Các cuộc biểu tình lớn nổ ra vì Trung Quốc áp đặt lệnh cấm đối với việc dạy tiếng Mông Cổ

Các cuộc biểu tình nổ ra khắp khu vực Nội Mông của Trung Quốc, khi hàng nghìn người dân tộc Mông Cổ tức giận vì chính sách mới của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) yêu cầu các lớp học ở các cấp tiểu học và trung học chỉ được dạy bằng tiếng Quan Thoại - phương ngữ và ngôn ngữ chính thức được sử dụng bởi đa số dân tộc Hán - và loại bỏ dần dần tiếng Mông Cổ trong chương trình giảng dạy.

Đây là những cảnh tượng diễn ra trong những ngày gần đây: hàng chục học sinh mặc đồng phục xanh trắng đã vượt qua hàng rào của cảnh sát để tẩy chay trường học, khi phụ huynh của họ cổ vũ từ phía bên kia. Các giáo viên đình công, phớt lờ những lời đe dọa bị đuổi việc. Các nghệ sĩ mặc trang phục truyền thống và chơi các nhạc cụ truyền thống trên đường phố, hát các bài hát bằng tiếng mẹ đẻ của họ. Hàng trăm người đã ký một bản kiến ​​nghị kêu gọi loại bỏ chính sách này.

Nội Mông là nơi sinh sống của hàng triệu người Mông Cổ. Đây là một trong 6 khu vực mà chính quyền Trung Quốc nhắm đến để chuẩn hóa chương trình giảng dạy ở trường học, với các quy định mới sẽ có hiệu lực vào ngày 1/9.

Một thông báo ngày 28/8 từ chính quyền Nội Mông cho biết, sách giáo khoa sẽ “phản ánh tôn chỉ của [ĐCSTQ]” và trở thành “phương tiện quan trọng để giải quyết vấn đề cơ bản về việc ai và làm thế nào để nuôi dưỡng con người.”

Xói mòn văn hóa

Trong nhiều thập kỷ, ĐCSTQ đã ban hành các chính sách như giáo dục song ngữ để đưa các dân tộc thiểu số, đặc biệt là người Tây Tạng và người Duy Ngô Nhĩ, nằm dưới sự kiểm soát chính trị của nước này.

Trong khi các quan chức nói rằng họ sẽ áp dụng biện pháp này trong vòng 3 năm và nó sẽ chỉ ảnh hưởng đến 3 môn học ở trường gồm văn học, chính trị và lịch sử. Tuy nhiên, người dân địa phương lo ngại rằng sự thay đổi sẽ cho phép chính quyền xóa dần ngôn ngữ, và cùng với đó là bản sắc văn hóa độc đáo của họ.

Cư dân Bajnaa (bí danh) từ Liên đoàn Xilingol đã nhìn thấy điều này ở chính đứa con của mình, đứa trẻ học ở một ngôi trường sử dụng chủ yếu tiếng Quan Thoại trong những năm đầu. Bây giờ ở trường đại học, con của cô ấy có thể hiểu và nói một số từ cơ bản, nhưng lại gặp khó khăn với việc đọc và viết tiếng Mông Cổ.

“Không có tiếng mẹ đẻ, sắc tộc của chúng ta sẽ trở nên không tồn tại”, chủ doanh nghiệp nhỏ Bayrmaa (bí danh) từ thành phố Hulunbuir, người thông thạo cả tiếng Quan Thoại và tiếng Mông Cổ, nói với The Epoch Times. Cô nói, học tiếng Mông Cổ trong chương trình giảng dạy theo định hướng tiếng Quan Thoại sẽ khiến nó trở thành ngôn ngữ thứ 2, cản trở trẻ em tiếp nhận những hiểu biết về lịch sử và văn hóa nguồn cội của chúng.

Người dân Mông Cổ biểu tình tại Bộ Ngoại giao ở Ulaanbaatar, thủ đô của Mông Cổ, phản đối kế hoạch của Trung Quốc đưa các lớp học chỉ dạy tiếng Quan thoại tại các trường học ở khu vực Nội Mông, Trung Quốc lân cận vào ngày 31/8/2020 (Byambasuren Byamba-Ochir / AFP qua Getty Images)
Người dân Mông Cổ biểu tình tại Bộ Ngoại giao ở Ulaanbaatar, thủ đô của Mông Cổ, phản đối kế hoạch của Trung Quốc đưa các lớp học chỉ dạy tiếng Quan thoại tại các trường học ở khu vực Nội Mông, Trung Quốc lân cận vào ngày 31/8/2020 (Byambasuren Byamba-Ochir / AFP qua Getty Images)

Cô đã bật khóc khi cân nhắc liệu cộng đồng người Mông Cổ có thể tồn tại qua sự xói mòn văn hóa liên tục hay không. "Con cái chúng ta sẽ ra sao?"

