Bí ẩn ở Vũ Hán: Nhiều bệnh nhân nhiễm virus Corona Vũ Hán đã hồi phục, lại có kết quả xét nghiệm âm tính lần 1 và dương tính lần 2

Bình luận Thu Hường • 07:01, 03/04/20

Một loạt ca tái nhiễm bí ẩn đang đặt dấu hỏi về tính chính xác của các công cụ chẩn đoán virus Corona Vũ Hán. Ngay cả khi Trung Quốc chuẩn bị dỡ bỏ các biện pháp kiểm dịch để cho phép cư dân rời khỏi vùng tâm dịch Vũ Hán vào tháng Tư năm nay, điều này cũng làm dấy lên mối lo ngại về khả năng bùng phát dịch bệnh lần 2.

Từ ngày 18-22/3, thành phố Vũ Hán của Trung Quốc đã báo cáo không có trường hợp nhiễm virus mới nào lây truyền trong nước - nghĩa là không xảy ra sự lây nhiễm trong cộng đồng. “Thành tựu” này được coi là một bước ngoặt trong nỗ lực ngăn chặn virus, với bối cảnh có hơn 80.000 người bị nhiễm virus ở Trung Quốc, trong đó Vũ Hán bị ảnh hưởng nặng nề, chiếm hơn một nửa số ca nhiễm trong cả nước.

Tuy nhiên, một số cư dân Vũ Hán sau khi xét nghiệm dương tính và đã được điều trị khỏi bệnh, lại có kết quả xét nghiệm dương tính lần hai. Dựa trên dữ liệu từ một số cơ sở kiểm dịch trong thành phố, nơi bệnh nhân được theo dõi thêm sau khi xuất viện, có khoảng 5 -10% bệnh nhân "đã hồi phục" lại có kết quả tái xét nghiệm dương tính.

Các bệnh nhân virus Vũ Hán đã hồi phục, đang xếp hàng xét nghiệm lại tại Vũ Hán (Photo by STR/AFP via Getty Images)
Các bệnh nhân virus Vũ Hán đã hồi phục, đang xếp hàng xét nghiệm lại tại Vũ Hán (Photo by STR/AFP via Getty Images)

Một vài trong số những người có kết quả kiểm tra dương tính dường như mang mầm bệnh không có triệu chứng. Họ là những người mang virus và có khả năng truyền nhiễm,  nhưng lại không biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến bệnh. Điều này cho thấy dịch bệnh ở Vũ Hán vẫn chưa kết thúc.

Tháng 3/2020, Đài Phát thanh NPR đã trực tiếp gọi điện thoại và liên hệ tin nhắn với bốn cá nhân ở Vũ Hán, thuộc nhóm bệnh nhân dương tính lần hai. Cả bốn người này đều cho biết họ bị nhiễm virus, được điều trị trong bệnh viện. Sau khi sức khỏe bình phục và có xét nghiệm âm tính, họ đã được xuất viện gần đây.

Hai người trong số họ là các bác sĩ tuyến đầu bị nhiễm virus trong khi điều trị cho bệnh nhân tại bệnh viện Vũ Hán. Hai người còn lại là cư dân Vũ Hán. Cả bốn người đều yêu cầu giấu tên, bởi Trung Quốc đang trong bối cảnh mà những người phản đối việc chính phủ không xử lý sự bùng phát dịch bệnh đều bị bắt giam.

Một trong hai cư dân Vũ Hán nói trên có biểu hiện triệu chứng nghiêm trọng khi nhiễm virus lần đầu và được nhập viện. Người thứ hai chỉ xuất hiện các triệu chứng nhẹ và được cách ly tại một trong các bệnh viện dã chiến (có hơn 10 bệnh viện như thế) được xây dựng ở Vũ Hán trong thời kỳ cao điểm của dịch bệnh.

Nhưng vào ngày 22/3, sau khi xuất viện, cả hai được khám sức khỏe tổng quát và xét nghiệm lần thứ hai, thì kết quả cho thấy cả hai đều dương tính với virus Corona Vũ Hán, mặc dù không có triệu chứng điển hình nào như sốt hoặc ho khan. Thời gian từ khi phục hồi cho đến lúc xét nghiệm lại ở Vũ Hán dao động từ vài ngày đến vài tuần.

