Hiểu được ý nghĩa của 12 canh giờ sẽ hiểu được cuộc sống

Giúp NTDVN sửa lỗi

Hành động thuận theo thiên thời, người xưa chia ngày và đêm thành mười hai quãng thời gian, mỗi quãng thời gian được gọi là một thời thần (còn gọi là canh giờ).

Một thời thần chính xác là hai tiếng đồng hồ hiện nay. Kể từ thời Tây Chu, người ta đặt cho mỗi thời thần một cái tên tao nhã và độc đáo, dùng địa chi để biểu thị. Tên của mỗi thời thần hoặc mô tả cảnh giữa trời và đất, hoặc nói rõ các đạo lý của cuộc sống hàng ngày và nghỉ ngơi.

Mười hai thời thần là đại trí tuệ của người xưa. Ngày nay, mặc dù mọi người đã quen với đồng hồ 24 giờ, nhưng đừng quên những thời thần truyền thống tuyệt đẹp. Biết được những thời thần này, bạn có thể tận hưởng khoảng thời gian bên con trước khi đi ngủ, kể cho con nghe về thời khắc tuyệt vời khi con chào đời, đọc một hai bài thơ cổ, và nhận ra sự quý giá của “vạn năm dài đằng đẵng, chỉ trong một ngày đêm”.

Hiểu được mười hai canh giờ của người xưa sẽ hiểu được cuộc sống

Giờ Tý: từ 23:00 - 1:00

Nửa đêm là thời điểm quan trọng, giao giới của ngày hôm nay và ngày mai, còn được gọi là giờ Tý, Tý dạ, nửa đêm, ý nghĩa là thai nghén. Nửa đêm là thời thần đầu tiên của mười hai thời thần. “Lịch cổ chia ngày bắt đầu từ nửa giờ Tý.” Bầu trời lúc này như mắt trẻ thơ, đen nhánh. Con người đã nghỉ ngơi rồi, chuột lặng lẽ di chuyển ra khỏi hang để hoạt động.

Bầu trời lúc này như mắt trẻ thơ, đen nhánh. Con người đã nghỉ ngơi rồi, chuột lặng lẽ di chuyển ra khỏi hang để hoạt động.
Bầu trời lúc này như mắt trẻ thơ, đen nhánh. Con người đã nghỉ ngơi rồi, chuột lặng lẽ di chuyển ra khỏi hang để hoạt động. (Pxhere)

Nửa đêm thích hợp với ngủ, kiêng kỵ thức khuya, lúc này mọi người nên chú ý: Ngủ ngon để bồi bổ nguyên khí. Thân phải nghiêng sang một bên, co một chân. Ngủ tâm trước rồi mới ngủ mắt, đừng nghĩ đến quá khứ, tương lai, việc ta việc người... Chỉ giữ niệm thiện thì ác mộng không sinh ra, có như vậy mới chế ngự được khí, điều hòa được thần của chính mình, đó mới là tự yêu quý báu vật của mình.

Ngủ là cách bổ dưỡng sinh khí tốt nhất. Ngủ nằm nghiêng, co chân lại để máu về tim, thì có được sự bình yên. Đừng nghĩ ngợi lung tung, đây chính là Pháp bảo chế ngự khí, điều hòa thần.

Khí huyết của con người lúc nửa đêm đã xuống giá trị thấp nhất, và bây giờ ngủ để bổ sung năng lượng cho cả ngày. Vì vậy, đừng thức khuya vào thời điểm này. Trừ khi bạn giống Trương Kế hơn 1000 năm trước viết ra được bài thơ nổi tiếng "Phong kiều dạ bạc" (Tản Đà dịch):

Trăng tà, tiếng quạ kêu sương,
Lửa chài, cây bến, sầu vương giấc hồ.
Thuyền ai đậu bến Cô Tô,
Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San.

