Gái ngoan dạy chồng

Giúp NTDVN sửa lỗi

Người vợ khôn ngoan làm thế nào để cảm hóa được người chồng chơi bời lêu lổng? Quả là một bí quyết đáng học tập

Ngày xưa có một người đàn ông giàu có, nhưng vợ mất sớm, chỉ có một người con trai. Đứa con xấu nết, đần độn, lại là tay chơi bời lêu lổng không chịu học hành hay làm ăn gì cả. Thấy con không lo nối nghiệp nhà, ông rất buồn phiền, biết rằng của cải của mình sẽ có một ngày đội nón ra đi mà thôi. Bởi vậy, ông bèn tính chuyện kiếm cho con một người vợ khôn ngoan đảm đang, để còn biết can ngăn chồng, bảo vệ một phần nào cơ nghiệp.

Nghĩ xong ông liền cất công đi các nơi tìm kiếm, nhưng đi đã qua nhiều vùng mà vẫn chưa thấy một người nào vừa ý. Một hôm, đến một vùng kia, nhân mỏi chân, ông nghỉ lại một gốc đa bên đường. Ông bỗng thấy ở một cây ổi gần đấy có một bọn trẻ đang tranh nhau hái ăn. Một chốc lát, một cô gái tuổi chừng đôi tám, cũng đến hái ổi. Ông mới lân la lại gần hỏi xin ăn.

Lúc này, quả chín đã bị bọn trẻ trước hái hết, chỉ còn những quả xanh, nhưng cô gái cũng cố chọn lấy những quả ương ương đưa cho khách. Thấy cô gái tốt bụng, ông ta nghĩ: “Xởi lởi, trời gởi của cho. Chỉ có người nào tốt bụng với mọi người mới xứng đáng được hưởng giàu có sung sướng”. Bởi vậy, ông tìm đến nhà cô gái, giả làm một người lỡ độ đường, xin nghỉ trọ một tối. Và rồi ông được gia đình cô gái ân cần tiếp đãi.

Để thử xem cô gái có khôn ngoan không, ông quan sát chú ý tới những việc cô gái đang làm hằng ngày. Khi biết cô sắp đi chợ, ông đưa ra một quan tiền nhờ mua hộ cho mình “một nắm gió, một bó lửa”. Cô gái vâng dạ, rồi nhận tiền đi mua mà không thắc mắc ông nhờ mua cái gì. Sau đó mua về cho ông một cái quạt và một con dao đánh lửa. Thấy thế, ông thầm khen ngợi, nhưng vẫn định thử thêm cho biết.

Qua ngày hôm sau, ông dậy sớm, giở tay nải đưa cho cô mấy bát gạo nếp, nhờ cô thổi giúp cho mình một nồi vừa cơm vừa bánh để ăn và đem đi ăn đường. Cô gái không từ chối, liền lấy gạo ra vo. Trước khi cho vào nồi, cô bớt lại một ít giã làm bột vắt bánh rồi hấp luôn vào cơm. Khi cô bưng ra, ông già lấy làm vừa ý, cho là con người đó đủ cả đức hạnh, khôn ngoan, đảm đang ít có. Bèn quyết định trở về sửa soạn lễ hỏi cho con trai làm vợ.

Đứa con trai của ông từ ngày có vợ lại càng lêu lổng; hắn thường bỏ nhà đi đàn đúm với nhóm người không tốt, làm cho ông hết sức buồn. Và điều làm ông lo lắng nhất là hắn thỉnh thoảng lại trộm tiền của ông, khi dăm bảy quan, khi một vài vác, tung vào cuộc đỏ đen. Mặc dù cha đánh đập, mặc dù vợ khuyên, nhưng hắn chứng nào vẫn tật ấy. Dần dần ông buồn phiền thành bệnh. Một hôm, biết mình sắp chết, ông gọi con dâu đến bên giường dặn nhỏ:

– Này con! Cha đã gần đất xa trời, chồng con là một đứa “phá gia chi tử”, cơ nghiệp này chỉ còn một sớm một chiều mà thôi. Cha rất thương con xấu số. Từ lâu cha làm ăn dành dụm, có để được một hũ vàng chôn ở sau vườn. Vậy cha cho riêng con hũ vàng đó, đừng cho chồng con biết. Sau này chồng con có thật sự ăn năn thì giúp cho nó làm lại cuộc đời.

