TikTok thuê ‘Cảnh sát Internet’ để theo dõi người dùng Mỹ

Một cựu kiểm duyệt viên Internet của Trung Quốc cho biết ông đã được phỏng vấn cho vị trí giám sát và kiểm soát các video đăng bởi người dùng quốc tế của TikTok, một ứng dụng video ngắn thuộc sở hữu của Trung Quốc được hàng triệu người Mỹ sử dụng.

Liu Lipeng là người làm công việc kiểm duyệt trực tuyến tại Trung Quốc trong một thập kỷ. Ông đã quyết định không nhận công việc vào năm 2018, sau khi đề nghị trong cuộc phỏng vấn rằng TikTok không nên kiểm duyệt nội dung quá mức vì người Mỹ rất coi trọng quyền tự do ngôn luận.

Ông Liu mô tả công ty mẹ của TikTok - công ty ByteDance Technology Co., là “một cỗ máy kiểm duyệt lớn nhất và đáng sợ nhất” mà ông từng thấy. Công ty này là ông trùm kỹ thuật số tại Trung Quốc, có trụ sở tại Bắc Kinh với mức định giá khoảng 100 tỷ đô-la Mỹ, theo báo cáo vào tháng Năm. 

Các tuyên bố của cựu kiểm duyệt viên trùng khớp với mối lo ngại chung đang gia tăng về mối liên hệ giữa TikTok với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang xem xét việc cấm ứng dụng này tại Hoa Kỳ do lo ngại các rủi ro an ninh quốc gia. Các quan chức và chuyên gia Hoa Kỳ đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh rằng, ứng dụng TikTok có thể được sử dụng để do thám và kiểm duyệt người dùng Mỹ. Công ty chủ quản TikTok đã phủ nhận những cáo buộc này.

Ông Liu Lipeng ở Hoa Kỳ. (Thời báo Đại Kỷ Nguyên)
Ông Liu Lipeng ở Hoa Kỳ. (Thời báo Đại Kỷ Nguyên)

Cựu kiểm duyệt viên Liu đến từ thành phố Thiên Tân phía bắc Trung Quốc, đã xây dựng sự nghiệp của mình với tư cách là “người đánh giá nội dung” trên mạng cho các ứng dụng truyền thông nổi tiếng của Trung Quốc như Weibo và Leshi, một nền tảng video tương tự YouTube. Ở Trung Quốc, tất cả các công ty mạng xã hội phải tuân thủ các quy tắc kiểm duyệt nghiêm ngặt của ĐCSTQ. Các công ty này đều sử dụng các thuật toán và các kiểm duyệt viên để theo dõi và xóa các bài đăng có thể bị ĐCSTQ coi là liên quan đến chủ đề nhạy cảm.

Nhưng ông Liu không chỉ được yêu cầu giám sát nội dung thuộc mạng Internet khép kín của Trung Quốc. Cựu kiểm duyệt viên cho biết ông đã phỏng vấn với ByteDance vào ngày 18/10/2018 cho vị trí quản lý nội dung phụ trách kiểm duyệt các bài đăng ở nước ngoài trên TikTok. Thông báo tuyển dụng cho biết vai trò liên quan đến việc đánh giá “các video toàn cầu hóa”.

Bên cạnh TikTok, ByteDance cho chạy thêm phiên bản tiếng Trung của ứng dụng có tên Douyin.

Ông Liu đã cùng gia đình chuyển đến Hoa Kỳ vào tháng Ba. Mô tả buổi phỏng vấn là một trải nghiệm “kỳ quặc”, ông Liu cho biết công ty ByteDance đã thực hiện các biện pháp cực đoan để bảo mật, khiến ông cảm thấy không thoải mái vào thời điểm đó.

Cuộc phỏng vấn diễn ra tại văn phòng của ByteDance ở Thiên Tân. Một nhân viên của ByteDance đã đứng đợi sẵn khi ông Liu đến và “đưa ông đi lòng vòng” bên trong tòa nhà. Người nhân viên này cũng nhắc nhở ông không được nhìn xung quanh.

