Trung Quốc cấm các video ăn uống ‘mukbang’ trong bối cảnh đất nước thiếu lương thực

Dữ liệu chính thức của Trung Quốc xác nhận rằng sản lượng lúa mì của nước này suy giảm đáng kể trong năm nay, trong khi cơ quan lập pháp của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) cho biết họ sẽ ban hành luật mới để cấm lãng phí thực phẩm, càng chứng tỏ Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng thiếu lương thực.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã ban hành chỉ thị về lãng phí thực phẩm thông qua cơ quan ngôn luận nhà nước Tân Hoa xã vào ngày 11/8. Ông nói: "Hiện tượng lãng phí thực phẩm đang gây sốc và đáng lo ngại [ở Trung Quốc]". Đây là lần thứ hai trong những tuần gần đây, ông Tập bình luận về vấn đề lương thực của đất nước.

Vào ngày 26/7, Tân Hoa xã đã công bố một thông điệp khác của ông Tập, trong đó ông nói với các quan chức rằng hãy coi “nguồn cung cấp lương thực là ưu tiên hàng đầu của chính quyền địa phương”.

Sau khi ông Tập đưa ra chỉ thị mới của mình, các nhân vật nổi tiếng trên mạng nổi tiếng với "mukbang" - thuật ngữ chỉ các video chiếu cảnh chủ tài khoản ăn một lượng lớn thức ăn - đã bị các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc chỉ trích.

Trong một bản tin hôm thứ Tư (13/8), tờ báo nhà nước Hongxing News dẫn lời một giám đốc điều hành của mạng xã hội Douyin rằng, nền tảng này sẽ xóa những video như vậy và xóa tài khoản của người dùng nếu họ quảng cáo việc ăn nhiều. Douyin là phiên bản tiếng Trung của ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok.

Một số tài khoản và video trên mạng xã hội “mukbang” nổi tiếng của Trung Quốc đã bị xóa trong ngày 14/8.

Trong khi đó, chính quyền địa phương cũng ban hành các quy định mới nhằm hạn chế lượng thức ăn mà người dân có thể đặt tại các nhà hàng.

Ví dụ, ở Vũ Hán - tâm chấn khởi phát đại dịch virus Corona Vũ Hán - chính quyền đã ra phán quyết vào ngày 11/8 rằng mọi người cần đặt bữa ăn theo nguyên tắc “N-1” tại các nhà hàng, nghĩa là nếu nhóm có 10 người, họ chỉ nên đặt 9 suất ăn. Nếu bữa ăn có từ 2 đến 3 người, các nhà hàng nên khuyến khích khách hàng đặt nửa phần suất ăn, theo quy định.

Hạt lúa mì. (Hình ảnh Sean Gallup / Getty)
Hạt lúa mì. (Hình ảnh Sean Gallup / Getty)

Thiếu lương thực

Ở Trung Quốc, nông dân chỉ bán ngũ cốc cho chính phủ. Các công ty thực phẩm sau đó mua ngũ cốc từ chính phủ để chế biến thành các loại thực phẩm.

Do đó, dữ liệu chính thức có thể là thước đo cho số lượng cây trồng mà nông dân đã thu hoạch.

Ngày 13/8, Cục Dự trữ Thực phẩm và Chiến lược Quốc gia Trung Quốc thông báo rằng họ đã mua 42,857 triệu tấn lúa mì từ nông dân trong mùa hè này, tức là ít hơn 9,383 triệu tấn, hay giảm khoảng 18%, so với cùng kỳ năm ngoái.

Dữ liệu này bao gồm một phần phân tích cho một số tỉnh và khu vực. Trong số đó, chính quyền trung ương đã mua 36,061 triệu tấn từ 5 tỉnh là khu vực sản xuất lúa mì chính của cả nước — giảm khoảng 10 triệu tấn so với năm ngoái.