Nếm phân lòng lo âu
"Này con! Cha đã gần đất xa trời, chồng con là một đứa “phá gia chi tử”, cơ nghiệp này chỉ còn một sớm một chiều mà thôi. Cha rất thương con xấu số. Từ lâu cha làm ăn dành dụm, có để được một hũ vàng chôn ở sau vườn. Vậy cha cho riêng con hũ vàng đó, đừng cho chồng con biết. Sau này chồng con có thật sự ăn năn thì giúp cho nó làm lại cuộc đời." (Miền công cộng)

Sau khi người cha qua đời, đứa con trai tên Sùng lại càng chơi bời mặc sức. Vợ hết khuyên ngăn lại cầu xin chồng hãy dừng việc ăn chơi, Sùng ta chẳng những đã không nghe lại còn phũ phàng với vợ. Mỗi lần thua bạc, thì về nhà mắng vợ cho rằng vợ xui xẻo. Mặc dù đã có một đứa con trai, nhưng Sùng cũng không đoái hoài gì đến hai mẹ con. Nhiều lần thua bạc về Sùng định lấy giấy tờ đem nhà cửa đi gán nợ, người vợ can ngăn thì hắn đánh đập vợ không thương tiếc. Một hôm để khỏi vướng bận, Sùng xỉ vả làm cho vợ bẽ mặt trước mặt mọi ngườị, sau đó hắn viết giấy cho vợ đi lấy chồng khác rồi đuổi cả hai mẹ con ra khỏi cửa.

Từ đó, Sùng thỏa chí tung hoành không còn ai cản trở nữa. Quả như lời dự đoán của người cha, mấy chục mẫu ruộng đều lần lượt “nướng” vào sòng bạc. Hết ruộng vườn tới nhà ở, chẳng bao lâu tất cả cơ nghiệp mấy đời lưu truyền lại đều sạch sành sanh. Cuối cùng không một đồng dính túi, không một nghề cầm tay, hắn đành bỏ làng mạc quê quán, đi lang thang khắp đầu đường xó chợ, ngửa tay xin ăn qua ngày.

Còn về người vợ sau khi bị chồng đuổi, thì hai mẹ con đều đổi tên mới, tìm đến trấn thành mở một ngôi hàng nước. Sau ít lâu, kiếm được một số tiền nhỏ, nàng bắt đầu buôn hàng tấm. Số vốn của nàng ngày một lớn dần. Một hôm, gặp hai em bé gái mồ côi đi ăn xin, một bé ngang tuổi con mình, một bé thì lớn hơn một chút, nàng thương tình đưa về nuôi làm con, coi như ruột thịt. Cuộc đời dần dần nở hoa trước mắt nàng. Ba người con rất ngoan ngoãn và cùng trợ giúp mẹ làm việc. 

Trong một dịp đi tìm kiếm củi, cậu con trai bị vấp vào một hòn đá ngã nhào xuống, nhìn hòn đá màu vàng rất đẹp và nặng, cậu đem về cho mẹ xem thì phát hiện ra đấy là vàng. Có vốn lớn lại có tài kinh doanh, nên chẳng bao lâu, nàng trở nên giàu có, nổi tiếng trong trấn. Tuy sống sung sướng nhưng nàng vẫn ở một thân một mình nuôi ba con nhỏ. Thấy nàng đôn hậu, đảm đang lại giàu có, nhiều bà mối xin gặp sắp xếp mối duyên, nhưng nàng nhất thiết từ chối mọi lời đường mật. Mặc dù người chồng bạc bẽo đã mười lăm năm xa cách, nàng vẫn nhớ lời cha chồng dặn. Đã nhiều lần nàng thuê người đi các chợ búa phố phường dò hỏi, nhưng tin tức của chồng vẫn biệt tăm.

Đã nhiều lần nàng thuê người đi các chợ búa phố phường dò hỏi, nhưng tin tức của chồng vẫn biệt tăm. (Miền công cộng)

Năm ấy, sau mấy tháng hạn hán, lúa khoai chết khô trên những cánh đồng nứt nẻ. Giá gạo cứ tăng cao. Ngoài đường, người đi xin ăn kéo từng đoàn. Người vợ lúc này đã là bà chủ tiệm. Bà xin phép quan trên cho mình đem tiền gạo ra phát chẩn cho kẻ khó. Làm như thế, nàng còn mong một khi thấy yết thị dán khắp thôn xóm thì chồng mình nếu còn sống có thể sẽ theo đó mà về. Y như thế thật, ngày bắt đầu phát, nàng đã thấy bóng dáng của chồng ngồi ở hàng cuối nhóm người lĩnh chẩn. Từ ngày bắt đầu cầm bị gậy đến nay, Sùng vẫn chưa có cách gì để sống khá hơn và đỡ hèn hạ hơn trước. Bây giờ nghe nói có phát chẩn, hắn vội mò đến đây và ngồi đầu hàng về phía trái. Thế nhưng khi phát, những người giúp việc cho bà chủ lại được lệnh phát từ phía phải trước. Khi sắp sửa đến lượt hắn thì bọn họ tự nhiên nói lớn:

