồn tại từ thời kỳ tiền khủng hoảng này đã khiến nhiều người phải gánh chịu nỗi đau do mất an ninh kinh tế khi đại dịch bùng phát và gây nên tổn thất về thời giờ làm việc và việc làm".

Báo cáo của ILO cho thấy, phụ nữ và thanh niên là 2 nhóm người lao động bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề.

Bà Sara Elder - Chuyên gia Kinh tế Cao cấp thuộc Văn phòng ILO khu vực châu Á  Thái Bình Dương, đồng thời là tác giả chính của báo cáo nhận định: "Với tỉ lệ thất nghiệp gia tăng, nhiều khả năng là thanh niên sẽ khó có thể cạnh tranh để kiếm được việc làm mới. Kể cả khi họ có thể tìm được việc làm thì có thể công việc đó cũng không phù hợp với nguyện vọng của họ. Hàng triệu phụ nữ cũng phải trả giá đắt và những người đã rời khỏi lực lượng lao động có thể sẽ phải mất hàng năm trời để có thể quay trở lại làm việc toàn thời gian."

Cũng theo báo cáo của ILO, thu nhập từ việc làm ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã giảm 10% trong 3 quý đầu năm 2020, tương đương với mức giảm 3% trong tổng sản phẩm quốc nội.

Đại dịch COVID-19 cũng làm gia tăng các mức độ người có việc làm vẫn nghèo. Tính về con số tuyệt đối, ước tính ban đầu mà báo cáo đưa ra là sẽ có thêm 22-25 triệu người có thể rơi vào trạng thái có việc làm vẫn nghèo, khiến tổng số người có việc làm vẫn nghèo (những người có thu nhập chưa đến 1,90 USD/ngày) của khu vực châu Á - Thái Bình Dương tăng lên mức 94 - 98 triệu người vào năm 2020.

Bà Elder cho rằng: "Xét về mặt tích cực, chúng ta có thể đưa ra trong báo cáo này rằng nỗ lực của chính phủ nhằm giúp các doanh nghiệp giữ chân người lao động mặc dù thời giờ làm việc giảm đi đã và đang phát huy hiệu quả nhằm ngăn chặn tình trạng tổn thất việc làm trầm trọng hơn".

Bà Elder hy vọng cuộc khủng hoảng sẽ dẫn tới các khoản đầu tư lớn hơn và lâu dài hơn trong các lĩnh vực cần thiết nhằm tăng sức chống chịu và thúc đẩy một tương lai việc làm lấy con người làm trung tâm.

Theo Tổng cục Thống kê, tính đến tháng 9/2020, Việt Nam có 31,8 triệu người từ 15 tuổi trở lên bị ảnh hưởng tiêu cực bởi đại dịch COVID-19, bao gồm: người bị mất việc làm, phải nghỉ giãn việc/nghỉ luân phiên, giảm giờ làm, giảm thu nhập. Số thanh niên 15-24 tuổi thất nghiệp trong 9 tháng đầu năm 2020 là 437,4 nghìn người, chiếm 35,4% tổng số người thất nghiệp.

Khu vực dịch vụ bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch Covid-19 với 68,9% lao động bị ảnh hưởng; khu vực công nghiệp và xây dựng có 66,4% lao động bị ảnh hưởng; khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản có 27% lao động bị ảnh hưởng.

Một số ngành có tỉ lệ lao động bị ảnh hưởng lớn như: ngành nghệ thuật, vui chơi và giải trí (88,6%); dịch vụ lưu trú và ăn uống (81,7%); vận tải kho bãi (79,7%); hoạt động hành chính và dịch vụ hỗ trợ (72,7%); công nghiệp chế biến chế tạo (70,1%); bán buôn bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô và xe máy (68,5%); giáo dục đào tạo (68,5%); hoạt động kinh doanh bất động sản (67,8%).

Cũng theo Tổng cục Thống kê, thu nhập bình quân tháng của người lao động trong quý III năm 2020 là 5,5 triệu đồng; tăng 258.000 đồng so với quý trước và giảm 115.000 đồng so với cùng kỳ năm trước. Tính chung trong 9 tháng đầu năm 2020, thu nhập bình quân của người lao động Việt Nam giảm 1,5% so với cùng kỳ năm trước (tương ứng giảm 83.000 đồng).

Việt Nam Xã hội


BÀI CHỌN LỌC