Nhớ lại trải nghiệm đó, ông Liu nói với The Epoch Times: “Họ giống như phủ miếng bịt mặt màu đen lên mắt tôi. Tôi có cảm giác như đang đến thăm hang ổ của một trùm ma túy vậy”. Ông cho biết ông không thể quay đầu sang bên, họ cũng không cho ông thấy các khoang làm việc.

“Tôi thậm chí không thể tìm được [văn phòng Bytedance] dù tôi có đến đó ngay bây giờ”, ông nói thêm rằng, các camera giám sát được gắn khắp nơi để theo dõi nhân viên, đảm bảo họ sẽ không lấy đi bất kỳ tài liệu nào từ trang web. Ông ước tính rằng văn phòng ByteDance có ít nhất 4.000 nhân viên tại thời điểm đó, với một phần nhân viên chuyên biệt cho TikTok.

Cựu kiểm duyệt viên cho biết, mức độ bảo mật của công ty này làm ông bối rối, cho đến khi ông nhận ra mục đích của vị trí mà ông đến phỏng vấn.

Trong rất nhiều năm qua, ứng dụng tin nhắn phổ biến ở Trung Quốc là WeChat đã đi đầu trong việc kiểm duyệt nội dung liên lạc của người dùng và chia sẻ dữ liệu cho Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Trong rất nhiều năm qua, ứng dụng tin nhắn phổ biến ở Trung Quốc là WeChat đã đi đầu trong việc kiểm duyệt nội dung liên lạc của người dùng và chia sẻ dữ liệu cho Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). (Ảnh: Getty)

Ông Liu kể lại: “Họ nói rằng họ đang trực tiếp kiểm duyệt ngôn luận của người Mỹ. [Các nhân viên của ByteDance] đã trải qua hơn một thập kỷ chịu nhận truyền giáo chính trị từ ĐCSTQ, [đó là] những người bị ĐCSTQ dọa cho chết khiếp và luôn sống trong sợ hãi”.

Trong cuộc phỏng vấn xin việc, ông Liu đã thể hiện một tầm nhìn khác so với yêu cầu cho vị trí này. Từng có trải nghiệm sống ở nước ngoài một vài năm, cựu kiểm duyệt viên Liu kể ông đã nói với người phỏng vấn rằng: “Tôi hiểu nhiều hơn về việc người Mỹ quan tâm đến tự do ngôn luận như thế nào, và do đó chúng ta không nên kiểm duyệt quá mức”.

Cựu kiểm duyệt viên đoán ông đã bị ByteDance từ chối vì những quan điểm đó.

ByteDance đã tiếp cận và mời ông tham gia vào một công việc khác sau khi ông di cư đến Hoa Kỳ vào đầu năm nay, nhưng ông đã từ chối.

TikTok đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Ông Liu chia sẻ, sống ở Mỹ có nghĩa là ông cần phải bảo vệ lợi ích của người Mỹ và “không có đường quay lại”.

Ông cũng cho biết, bộ máy kiểm duyệt của ĐCSTQ đã bành trướng và ngày càng trở nên hà khắc hơn trong thập kỷ qua.

Ông nói: “Chúng tôi đang làm những công việc bẩn thỉu nhất, với những khẩu súng cảnh sát [dí ngay] sau lưng”.

Ông Liu cho biết việc tuyển dụng đang được tiến hành rầm rộ và hoàn toàn công khai, nhưng một trong những phẩm chất chính cần thiết là phải có “nhận thức chính trị” mạnh mẽ. Ông Liu nhấn mạnh rằng các bài đăng có ý thức hệ được ĐCSTQ khuyến khích, như chủ nghĩa yêu nước và tư tưởng xã hội chủ nghĩa, sẽ “sống sót” trên các nền tảng mạng xã hội.