– Hôm nay đã hết gạo, mời bà con về đợi đến ngày mai!

Sùng buồn bực trở ra. Qua ngày sau, hắn cố tìm đến thật sớm, ngồi vào đầu hàng bên phải. Nhưng hắn không ngờ, những người phát chẩn hôm nay lại bắt đầu phát từ phía bên kia. Lúc sắp phát đến hắn thì người đó lại giơ thúng không lên:

– Hôm nay thế là lại hết gạo bà con hãy đợi đến mai.

Sùng thở than cho số mình đen đủi, đành trở ra về. Qua hôm sau, lại mò đến thật sớm. Lần này Sùng len vào ngồi đúng chính giữa đội quân lĩnh chẩn. Trong bụng hắn nghĩ lần này thì không để mất phần được. Nhưng đến giờ phát, hắn không ngờ người nhà của bà chủ hôm nay lại phát từ hai đầu phát lại và cuối cùng hắn không được gì cả, vẫn lại là hắn. Ba lần đều đến lượt hắn thì hết, hắn rất ngao ngán, bèn đánh liều tìm đến dinh cơ bà chủ để xin ăn. Gặp hai đứa con gái nuôi của vợ, hắn ngả nón kêu van hết lời. Ở trong nhà người đàn bà nhìn ra biết là chồng, đã do mưu của mình mà đến đây, bèn sai con trai ra hỏi xem người đó có biết làm việc gì không để thuê mướn. Nghe hỏi thế, hắn vội trả lời:

– Xin ông bẩm với bà lớn rủ lòng thương, cho tôi được ở hầu bà, rửa bát, quét nhà, mọi việc tôi đều xin hết sức. Chỉ cho tôi ăn ba miếng là đủ rồi!

Người nhà trở ra cho Sùng biết bà chủ đã nhận lời. Để xem chồng mình đã thật sự hối cải hay chưa? Người vợ thường sai con trai đi làm cùng với Sùng, vừa để dạy dỗ con mình làm việc, vừa cho hai cha con hiểu nhau, vừa biết được chồng thay đổi như thế nào. Nàng biết rằng chồng đã thay đổi, biết chăm chỉ làm lụng. Một hôm, nàng gọi cả Sùng và con trai đến nói rằng cần một lượng phân trâu để trồng ruộng bí, ruộng bầu ở ngoài kia, hai người mau gánh về kẻo trời sắp mưa to sẽ trôi đi hết.

Ban đầu người con trai còn lưỡng lự, còn Sùng nghe xong thì bước tới lấy quang gánh đi làm liền. Cậu con trai thấy vậy, cũng vội bước theo. Gánh được nửa ruộng thì trời bắt đầu mưa, cậu con trai định đi về, nhưng Sùng nói gắng làm nốt kẻo trời mưa to sẽ trôi hết phân bón, bầu bí sẽ không cho quả tốt. Vậy là hai cha con làm cho đến khi xong hết mới về, mặc cho trời mưa to. Từ đó trong dân gian có câu ca: “Mưa to gió lớn đùng đùng, bố con ông Sùng đi xúc cứt trâu, mang về trồng bí trồng bầu”. 

Người vợ sau khi biết chuyện đó thì mừng lắm, biết chồng đã thực sự chăm lo lao động, không ngại bẩn, không ngại khó nữa. Nhưng người vợ cũng không để lộ một tí nào cho Sùng biết đây chính là gia đình mà xưa kia anh ta đã ruồng bỏ, chỉ dặn ba con và người nhà đối đãi tử tế mà thôi. Hôm sau, nàng cho gọi Sùng lên nhà hỏi xem có biết chữ nghĩa gì không! Hắn đáp:

– Tôi lúc nhỏ được đi học có biết ít nhiều.

– Vậy từ mai trở đi, anh không phải làm nặng nhọc nữa, cho anh ở gian nhà khách dạy đám trẻ học, tôi sẽ trả mỗi năm ba mươi quan tiền.

