Nghiêu Thuấn Vũ (P-6): Đại Vũ trị thủy Hoàng Hà

Giúp NTDVN sửa lỗi

Núi Long Môn vốn là một ngọn núi lớn, nối liền với dãy núi Lữ Lương, ngăn trở dòng chảy sông Hoàng Hà, khiến cho nước sông Hoàng Hà chảy tới đây không thể chảy tiếp, buộc phải quay đầu chảy về thượng du, khiến cho núi Mạnh Môn ở vùng thượng du đều bị ngập nước. Vũ tách núi Long Môn làm hai, như hai cánh cửa, để nước sông từ trên vách núi cheo leo mà ào chảy xuống.

Xem lại (Phần 1kỳ 1kỳ 2); (Phần 2: kỳ 1kỳ 2); (Phần 3); (Phần 4); (Phần 5)

4. Trị thuỷ sông Hoàng Hà

Tên gọi Hoàng Hà được xuất hiện sớm nhất trong “Hán Thư", đương thời gọi là Hà hoặc Đại Hà.

Ở những niên đại xa xưa về trước, thượng du và hạ du sông Hoàng Hà không liên thông với nhau, “sự dịch chuyển Hoàng Hà" một triệu năm trước đã khiến thượng du sông Hoàng Hà bẻ góc Eo Tích Thạch khiến chảy vào bồn địa Lâm Hạ-Lan Châu, nối liền với vùng hạ lưu. "Sự vận động cộng hòa" diễn ra 150.000 năm trước đã khiến thượng du sông Hoàng Hà bị xâm thực lên đầu nguồn đến Eo Long Dương, hạ du bẻ góc Eo Tam Môn khiến nước chảy về phía đông rồi đổ ra biển.

Dẫn nước ra biển

Sông Hoàng Hà là kênh chính để xả lũ ở Ung Châu, Dự Châu và Ký Châu. Đây cũng là công trình trị thuỷ trọng yếu.

Theo kế hoạch, việc trị thuỷ bắt đầu từ Ký Châu. Ký Châu thời kỳ Đại Vũ tương đương với toàn tỉnh Sơn Tây, phía bắc sông Hoàng Hà ở tỉnh Hà Nam, nửa phía tây tỉnh Hà Bắc, phía nam núi Âm Sơn ở Nội Mông Cổ, phía đông kéo dài đến một phần khu vực phía tây sông Liêu ở tỉnh Liêu Ninh ngày nay. Đây là kinh kỳ của vua mà thiên "Vũ Cống" sách "Thượng Thư" nhắc đến, tức là nơi mà Thiên tử trực tiếp quản lý.

Có hai con quái vật ở Biển Hoa Đông, một con là Thiên Ngô và một con là Võng Tượng, hai con quái vật này gây trở ngại cho việc trị thuỷ và làm hại nhiều nhân công trị thuỷ. Vũ đã thỉnh cầu Thần Đông Hải Ngu Quắc hàng phục hai con quái vật này.

Ngu Quắc lại gọi thuộc hạ của mình là Ứng Long phụ tá Vũ trị thuỷ. Ứng Long từng giúp Hoàng Đế đánh bại Xi Vưu. Thuỷ mạch, địa mạch ông đều nắm rõ như lòng bàn tay, có thể rất dễ dàng vạch ra lộ tuyến đào kênh.

Tại các khu vực Thanh Châu và Duyện Châu, Vũ bắt đầu từ núi Vương Ốc mở đường cho sông Tễ chảy vào sông Hoàng Hà, hướng về phía đông chảy vào đầm Hà Trạch. Sông Ung chảy đến đầm Hà Trạch rồi gặp sông Thư (Thanh Thuỷ Hà) sau đó nhập lại với đầm Lôi Hạ. Sau đó chảy về phía đông bắc và gặp sông Vấn, rồi lại chảy về phía bắc, sau đó chuyển hướng về phía đông chảy ra biển lớn.

Nhờ sự giúp đỡ của Ứng Long, 9 kênh sông đã được đào ở khu vực Duyện Châu, Thanh Châu và Ký châu ở hạ du sông Hoàng Hà, dẫn nước chảy ra Đông Hải. Ở đây Vũ đã đào núi Kiệt Thạch, khiến nước tích ở phía tây của núi Kiệt Thạch chảy ra biển lớn.

Ở khu vực núi Xích Thành và núi Vương Ốc, có bảy người biết thuật địa hành làm hại người. Tiên nhân Tây Thành Vương Quân nhận uỷ thác của phu nhân Vân Hoa, thu phục được 7 địa tướng này, cùng với 7 vị Thiên tướng mà phu nhân Vân Hoa phái đến cho Vũ cùng nhau hợp thành 14 vị Thiên địa tướng, là những trợ thủ chính cho việc trị thuỷ sau này.