Nửa đêm thích hợp với ngủ, kiêng kỵ thức khuya.
Nửa đêm thích hợp với ngủ, kiêng kỵ thức khuya. (Pexels)

Giờ Sửu: từ 1:00 - 3:00

Giờ Sửu cũng được gọi là gà gáy, gà hoang. Sửu (丑) là từ gốc của từ "nữu" (扭 - vặn, xoay), lúc này dường như có một đôi bàn tay to lớn giữa thế giới và trái đất, vặn xoay ngược ngày đêm. Lúc này, gà trống gáy, bò trong chuồng đang gặm cỏ, chắc hẳn người đã ngủ. Nếu bị mất ngủ vào thời điểm này, bạn có thể:

Chờ tinh khí sinh ra, hãy ngồi trên giường với chăn ấm, hít thở một hoặc hai cái sâu để đẩy khí đục. Xoa hai bàn tay vào nhau cho nóng lên rồi xoa hai bên mũi và vuốt mắt năm bảy 35 lần. Dùng tay cuộn tai lại, đẩy tới lui năm bảy 35 lần. Dùng hai tay ôm đầu, lấy lòng bàn tay che hai tai, dùng ngón trỏ búng ngón giữa, búng phía sau đầu mỗi bên 24 cái. Nhún người qua trái phải, vươn vai duỗi hai cánh tay năm bảy 35 lần. Sau đó co duỗi hai chân năm bảy 35 lần. Gõ hai hàm răng để đếm bảy bảy 49 lần. Dùng nước miếng súc miệng hai lần, đưa ý xuống đan điền, hít thở sâu 3 lần. Thanh hỏa ngũ tạng và thở nhẹ.

Lên đỉnh Phi Lai tháp ngút thay
Nghe tiếng gà ran ló ánh ngày
Nào sợ mù mây che khuất mắt
Khi thân ở chốn tận cùng đây
- (Vương An Thạch - Hồng Hà dịch) -

Giờ Sửu cũng được gọi là gà gáy, gà hoang.
Giờ Sửu cũng được gọi là gà gáy, gà hoang. (Pxhere)

Giờ Dần: từ 3:00 - 5:00

Đây là lúc sáng sớm, còn được gọi là bình minh, buổi sáng. Đây là lúc thay đổi của đêm và ngày. Lúc này, mặc dù mặt trời chưa mọc ở chân trời, nhưng ở chân trời xa xôi đã xuất hiện một đường sinh khí, con hổ cũng sẵn sàng hành động, nên gọi là giờ Dần.

Bình minh sau khi vượt qua bóng tối, cuối cùng mở ra ánh sáng ban mai, khoảnh khắc tươi sáng này thuộc về tất cả những ai kiên trì và tràn đầy hy vọng, giống như bài thơ của Lục Du:

Già còn ham thư sách
Bình minh vội xuống giường
Chẳng sợ trời thoắt lạnh
Càng thấy ý kiên cường
Mực nghiên thêm chút nước
Lư hương tỏa trầm hương
Phù sinh thêm ngày mới
Mở sách cửa thư đường

Lúc này, mặc dù mặt trời chưa mọc ở chân trời, nhưng ở chân trời xa xôi đã xuất hiện một đường sinh khí, con hổ cũng sẵn sàng hành động, nên gọi là giờ Dần.
Lúc này, mặc dù mặt trời chưa mọc ở chân trời, nhưng ở chân trời xa xôi đã xuất hiện một đường sinh khí, con hổ cũng sẵn sàng hành động, nên gọi là giờ Dần. (Pixabay)

Giờ Mão: từ 5:00 - 7:00

Mặt trời mọc, còn được gọi nhật thủy, phá hiểu, húc nhật, dùng để chỉ thời gian mặt trời vừa ló dạng và đang mọc. Người xưa bảo chúng ta phải làm việc vào lúc mặt trời mọc. Vào thời cổ đại, vào thời điểm này, các quan chức phải vào chầu triều buổi sáng, điểm danh, gọi là Điểm Mão.

Lúc này, mọi người cần chú ý: “Khi thấy ánh ban mặc quần áo tùy nóng lạnh, ngồi dậy dưới cửa sổ sáng sủa, uống một cốc nước đun sôi nóng, trải đầu trăm cái, như vậy mới có thể thông phong tán hỏa, sáng mắt trừ nóng đầu”.