Xét nghiệm dương tính lần hai liệu có thể là tái nhiễm? Các nhà virus học cho rằng khả năng tái nhiễm virus Corona Vũ Hán nhanh như vậy sau khi hồi phục là khó xảy ra. Tuy nhiên, cần thận trọng vì còn quá sớm để nhận định điều này.

Trung Quốc tuyên bố đã đánh bại virus Vũ Hán. Tuy nhiên vào trung tuần tháng 3, tại Quảng Đông xuất hiện 1 ca nhiễm được cho là do ai đó từ nước ngoài về.
Trung Quốc tuyên bố đã đánh bại virus Vũ Hán. Tuy nhiên vào trung tuần tháng 3, tại Quảng Đông xuất hiện 1 ca nhiễm được cho là do ai đó từ nước ngoài về. (Ảnh: Getty)

Theo hướng dẫn về biện pháp phòng ngừa dịch viêm phổi Vũ Hán mới nhất của Trung Quốc, tổng số ca nhiễm trong ngày sẽ không tính là số ca tái xét nghiệm dương tính sau khi xuất viện, cũng như không tính là các ca dương tính không biểu hiện triệu chứng.

"Tôi không biết tại sao các nhà chức trách lại không tính các ca này vào tổng số ca nhiễm chính thức. Tôi thực sự không hiểu", một trong hai bác sĩ Vũ Hán có xét nghiệm dương tính sau khi hồi phục đã chia sẻ.

Cả bốn người trên hiện đang bị cách ly và chịu sự theo dõi y tế. Không rõ liệu họ có bị tái nhiễm hay không và tại sao họ lại có kết quả xét nghiệm âm tính lần 1 và dương tính lần 2.

Có thể kết quả xét nghiệm âm tính lần đầu của họ là sai. Điều này có thể xảy ra nếu que tăm bông lấy mẫu virus đã bỏ sót một phần của virus. Bác sĩ Lý Văn Lượng, một bác sĩ đã cảnh báo về virus trên mạng xã hội, đã chết vì virus vào tháng 2/2020. Trước khi được chẩn đoán chính xác, các chẩn đoán khác của anh đều có kết quả xét nghiệm âm tính.

Tháng 2/2020, ông Wang Chen, giám đốc Viện Khoa học Y khoa Trung Quốc, ước tính độ chính xác của các xét nghiệm axit nucleic sử dụng ở Trung Quốc để xác định virus Corona Vũ Hán chỉ là 30-50%.

Một giả thuyết khác là, bởi vì xét nghiệm khuếch đại các mẫu DNA nhỏ li ti, virus còn sót lại từ lần nhiễm trùng đầu có thể dẫn đến kết quả dương tính lần hai của các trường hợp trên.

“Loại hình xét nghiệm này có thể cho kết quả sai", Tiến sĩ Jeffrey Shaman, giáo sư ngành khoa học sức khỏe môi trường, Đại học Columbia, nói với NPR. Ông Shaman là đồng tác giả của một nghiên cứu mô hình gần đây, ông cho biết rằng sự lây truyền trong cộng đồng bởi các cá nhân không biểu hiện triệu chứng chính là nguyên nhân khiến dịch bệnh bùng phát ở Vũ Hán

‘Sự phục hồi’ của Trung Quốc thực sự như thế nào?

Ngày 24/3, tỉnh Hồ Bắc, có thủ phủ là thành phố Vũ Hán, cho biết họ sẽ nới lỏng các biện pháp phong tỏa đã thực hiện hơn hai tháng qua và bắt đầu cho phép cư dân được phép rời khỏi khu vực này vào ngày hôm sau. Vũ Hán cũng cho biết sẽ bắt đầu dỡ bỏ các biện pháp kiểm dịch và cho phép cư dân rời đi sau thời điểm này 2 tuần, vào ngày 8/4.