Trong một hang động ở núi Vương Ốc (một trong ba mươi sáu động Trời của Đạo gia), Tây Thành Vương Quân từ trong một hộp đá trời sinh lấy ra một bộ sách tu luyện tặng cho Vũ, nói rằng: "Nếu có thể chiểu theo những điều nói trong sách này chăm chỉ tu luyện, thì xuất phàm thành Thánh không phải là chuyện khó." Và nói với Vũ rằng: Nếu tu thành đắc Đạo, thì hãy để cuốn sách này vào vị trí ban đầu của nó.

Nghiêu Thuấn Vũ (P-6): Đại Vũ trị thủy Hoàng Hà
Chân dung Vua Vũ. (Ảnh: Wikipedia)

Đào núi Chỉ Trụ

"Thuỷ Kinh Chú" ghi chép: "Chỉ Trụ, cũng là tên núi. Thời Vũ trị thuỷ, núi gò chắn nước, Vũ đào núi, phá núi để sông chảy qua, nước sông phân dòng, bao quanh núi mà chảy qua, núi đứng giữa dòng nước trông như cột trụ, nên gọi là núi Chỉ Trụ vậy." Vũ đào kênh sông ở hai bên núi, nước sông phân dòng theo quanh núi mà chảy qua, ngọn núi này tựa như một trụ đá rất cao lớn, đứng sừng sững giữa dòng nước Hoàng Hà chảy xiết, mặc cho dòng nước chảy xiết ngày đêm xung kích vẫn sừng sững bất động. Vũ đặt tên núi là "Chỉ Trụ Sơn." Thành ngữ "Trung lưu chỉ trụ" (Cột đá giữa dòng) chính là bắt nguồn từ đây. Từ đó "Trung lưu chỉ trụ" trở thành một biểu tượng tinh thần của dân tộc Trung Hoa được truyền tụng muôn đời.

Cự Linh phá Hoa Sơn

Thời viễn cổ, núi Thú Dương ở phía đông sông Hoàng Hà (nay là núi Điều ở Sơn Tây) và núi Thái Hoa ở bờ tây sông Hoàng Hà liền nhau, nước sông Hoàng Hà chảy tới đây, bị núi chắn lại. Như vậy các vùng Hoa Âm, Đồng Quan, Triêu Ấp bị biến thành một hồ nước. Muốn để cho nước ở đây thoát được, ắt phải tách ra thành hai núi. Điều này hiển nhiên không phải sức người có thể làm được. Vì vậy, Thần Tiên Vân Hoa phu nhân thỉnh mời Cự Linh Thần Tần Hồng Hải nâng Hoa Sơn, và hội họp chúng thần, Tây Vương Mẫu đích thân tọa trấn, có thể nói là cuộc đại hội tụ của các thần tiên.

Nhìn thấy thân thể của Cự Linh Thần Tần Hồng Hải dần dần biến lớn, rồi thân thể của ông biến thành không biết cao đến nhường nào, ông duỗi hai bàn tay cự đại ra, nắm chắc đỉnh núi Hoa Sơn ở phía nam, rồi dùng chân vươn hết sức đạp chân núi ở mặt phía Bắc, hai núi bị tách ra, nước sông từ khoảng không do ông đạp ra cuồn cuộn lao về phía đông. Tay trái Cự Linh Thần ấn giữ lên núi Hoa Sơn, nên gọi là "Tiên Chưởng". Nhưng vì dùng dùng lực quá mạnh, nên Hoa Sơn bị nứt tách ra, thành hai nửa, một cao, một thấp. Nửa cao hơn một chút chính là núi Hoa Sơn ngày nay, còn gọi là Thái Hoa Sơn, còn nửa thấp hơn một chút chính là Thiếu Hoa Sơn. Đại thi nhân Lý Bạch viết: "Cự Linh bào hao phách lưỡng sơn, hồng ba phún lưu xạ Đông Hải." (Cự Linh gầm thét tách hai núi, sóng lũ phun trào tận biển Đông), chính là nói về câu chuyện này.

Tương truyền Hán Vũ Đế năm đó khi trèo lên Hoa Sơn, cảm thán công đức của Cự Linh Thần nên đã xây dựng động Thần Cự Linh dưới núi Hoa Sơn.

Bài thơ "Hoa Nhạc" của Vương Duy đời Đường  tán tụng rằng:

Tích văn càn khôn bế,  Tạo hóa sinh Cự Linh.
Hữu túc đạp phương chỉ,  tả dụng thôi tước thành.
Thiên địa hốt khai sách,  đại hà chú đông minh.
Toại vi tây trì nhạc,  hùng hùng trấn Tần kinh.

Tạm dịch:

Xưa nghe càn khôn đóng, Tạo hóa sinh Cự Linh.
Chân phải đạp lấy thế, tay trái đẩy tạo thành.
Trời đất bỗng phân tách, Hoàng Hà trút biển Đông.
Liền thành núi phía Tây, sừng sững trấn kinh thành.



BÀI CHỌN LỌC

Nghiêu Thuấn Vũ (P-6): Đại Vũ trị thủy Hoàng Hà