Dữ liệu không bao gồm các tỉnh khác sản xuất lúa mì, chẳng hạn như Thiểm Tây, Sơn Tây, Nội Mông, Cam Túc, Tân Cương, Thanh Hải và 3 tỉnh đông bắc Trung Quốc. Tuy nhiên, những vùng này gần đây phải gánh chịu hạn hán.

Một cánh đồng lúa lai SRI ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, năm 2004. (The Epoch Times)
Một cánh đồng lúa lai SRI ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, năm 2004. (The Epoch Times)

Nhà bình luận các vấn đề Trung Quốc cư trú tại Hoa Kỳ Tang Jingyuan cũng nhấn mạnh rằng, dữ liệu của giới chức không đáng tin cậy, có nghĩa là sự sụt giảm thực sự trong sản lượng lúa mì có thể còn cao hơn.

Năm nay, với trận lũ lịch sử ảnh hưởng đến 27 tỉnh của Trung Quốc, ngoài sự xâm nhập của sâu bệnh và sự chậm trễ liên quan đến đại dịch, sản lượng ngũ cốc của nước này đang sụt giảm.

Tuy nhiên, việc nhập khẩu ngũ cốc từ các nước khác có thể gặp khó khăn.

Vào tháng 4, Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam và Bangladesh đã công bố lệnh cấm xuất khẩu gạo, do gián đoạn hậu cần từ việc phong tỏa vì COVID-19 hoặc thiếu nguồn cung cục bộ. Ấn Độ và Thái Lan là 2 quốc gia có sản lượng xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.

Ngày 14/8, Ủy ban các vấn đề lập pháp thuộc cơ quan lập pháp của ĐCSTQ cho biết, họ đang chuẩn bị các luật mới để ngăn chặn tình trạng lãng phí thực phẩm, bao gồm việc điều chỉnh toàn bộ quá trình sản xuất thực phẩm — trồng cây, lưu trữ, vận chuyển, v.v.

Một nông dân bó những cọng lúa mì khô trên cánh đồng ở thành phố Thương Châu thuộc tỉnh Hà Bắc của Trung Quốc vào tháng 2/2009. (Frederic J. Brown / Getty Images)
Một nông dân bó những cọng lúa mì khô trên cánh đồng ở thành phố Thương Châu thuộc tỉnh Hà Bắc của Trung Quốc vào tháng 2/2009. (Frederic J. Brown / Getty Images)

Chủ nghĩa cô lập?

Nhà bình luận Tang phân tích rằng các luật mới gợi ý vấn đề cung cấp lương thực - và ĐCSTQ muốn thiết lập một chuỗi sản xuất lương thực chỉ trong nước để không phụ thuộc vào nhập khẩu từ nước ngoài.

Ông nhận định, quyết định ban hành luật của Bắc Kinh - trái ngược với các chỉ thị ngắn hạn - chỉ ra rằng ĐCSTQ muốn tạo ra một hệ thống lương thực tự chủ và tự cô lập mình với thế giới.

Thực tế là “giờ đây, Trung Quốc không thể tự nuôi sống mình. Nó cần các loại ngũ cốc nhập khẩu”, ông Tang nói.

Khi được hỏi tại sao giới chức trung ương lại ban hành các chính sách lương thực gần đây, Yang Bin, nhà kinh tế học và là phó hiệu trưởng của Đại học Thanh Hoa danh tiếng của Trung Quốc, nói với kênh truyền thông NTD rằng: “[Nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình] có ý định tách Trung Quốc ra khỏi thế giới. Ông ấy có kế hoạch cắt đứt các kết nối với thế giới để tránh tất cả các lệnh trừng phạt tiềm tàng có thể có [đối với Trung Quốc]”.

Hoa Kỳ gần đây đã trừng phạt các quan chức Trung Quốc vì vai trò của họ trong việc làm xói mòn các quyền tự do ở Hong Kong và các vi phạm nhân quyền đối với người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ cư trú ở khu vực Tân Cương.

Du Miên

Theo The Epoch Times