Ông Liu thẳng thắn nhận định, các nhà tuyển dụng cũng nhắm mục tiêu tới các sinh viên tốt nghiệp đại học với thế giới quan đã được định hình bởi nền giáo dục tẩy não của ĐCSTQ trong nhiều năm liền. Thế hệ tân binh mới này có xu hướng kiểm duyệt nhiệt tình quá mức, và thậm chí phải được đào tạo về cách “làm thế nào để không xóa bài một cách thiếu suy nghĩ”, ông nói.

Phong cách Kiểm duyệt của ĐCSTQ

Đây không phải là lần đầu tiên TikTok phải chịu nhận chỉ trích vì áp dụng phong cách kiểm duyệt Bắc Kinh đối với người dùng ở nước ngoài.

Theo một bài báo gần đây của The Epoch Times, ứng dụng này đã đóng tài khoản của một sinh viên quốc tế Trung Quốc ở New Jersey sau khi anh này đăng một đoạn video chế nhạo quốc ca Trung Quốc.

Tháng 12/2019, TikTok cũng bị lên án gay gắt vì đã khóa tài khoản của một thiếu niên Hoa Kỳ, người đã đăng một đoạn video chỉ trích Bắc Kinh đàn áp người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở khu vực Tân Cương xa xôi hẻo lánh của Trung Quốc.

Ủy ban Chính trị và Luật pháp của huyện Phương Chính - một huyện nhỏ của Trung Quốc cũng có dư luận viên

Tháng 9/2019, theo The Guardian đưa tin, TikTok đã yêu cầu những nhân viên quản lý nền tảng của mình kiểm duyệt một số video đề cập đến các chủ đề bị ĐCSTQ coi là cấm kỵ, như Thảm sát ở Quảng trường Thiên An Môn năm 1989 và cuộc đàn áp Pháp Luân Công - pháp môn tu luyện liên tục bị ĐCSTQ phỉ báng, bôi nhọ và đàn áp tàn nhẫn kể từ năm 1999. Thông tin bài báo dựa trên các tài liệu rò rỉ có nêu chi tiết nội dung các nguyên tắc kiểm duyệt của ứng dụng chia sẻ video này. Trong phản hồi chính thức, TikTok cho biết những chính sách này đã được thay thế vào tháng 5/2019 và không còn được áp dụng.

Một hội đồng đánh giá của Hoa Kỳ hiện đang xem xét lại việc ByteDance mua lại ứng dụng mạng xã hội Music.ly của Hoa Kỳ trị giá 1 tỷ đô-la Mỹ hồi 2017. Sau đó, mạng xã hội này đã được đổi tên thành TikTok. Hội đồng này đang điều tra xem liệu thỏa thuận này có làm tăng rủi ro an ninh quốc gia hay không.

Lầu Năm Góc năm ngoái đã ra lệnh cho các nhân viên quân sự Hoa Kỳ xóa ứng dụng TikTok khỏi điện thoại làm việc của họ. Công ty tài chính đa quốc gia Wells Fargo gần đây cũng tiếp bước, đồng thời các ủy ban quốc gia của đảng Dân chủ và Cộng hòa cũng cảnh báo nhân viên của họ về việc sử dụng ứng dụng này.

Sau quyết định gần đây của Ấn Độ về việc cấm TikTok và 58 ứng dụng khác của Trung Quốc, chính quyền Tổng thống Trump xác nhận rằng họ cũng đang xem xét một quyết định tương tự. Ngày 15/7, Chánh văn phòng Nhà Trắng Mark Meadows cho biết, một số quan chức chính quyền đang “xem xét rủi ro an ninh quốc gia vì nó liên quan đến TikTok, WeChat và các ứng dụng khác”.

Ông Meadows nói: “Tôi không nghĩ là có bất kỳ thời hạn nào cho động thái này, nhưng tôi nghĩ chúng ta chỉ cần [chờ đợi] vài tuần, chứ không phải vài tháng”.

Du Miên

Theo The Epoch Times



BÀI CHỌN LỌC