Lầu Tần ngắm cảnh huy hoàng
Mặt trời ló dạng ánh quang rực hồng
Đầu đường ghìm ngựa ngắm trông
Nơi nơi hoa nở lại nồng hương thơm
- Lý Bạch -

Người xưa bảo chúng ta phải làm việc vào lúc mặt trời mọc.
Người xưa bảo chúng ta phải làm việc vào lúc mặt trời mọc. (Pixabay)

Giờ Thìn: từ 7:00 - 9:00

Đây là giờ ăn, là thời điểm dành cho bữa sáng. Giờ Thìn cũng là thời điểm những con rồng trong thần thoại đi làm mưa. Lúc này, bữa sáng nên ăn cháo, nên ăn chay nhẹ, sau khi ăn xong nên đi bộ chậm năm mươi sáu bước, lấy tay xoa bụng, ngoài ra, hãy bắt đầu làm mọi việc với tâm trạng vui vẻ, đừng nổi nóng với những việc nhỏ nhặt.

Viết bài văn thi trượt
Cả nhà vẫn mừng vui
Bữa sáng ăn cháo mạch
Sớm dậy mặc áo thô
- Bì Nhật Hưu -

Giờ Tỵ: từ 9:00 - 11:00

Giờ Tỵ còn được gọi là ngung trung, nhật ngung. Gần đến trưa, mặt trời chói chang, con rắn ẩn nấp trong bụi cỏ, nên gọi là giờ Tỵ. Đây là thời điểm vàng đầu tiên trong ngày của chúng ta, hiệu quả công việc là cao nhất. Vì vậy, chúng ta phải duy trì trạng thái tinh thần sung mãn nhất và làm những việc quan trọng nhất.

Đây là thời điểm vàng đầu tiên trong ngày của chúng ta, hiệu quả công việc là cao nhất.
Đây là thời điểm vàng đầu tiên trong ngày của chúng ta, hiệu quả công việc là cao nhất. (Pxhere)

Giờ Ngọ: từ 11:00 - 13:00

Giờ Ngọ còn được gọi là nhật trung, nhật chính, trung ngọ. Lúc này, mặt trời vận hành đến giữa vòm trời, có ánh sáng mạnh nhất. Khi đó Dương khí đạt đến cực điểm và giảm dần, Âm khí sẽ tăng dần. Vào thời gian này, các loài vật nằm nghỉ ngơi, chỉ có con ngựa là đứng yên nên buổi trưa thuộc về ngựa. Thời xưa, buổi trưa là lúc mọi người ra chợ buôn bán. 

Buổi trưa, "bữa cơm no bụng, miếng ăn ngon". Ăn ngon không phải là những món sơn hào hải vị, cũng không phải những món sống, lạnh, cứng, đó chính là ngon. Đừng ăn quá nhiều, khi đói thì ăn, chớ ăn quá no, ăn xong đi bách bộ. Sau bữa ăn, dùng tay xoa bụng, sau đó xoa bóp ở lưng dưới để làm ấm vùng thắt lưng và dạ dày, đồng thời làm cho lá lách và thận vận động có trật tự. Uống một ít trà một cách thích hợp, nhưng không quá nhiều.

Giữ trưa là giờ ăn
Buôn bán cứ bình thường
Người người không quen biết
Cớ chi phải nghĩ suy.

Vào thời gian này, các loài vật nằm nghỉ ngơi, chỉ có con ngựa là đứng yên nên buổi trưa thuộc về ngựa.
Vào thời gian này, các loài vật nằm nghỉ ngơi, chỉ có con ngựa là đứng yên nên buổi trưa thuộc về ngựa. (Pixabay)

Giờ Mùi: từ 13:00 - 15:00

Giờ Mùi còn được gọi là nhật trắc, nhật điệt, nhật ương, xế chiều. Sau buổi trưa, mặt trời bắt đầu chuyển hướng về phía tây. Vị trí của mặt trời tại thời điểm này là tương đối lệch với giữa trưa. Giữa trưa, mọi người sẽ hơi buồn ngủ, nhưng đến xế chiều, mọi người từ giấc ngủ, cơn buồn ngủ tỉnh táo lại, và điều chỉnh từ từ, đây là thời điểm vàng thứ hai trong ngày, cần nắm bắt cơ hội và làm việc hiệu quả, thời cơ không được để lỡ, thời gian không bao giờ trở lại.

