Mỹ tăng cường các mối quan hệ đa phương để đối đầu với Trung Quốc

Chính phủ Hoa Kỳ đang xây dựng các mối quan hệ đối tác cùng các đồng minh để chống lại sự gia tăng ảnh hưởng theo chiều hướng tiêu cực của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đối với thế giới.

Báo Yonhap News Agency (YNA) ngày 21/5 đưa tin, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump đã đệ trình lên Quốc hội Hoa Kỳ trong tuần này một bản kế hoạch bàn về đối sách trong cuộc đối đầu Mỹ - Trung, thể theo yêu cầu của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia cho năm Tài khóa 2019. 

Bản kế hoạch dài 16 trang có tựa đề là “Cách tiếp cận chiến lược của Hoa Kỳ đối với Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa”, trong đó nêu rõ những nỗ lực của chính quyền Trump nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ trước những thách thức do Trung Quốc đặt ra về kinh tế, an ninh, cũng như đối với các giá trị của Hoa Kỳ. 

Báo cáo này ra đời trong bối cảnh căng thẳng gia tăng nhanh chóng trong mối quan hệ Mỹ - Trung dẫn đến sự đối đầu trực tiếp, cả về kinh tế, quân sự và trách nhiệm đối với đại dịch viêm phổi Vũ Hán (COVID-19) đang hoành hành toàn cầu. 

Để cạnh tranh trực diện với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) - tên chính thức của Trung Quốc đại lục, bản kế hoạch đặt ra 2 mục tiêu chính: 

  1. “Để cải thiện khả năng phục hồi của các tổ chức, liên minh và quan hệ đối tác của [Hoa Kỳ] để chống lại những thách thức mà PRC đặt ra”; 
  2. “Buộc Bắc Kinh phải chấm dứt hoặc giảm bớt các hành động gây hại cho những lợi ích quốc gia quan trọng của Hoa Kỳ, cũng như của các đồng minh và đối tác của chúng ta”. 

Nhằm hỗ trợ một thị trường toàn cầu hóa với “các nguyên tắc chung của một trật tự tự do và cởi mở, Hoa Kỳ đang xây dựng “quan hệ đối tác hợp tác” và “phát triển các lựa chọn thay thế tích cực” với các đồng minh, đối tác và các tổ chức quốc tế. 

Theo báo cáo này, điều kiện đặt ra đối với các đối tác tiềm năng này là những quốc gia, tổ chức hay hiệp hội có “tầm nhìn và cách tiếp cận” tương thích với các giá trị của Hoa Kỳ, ví dụ như: 

  • Triển vọng của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (SEA) trên Ấn Độ - Thái Bình Dương; 
  • Tầm nhìn tự do và cởi mở của Nhật Bản đối với Ấn Độ - Thái Bình Dương; 
  • Chính sách An ninh và Tăng trưởng cho các quốc gia trong khu vực của Ấn Độ; 
  • Chính sách Ấn Độ - Thái Bình Dương của Úc; 
  • Chính sách miền Nam mới của Hàn Quốc; 
  • Và chính sách hướng Nam mới của Đài Loan. 

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đưa ra Chính sách miền Nam mới nhằm tập trung phát triển các mối quan hệ thân thiết với các quốc gia thuộc khu vực SEA. Tuy nhiên, chính quyền Seoul và Washington đã tìm cách xác định và xây dựng mối quan hệ song phương giữa 2 nước trên các khu vực chồng lấn giữa chính sách của Seoul và Chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương của Washington. 

Bản báo cáo cũng cáo buộc Bắc Kinh đang lợi dụng các lợi thế kinh tế có sẵn của mình để đòi hỏi những nhượng bộ chính trị từ các quốc gia khác. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Thủ tướng Úc Scott Morrison (phải) thực hiện một cuộc duyệt binh trong chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Úc tại Nhà Trắng ở Washington, DC vào ngày 20 tháng 9 năm 2019. (SAUL LOEB / AFP / Getty Images)

Hiện tại, đã có 122 quốc gia hưởng ứng lời kêu gọi của Úc [đối với việc] tiến hành điều tra độc lập về nguyên nhân của đại dịch viêm phổi khởi phát ở Vũ Hán, Trung Quốc. Tuy nhiên, Thủ tướng Úc Scott Morrison đang phải đối mặt với sự phẫn nộ của Bắc Kinh, kèm theo lời đe dọa sẽ hủy hoại nền kinh tế của Úc nếu ông không chịu hủy bỏ sáng kiến về cuộc điều tra này. Trung Quốc tỏ rõ thái độ hiếu chiến và hăm dọa Úc rằng họ có thể sẽ áp thuế quan để làm tê liệt mặt hàng xuất khẩu lúa mạch và thịt bò của Úc.

Phát biểu tại một cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao vào ngày 20/5, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã tố cáo thái độ thù địch của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đối với Úc. Ông cũng khẳng định thế giới hiện đã có một “sự hiểu biết thực tế hơn” về “bản chất của chế độ này” sau khi chứng kiến cách xử lý thiếu minh bạch của ĐCSTQ đối với đại dịch virus Corona Vũ Hán. 

Tuyên bố sự ủng hộ của Mỹ đối với Úc khi nước này đang đối mặt với những lời hăm dọa từ phía ĐCSTQ, ông Pompeo nói: “Chúng tôi đứng về phía Úc và hơn 120 quốc gia đã ủng hộ lời kêu gọi của Mỹ về một cuộc điều tra đối với nguồn gốc của virus, để chúng ta có thể hiểu những sai lầm [trong đại dịch], đồng thời cứu thêm nhiều sinh mạng ngay lúc này, và cả trong tương lai”.

Du Miên