Thầy đồ dạy học
Thầy đồ dạy học (Tranh NTDVN)

Nghe nói, hắn tưởng không có gì sung sướng hơn thế nữa, cảm thấy lòng nhân đức của bà chủ đối với mình như trời biển, vội nhận lời ngay. Từ đó, hắn đóng vai thầy đồ rất nghiêm túc dạy dỗ để tỏ lòng biết ơn bà chủ. Nhưng người vợ vẫn muốn thử xem sự ham mê cờ bạc đã dứt hẳn chưa? Một lần, gặp ngày tết, bà chủ sai lấy tiền ra cho kẻ hầu người hạ. Nàng nói:

– Ta cho mỗi người năm quan, hãy mang đi đánh bạc cho vui, nếu hết sẽ cho thêm. Thầy đồ ta cũng được năm quan tiền. Những người hầu nhận được liền rủ Sùng đi xóc đĩa, đánh bài, đánh bạc. Trong khi mọi người bỏ hết vốn liếng vào đỏ đen thì Sùng mang nguyên vẹn số tiền đó về gửi cho chủ. Bà chủ hỏi:

– Tại sao anh không thích đánh bạc? Hắn trả lời:

– Bẩm bà, tôi ngày xưa, vì cờ bạc mà đến nông nỗi này. Cho nên bây giờ buộc chỉ cổ tay thề rằng không đụng đến nó.

Thế rồi tâm tình được cởi mở, hắn kể hết cho bà chủ nghe, từ cuộc đời cũ có ruộng nhiều, có vợ ngoan như thế nào, rồi bán ruộng bán nhà đi đánh bạc, đuổi vợ con đi ra sao, cho đến lang thang đói rách, và ngày nay đã ăn năn hối lỗi v.v… Bà chủ hỏi:

– Anh còn thương vợ nữa không? 

– Tôi đã nhiều lần dò tìm mà không thấy. Sùng vẻ mặt rầu rĩ

– Nghe anh nói tôi rất thương tình. Vậy tôi cho anh năm quan để anh đi tìm vợ. Nếu hết tiền mà vẫn chưa thấy, anh cứ về đây, tôi sẽ cho thêm mà tìm cho ra.

Sùng mừng rỡ vâng vâng, dạ dạ, mang tiền đi tìm. Nhưng sau ba tháng trở về với bộ mặt thiểu não, hắn cho bà chủ biết không hề thấy tung tích đâu cả, nếu vợ có mất thì còn con trai nhưng đằng này không có một nguồn tin tức. Người vợ thấy chồng chí tình, lại có lòng tu tỉnh, nên rất mừng. Nhưng nàng vẫn chưa ra mặt vội, chỉ an ủi Sùng hãy ở lại đây, may ra sẽ có ngày hội ngộ.

Một hôm, nhân ngày giỗ cha chồng, bà chủ nhờ thầy đồ chép bài văn tế. Hắn ta ngạc nhiên và bội phần mừng rỡ khi thấy bài vị của tổ tiên nhà chủ chính là bài vị tổ tiên mình. Đang kinh ngạc, thì thấy bà chủ nói anh đến thắp hương quỳ lạy cha và tổ tiên đi. Sau khi cúng bái xong, hai vợ chồng mừng mừng tủi tủi, cả hai đều ướt đẫm nước mắt. Họ mời làng xóm và người nhà ngồi lại kể rõ sự tình. Ai nấy đều mừng cho cuộc tái ngộ hiếm có này.

Về sau, hai vợ chồng gả chồng cho hai con gái nuôi, lấy vợ cho con trai rồi giao cửa hiệu lại cho chúng cai quản. Sau đấy, họ dắt nhau trở về quê hương xưa, chuộc lại vườn tược nhà cửa cũ. Và sau khi đã sống yên ổn ở quê nhà, người vợ mới sai đào hũ vàng bố chồng cho mình ngày xưa lên. Nàng nói:

– Có vàng chưa chắc đã có hạnh phúc. Cho nên trong những cơn túng thiếu nhất, tôi vẫn không cần đến nó.

Sau đó nàng đem số vàng ấy cúng cho đền chùa để bố thí cho người nghèo. Từ đấy, hai vợ chồng sống với nhau đến đầu bạc. 

Vân Hải

Tham khảo truyencotich.vn



BÀI CHỌN LỌC

Gái ngoan dạy chồng