Giờ Thân: từ 15:00 - 17:00

Giờ Thân còn gọi là giờ ăn, nhật phô, tịch thực. Ngày nay, người ta ăn ba bữa một ngày, nhưng vào thời xưa, người ta chỉ ăn hai bữa một ngày, do đó giờ Thân là lần thứ hai để ăn. Lúc này tiếng kêu của khỉ rõ ràng và lớn nhất, nên gọi là giờ Thân.

Người xưa thường đi dạo vào giờ Thân, thế nên đừng lo lắng về việc mặt trời ngả về phía tây, mà hãy tận hưởng khoảng thời gian tuyệt vời này.

Ngày nay, người ta ăn ba bữa một ngày, nhưng vào thời xưa, người ta chỉ ăn hai bữa một ngày, do đó giờ Thân là lần thứ hai để ăn.
Ngày nay, người ta ăn ba bữa một ngày, nhưng vào thời xưa, người ta chỉ ăn hai bữa một ngày, do đó giờ Thân là lần thứ hai để ăn. (Pixabay)

Giờ Dậu: từ 17:00 - 19:00

Giờ Dậu còn được gọi là nhật nhập, nhật lạc, nhật trầm, còn gọi là hoàng hôn, mặt trời lặn, đây là dấu hiệu cho thấy ngày chuyển sang đêm. Hoàng hôn, mọi người bắt đầu đi làm về, gà bắt đầu trở về, và chim quay về tổ trong rừng. Con người làm việc lúc mặt trời mọc và nghỉ ngơi lúc mặt trời lặn.

Khi bước giờ Dậu “ăn tối đừng quá muộn, đừng để ăn quá no”.

Hoàng hôn, mọi người bắt đầu đi làm về, gà bắt đầu trở về, và chim quay về tổ trong rừng. Con người làm việc lúc mặt trời mọc và nghỉ ngơi lúc mặt trời lặn.
Hoàng hôn, mọi người bắt đầu đi làm về, gà bắt đầu trở về, và chim quay về tổ trong rừng. Con người làm việc lúc mặt trời mọc và nghỉ ngơi lúc mặt trời lặn. (Pixabay)

Giờ Tuất: từ 19:00 - 21:00

Giờ Tuất còn được gọi là nhật tịch, nhật mộ, nhật vãn và chạng vạng. Mặt trời đã lặn, và bầu trời sẽ tối. Trời âm u, vạn vật mơ hồ nên gọi là chạng vạng. Chạng vạng là khoảng thời gian yên tĩnh, lúc này bạn có thể yên lặng đọc sách hoặc làm bất cứ việc gì mình thích. Mọi thứ, hãy tận hưởng sự thoải mái cuối cùng trong ngày.

Lúc này, “đun sôi, rửa chân nước nóng có thể hạ hỏa trừ thấp, súc miệng bằng nước chè nguội để rửa sạch chất cặn bã trong bữa ăn trong ngày. Hãy suy nghĩ nhiều hơn, nên yên tĩnh vào ban đêm và đọc sách, nhưng không nên ngồi trong thời gian quá dài.

Chạng vạng là khoảng thời gian yên tĩnh, lúc này bạn có thể yên lặng đọc sách hoặc làm bất cứ việc gì mình thích. Mọi thứ, hãy tận hưởng sự thoải mái cuối cùng trong ngày.
Chạng vạng là khoảng thời gian yên tĩnh, lúc này bạn có thể yên lặng đọc sách hoặc làm bất cứ việc gì mình thích. Mọi thứ, hãy tận hưởng sự thoải mái cuối cùng trong ngày. (Pickpik)

Giờ Hợi: từ 21:00 - 23:00

Giờ Hợi là giờ con người yên định, còn gọi là định hôn. Đây là giờ cuối cùng trong ngày và đêm. Người ta nói rằng con lợn ngủ ngon nhất vào thời điểm này, và tiếng ngáy to nhất, do đó gọi là giờ Hợi. Người yên định thì cũng lặng yên, lúc này tâm trạng bạn hãy bình tĩnh, đừng nóng nảy mà hãy nghỉ ngơi thật tốt.

Hoàng Mai
Theo SOH



BÀI CHỌN LỌC

Hiểu được ý nghĩa của 12 canh giờ sẽ hiểu được cuộc sống