Theo chính quyền thành phố, để rời Vũ Hán, người dân trước tiên phải có xét nghiệm âm tính với coronavirus. Các sàng lọc như vậy sẽ xác định những người mang virus không triệu chứng còn sót lại. Nhưng tỷ lệ xét nghiệm âm tính “giả” là khá cao, theo trích dẫn của các bác sĩ Trung Quốc cho thấy rằng có thể có nhiều người mang virus mà không được phát hiện.

virus Vũ Hán nghi số ca tử vong cao hơn công bố
Gần đây rộ lên thông tin về 7 nhà tang lễ lớn ở Vũ Hán mỗi ngày đã phát tổng cộng 3.500 hộp tro cốt cho gia đình của người quá cố. Một số cư dân đã mạng cho biết, trước Nhà tang lễ Vũ Hán có hàng dài người như vậy mỗi ngày. (Ảnh chụp màn hình video)

Ngày 26/3, lần đầu tiên kể từ khi dịch bệnh bùng phát, Vũ Hán báo cáo không có trường hợp nhiễm virus mới.Liên tục trong bốn ngày sau đó, thành phố này đều báo cáo không có ca nhiễm mới .

Đánh giá người mang mầm bệnh không triệu chứng

Tuy nhiên, Caixin, một kênh truyền thông độc lập của Trung Quốc, đã trích dẫn lời một quan chức y tế cho biết hàng ngày bệnh viện Vũ Hán vẫn tiếp tục có hàng chục trường hợp nhiễm virus Corona Vũ Hán mới không có triệu chứng

Ngày 23/3, khi trả lời các câu hỏi về cách thành phố tổng kết các trường hợp nhiễm không có triệu chứng như thế nào, ủy ban y tế Vũ Hán cho biết họ đang cách ly các bệnh nhân (không có triệu chứng) mới tại các khu chuyên biệt trong 14 ngày. Những bệnh nhân khi phát triển triệu chứng sẽ được cộng vào số ca nhiễm mới hàng ngày.

"Dựa trên dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới, các ca nhiễm mới chủ yếu lây từ các bệnh nhân đã phát triển triệu chứng. Do đó, các trường hợp không có triệu chứng có thể không phải là nguồn lây truyền chính", Ủy ban cho biết.

Zunyou Wu, nhà nghiên cứu tại Ủy ban y tế của Trung Quốc đã nói với các phóng viên rằng những người mang mầm bệnh không có triệu chứng "sẽ không có khả năng lây truyền”. Ông giải thích tại sao Chính quyền chỉ cách ly những người có liên hệ trực tiếp với các bệnh nhân được xác nhận nhiễm virus. Ông Wu không giải thích làm thế nào để họ có thể xác định được “người mang mầm bệnh không có triệu chứng” không có liên hệ chặt chẽ với bệnh nhân được xác nhận.

Để giải quyết mối quan ngại gia tăng về các bệnh nhân không có triệu chứng, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường phát biểu trong cuộc họp chính phủ cấp cao ngày 26/3 rằng "các bộ phận liên quan phải  trả lời trung thực, kịp thời và công khai", những câu hỏi như là: liệu những người không biểu hiện triệu chứng có mang bệnh hay không, có thể lây truyền không và bệnh dịch có thể thay đổi theo chiều hướng nào.

Nghiên cứu cho thấy rằng có thể có sự lây truyền từ các ca nhiễm mà không có triệu chứng. Các nghiên cứu về bệnh nhân từ Vũ Hán và các thành phố khác của Trung Quốc được chẩn đoán sớm trong đợt bùng phát cho thấy những người mang virus không triệu chứng có thể lây nhiễm cho những người mà họ tiếp xúc gần, chẳng hạn như người nhà.

"Theo quan điểm chính thức của đảng, những người tái dương tính chưa được xác định là mầm bệnh. Điều đó không có nghĩa rằng họ không có khả năng lây truyền", một trong những bác sĩ Vũ Hán đã thử nghiệm dương tính lần 2 nói với NPR. Bác sĩ này hiện đang được cách ly và theo dõi y tế, ông nói: "Nếu thực sự không có khả năng truyền nhiễm, thì sẽ không cần tái nhập viện".

Thu Hường

-Theo npr