Chủng coronavirus đã biến đổi - đột biến được phát hiện trong một cụm gia đình

Bình luận Quốc Mạnh • 10:42, 05/02/20

Các nhà khoa học Trung Quốc đã phát hiện rằng: các hiện tượng đột biến bỗng nhiên xảy ra ở chủng Coronavirus mới trong quá trình lây truyền giữa các thành viên trong gia đình...

Người ta vẫn chưa biết các đột biến này đã ảnh hưởng đến virus như thế nào, nhưng thực tế là chúng có khả năng thay đổi cách thức hoạt động của virus.

Các nhà khoa học nghiên cứu các bệnh lây nhiễm trong một gia đình ở phía nam tỉnh Quảng Đông cho biết, các gen của virus đã thay đổi đáng kể khi nó lây lan trong gia đình.

Virus đột biến liên tục, nhưng hầu hết các thay đổi đều là đột biến đồng loại (gen biến đổi hầu như không làm thay đổi kiểu hình bên ngoài), hoặc gọi là đột biến “câm”, nên ảnh hưởng rất ít đến cách thức hoạt động của virus. Còn lại là đột biến khác loại, có thể làm thay đổi các đặc điểm sinh học, cho phép nó thích nghi với các môi trường khác nhau.

Theo một nghiên cứu mới của Giáo sư Cui Jie và các đồng nghiệp tại Viện Pasteur của Thượng Hải, hai thay đổi không đồng dạng đã diễn ra trong các chủng virus được phân lập từ gia đình.

Họ đã công bố trong một bài báo đăng trên tạp chí National Science Review vào ngày 29 tháng 1, trường hợp này cho thấy “sự tiến hóa của virus có thể xảy ra trong quá trình lây truyền từ người sang người”,  ngoài ra “chúng ta cần theo dõi chặt chẽ sự đột biến, tiến hóa và thích nghi của virus”.

Nhóm của giáo sư Cui cũng phát hiện được tổng cộng 17 đột biến khác loại trong các ca mắc bệnh trên khắp đất nước từ ngày 30 tháng 12 đến cuối tháng 1, theo bài báo viết.

Tuy nhiên, chúng tôi chưa biết liệu Coronavirus mới có thay đổi nhanh hơn Sars hay các loại virus khác hay không, ông Shi Zhengli, nhà nghiên cứu tại Viện Virus học Vũ Hán, người không tham gia nghiên cứu cho biết.

Theo các nghiên cứu trước đây, Sars hay còn gọi là Hội chứng hô hấp cấp tính nặng, đột biến với tốc độ từ 1 đến 3 thay đổi trên một nghìn ca mắc bệnh, theo cập nhật trang báo mạng.

Shi nói rằng, các nhà khoa học vẫn chưa biết tốc độ đột biến của Coronavirus mới bởi vì “hầu hết các trình tự [gen virus] vẫn chưa hoàn thiện. Chúng mới được giải mã từng phần và chắp vá lại như những mảnh vỡ”.

Giải mã hết bộ gen vô cùng tốn thời gian và tiền bạc. Các gen Coronavirus mới cũng có tổng chiều dài gần 30.000 cặp bazơ, dài hơn nhiều loại virus khác, bao gồm cả anh em họ xa của nó là Sars.

Nhưng vào hôm thứ Bảy, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh tỉnh Chiết Giang (Chiết Giang CDC) cho biết, họ đang hợp tác với gã khổng lồ công nghệ Alibaba, công ty sở hữu tờ South China Morning Post, để phát triển một phương pháp mới phân tích bộ gen bằng trí tuệ nhân tạo, nhằm nghiên cứu virus từ mẫu bệnh nhân.

CDC Chiết Giang cho biết, công nghệ mới dự kiến ​​sẽ cắt giảm thời gian giải mã từ vài giờ xuống còn khoảng 30 phút, cho phép các nhà khoa học theo dõi các đột biến nhanh hơn và chính xác hơn. Vẫn chưa rõ các đột biến này tác động ra sao đến các bệnh nhân. Chủ nhật vừa qua, ông Qiu Haibo, một thành viên của hội đồng chuyên gia nhà nước tư vấn cho chính phủ về cuộc chiến chống lại virus cho biết rằng: đến nay chưa có bằng chứng nào cho thấy đột biến có thể gây ra tình trạng nhiễm trùng lặp đi lặp lại.

Nhưng về mặt lý thuyết, đột biến có thể làm cho bệnh nhân đã hồi phục bị bệnh trở lại và đánh lừa các phương pháp phát hiện bởi vì họ chỉ nhắm vào một đoạn nhỏ trong bộ gen của virus.

Nhóm nghiên cứu do giáo sư Li Fang của Đại học Minnesota dự đoán rằng: một đột biến duy nhất tại một vị trí cụ thể trong bộ gen có thể làm tăng đáng kể khả năng virus liên kết với các tế bào trên bề mặt hệ thống hô hấp của con người, theo bài báo của họ được công bố trên Tạp chí Virus học ngày 29 tháng 1.

Quốc Mạnh
Stephen Chen ở Bắc Kinh
Xuất bản: 11:30 tối, ngày 3 tháng 2 năm 2020