Chính quyền Trung Quốc “diệt khẩu” những người phơi bày sự thật về dịch Covid-19

Bình luận Thùy Minh • 20:26, 29/02/20

Ngày 26/2, Li Zehua, 25 tuổi, cựu phóng viên Đài truyền hình CCTV, đã bị bắt tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc. Đây là mục tiêu mới nhất mà chính quyền Trung Quốc nhắm tới trong cuộc đàn áp quyền tự do ngôn luận, trong bối cảnh dịch Covid-19. 

Khoảng hai tuần trước, Li bắt một chuyến tàu đến Vũ Hán, vì muốn mắt thấy tai nghe bức tranh toàn cảnh tình hình dịch bệnh đang bùng phát ở nơi này.

Những ngày sau đó, anh đã đến thăm khu dân cư Baibuting, nơi diễn ra bữa tiệc của hơn 40.000 gia đình, dẫn đến việc lây nhiễm virus tại cộng đồng. Anh cũng tới nhà tang lễ và một nhà ga xe lửa địa phương nơi anh nói chuyện với một người di cư đang ở tình thế “tiến thoái lưỡng nan”.

Vào đêm 26/2, vài giờ sau khi anh đến thăm khu vực xung quanh một phòng thí nghiệm virus của nhà nước, một số sĩ quan cảnh sát đã xuất hiện tại khách sạn nơi anh ở.

Sau khi nghe thấy tiếng cảnh sát gõ cửa, Li bắt đầu bật máy quay và phát video trực tiếp. Trong video, anh thất vọng nói rằng mình đã không làm gì sai. Anh cũng cho biết đó là một khoảnh khắc “như trong mơ”.

“Trước đây, khi bật máy quay lên, thường là tôi quay người khác. Nhưng hôm nay thì khác, tôi quay chính bản thân mình. Mặc dù, có thể đây là những lời nói cuối cùng của tôi”.

Và rồi anh mở cửa cho cảnh sát vào.

“Tôi cảm thấy rất “khó thoát” khỏi việc bị bắt và cách ly. Nhưng tôi muốn làm rõ điều này: Tôi không phải hổ thẹn khi phải đối diện với chính mình, với bố mẹ tôi, cũng như những gì tôi được dạy và học ở trường đại học, và với đất nước này”... anh nói ngay trước khi cảnh sát cắt tín hiệu phát trực tiếp.

Li là nhà báo, công dân thứ ba bị bắt vì chia sẻ thông tin chưa được kiểm duyệt từ Vũ Hán.

Vào ngày 10/2, hai ngày trước khi Li tới Vũ Hán, cảnh sát đã đột nhập vào nhà của Fang Bin, người đã đăng một đoạn video lan truyền hình ảnh tám xác chết bên trong một chiếc xe tải đậu gần một bệnh viện lớn.

Cùng tuần đó, Chen Qiushi, một video blogger đi từ Bắc Kinh đến Vũ Hán vào cuối tháng 1, đã biến mất khỏi giới blogger mà không rõ nguyên nhân.

Cảnh sát, đeo khẩu trang bảo vệ, tuần tra quanh ga xe lửa Bắc Kinh vào ngày 30/1/2020. (Noel Celis / AFP qua Getty Images)

Kiểm duyệt bài phát biểu trực tuyến

Patrick Poon, một nhà nghiên cứu Trung Quốc thuộc nhóm Nhân quyền của Tổ chức Ân xá Quốc tế, nói rằng việc bắt giữ phóng viên Li là cực kỳ đáng lo ngại.

“Điều này cho thấy chính phủ Trung Quốc không khoan nhượng với tất cả những người phơi bày sự thật, dù họ là dân thường hay cán bộ chính phủ”. Ông nói với The Epoch Times trong một email.

“Các video mà Li đăng tải đã “động chạm” đến điều mà chính quyền Trung Quốc lo ngại, vì rõ ràng là họ muốn che đậy tình hình thực tế”, ông nói.

Tài liệu nội bộ của chính phủ mà The Epoch Times thu thập được gần đây cho thấy chỉ riêng tỉnh Hồ Bắc đã có hơn 1.600 dư luận viên trực tuyến được bố trí làm nhiệm vụ kiểm duyệt thông tin liên quan đến dịch Covid-19 và loại bỏ những nhận xét tiêu cực về chính quyền.