'Là người Mông Cổ cho đến khi chết'

Trên khắp khu vực, các bậc cha mẹ đã đưa con cái của họ từ trường về nhà, nói rằng họ sẽ không đưa chúng trở lại cho đến khi chính phủ đáp ứng yêu cầu của họ. Một số giáo viên người Mông Cổ đã từ chức.

Video được chia sẻ trên mạng cho thấy cảnh các học sinh Mông Cổ hét lên: “Tiếng Mông Cổ là tiếng mẹ đẻ của chúng tôi. Chúng tôi là người Mông Cổ cho đến chết!”. Trong một tình huống khác, một cô gái trẻ tuyên bố rằng cô ấy muốn “chăn gia súc của [mình] hơn là đi học ở một trường học Trung Quốc”.

Onon (bí danh), một sinh viên trường ở Xinlingo League, hiện đang theo học chương trình tiến sỹ chuyên ngành tiếng Mông Cổ, nói rằng hầu hết các trường học trong khu vực — từ mẫu giáo đến trung học — đã hoãn khai giảng một tuần.

Cô nói trong một cuộc phỏng vấn: “Thái độ mà chúng tôi duy trì là không gửi con trở lại [trường học], cũng như không vi phạm pháp luật. Chúng tôi sẽ cố gắng bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa của mình, bằng bất cứ giá nào”.

Tìm hiểu về lịch sử Mông Cổ khiến cô tự hào hơn về nền văn hóa của mình. Cô cho biết: “Chữ viết của người Mông Cổ là loại chữ duy nhất trên thế giới được viết theo chiều dọc”.

Theo Trung tâm Thông tin Nhân quyền Miền Nam Mông Cổ có trụ sở tại New York, hàng trăm người đã bị bắt hoặc bị giám sát tại gia vì hoạt động phản đối của họ. Các bài đăng trên mạng xã hội ở Trung Quốc thảo luận về chính sách giáo dục mới hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với tiếng Mông Cổ cũng nhanh chóng biến mất sau khi chúng xuất hiện. Một số cũng bị thương trong các cuộc ẩu đả với cảnh sát địa phương. Tuy nhiên, nhiều người dường như vẫn quyết tâm tiếp tục cuộc chiến của họ.

Cô Ulaantuyaa, một giáo viên đến từ Zaruud Banner, đã phải ở tại đồn cảnh sát ít nhất 11 giờ. Sau khi được trả tự do, cô đã đối mặt với các công an mặc thường phục. Những người này nói với cô rằng cô không "thúc đẩy năng lượng tích cực" về giáo dục song ngữ trong các bài đăng trên mạng xã hội của mình.

Vị giáo viên hỏi vặn lại: "Năng lượng tích cực là gì? Bảo vệ ngôn ngữ mẹ đẻ của chúng tôi mới chính là [thúc đẩy] ‘năng lượng tích cực’”.

Cư dân Anaraa (bí danh), đến từ Horqin Left Middle Banner, gần đây đã cùng với khoảng 200 phụ huynh tập trung trước Trường tiểu học số 1 Shebotu để đưa cháu mình về nhà, sau khi nhà trường từ chối cho học sinh rời đi. Anh  và một vài người khác cầm biểu ngữ ghi: “Chúng tôi là người Mông Cổ. Chúng tôi muốn học tiếng Mông Cổ”. Cảnh sát đã bắt giữ ít nhất 3 người, nhưng sau đó đã thả họ, Anaraa nói với The Epoch Times.

Anh nói: “Nếu chính sách này được thực hiện, trong vòng 10 năm, dân tộc Mông Cổ của chúng tôi sẽ chỉ tồn tại trên danh nghĩa”.

Cư dân Bajnaa nói, trừ khi ĐCSTQ có thể đưa ra một chính sách trấn an cho công chúng, các cuộc biểu tình nhỏ lẻ có thể sẽ tiếp diễn và học sinh sẽ không trở lại lớp học. Cô đồng thời nhấn mạnh rằng các gia đình Mông Cổ có thể chọn để cho con học tại nhà.

“Những người ở độ tuổi 40 hoặc 50 đều có đủ trình độ học vấn để dạy con tại nhà. Sẽ không có vấn đề gì trong một hoặc hai năm nữa”, cô Bajnaa nói. Cư dân này cũng nói thêm rằng sinh viên mới tốt nghiệp đại học cũng có thể trở thành gia sư riêng.

Du Miên

Theo The Epoch Times