Một người đàn ông họ Tu ở tỉnh Quảng Đông gần đây đã bị giam 15 ngày vì “tội” đã nhận xét tiêu cực trên mạng trực tuyến về chuyên gia hàng đầu Trung Quốc trong việc kiểm soát dịch, ông Zhong Nanshan và chính quyền Trung Quốc. Các công tố viên ở thành phố Trung Sơn, nơi ông Tu sống, coi việc đưa ra các nhận xét như vậy là vi phạm pháp luật. Ông Tu sau đó đã đăng một lời xin lỗi công khai viết tay có kèm theo dấu vân tay ký nhận.

Học giả pháp lý và nhà hoạt động dân quyền, ông Xu Zhiyong đã bị bắt tại Quảng Đông vào giữa tháng 2, vài ngày sau khi ông viết một lá thư công khai kêu gọi nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình từ chức vì không có khả năng xử lý khủng hoảng, bao gồm cả việc bùng phát dịch Covid-19.

Huang Yang, một nhà hoạt động chính trực, ở thành phố Trùng Khánh, đã bị cảnh sát triệu tập bốn lần trong ba tuần qua vì đã phát tán thông tin chỉ trích chính quyền trên WeChat, một nền tảng truyền thông xã hội phổ biến của Trung Quốc.

Trong một ảnh chụp màn hình anh cung cấp cho The Epoch Times, là nội dung cuộc trò chuyện trên WeChat ngày 14/2 có đề cập đến bác sĩ Li Wenliang, một trong tám chuyên gia y tế cảnh báo sớm về loại virus nguy hiểm này. Li sau đó đã qua đời vì bị nhiễm virus từ một bệnh nhân do anh điều trị. Huang nói rằng cái chết bi thảm của bác sĩ Li chứng tỏ tuyên truyền của chính phủ rằng “sự sống còn quan trọng hơn quyền con người” là một lời nói dối.

Tự do ngôn luận của người dân là không thể tách rời với quyền sống còn của họ, anh viết trong tin nhắn. Huang bị cảnh sát thẩm vấn vào ngay ngày hôm sau, ngày 15/2.

Không bao giờ quay lại

Hu Jia, nhà hoạt động ở Bắc Kinh, cũng là nhà phê bình nổi tiếng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cho biết ông bị quản thúc tại gia kể từ ngày 15/1 vì đã tham gia vận động chính sách liên quan đến sự bùng phát của Covid-19 và việc bắt giữ các luật sư nhân quyền của Trung Quốc trong cuộc đàn áp cuối năm 2019.

Cảnh sát đã tới nhà cha mẹ già yếu 80 tuổi của ông vài lần trong những tuần gần đây, để gây áp lực với ông. Một lần, cảnh sát đã nói với Hu rằng hãy giữ im lặng nếu không sẽ phải nhìn thấy cảnh gia đình của anh bị hủy hoại.

Xem video của phóng viên Li sau khi biết rằng anh đã bị bắt, ông Hu thực sự ấn tượng về sự dũng cảm của người thanh niên thuộc thế hệ 8x và 9x, người dám đương đầu với chính quyền Trung Quốc hiện thời.

Li muốn “tìm thấy” sự thật ở tuyến đầu của sự sống và cái chết, để lưu lại các khoảnh khắc một cách sống động”, ông Hu nói với The Epoch Times.

“ĐCSTQ đang sử dụng cảnh sát, hệ thống an ninh và các nhà tù để tiến hành một cuộc chiến không cân xứng nhằm đàn áp quyền của chính công dân của họ”, ông nói. “Họ còng tay những người cố gắng nói lên sự thật và ném họ vào nhà tù. Đây là chiêu trò điển hình của họ”.

Trong video của Li, khoảnh khắc trước khi để cảnh sát vào phòng khách sạn, anh ấy đã nói chuyện trước máy quay phim và tự ví mình là nhân vật chính trong phim “The Truman Show”, một bộ phim khoa học viễn tưởng năm 1998 của Mỹ. Nhân vật chính, Truman, dành cả đời tham gia một chương trình truyền hình giả tưởng cho đến khi anh quyết định trốn thoát.

“Tôi nghĩ mọi người đều giống như Truman, khi bạn phát hiện ra cánh cửa thoát hiểm và đi qua nó, bạn sẽ không bao giờ quay lại”, anh nói.

Thùy Minh

Theo The Epoch Times