Các trường đại học Hoa Kỳ đã không tiết lộ khoản tài trợ từ ĐCS Trung Quốc

Tiết lộ gây sốc từ The Washington Free Bacon cho biết, có đến hơn 100 trường đại học Hoa Kỳ đã không công bố các khoản tài trợ từ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), dấy lên hồi chuông báo động về sức ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với hệ thống giáo dục bậc đại học trở lên của Hoa Kỳ.

Các trường đại học này đều đang có hoặc trước đây từng duy trì Viện Khổng Tử (VKT) - một chương trình do ĐCSTQ thiết lập để truyền bá văn hóa và ngôn ngữ Trung Quốc tới các sinh viên tại Hoa Kỳ. 

Theo bản đánh giá của The Washington Free Bacon (TFB) đối với các báo cáo của liên bang, “Bộ Giáo dục [Hoa Kỳ] (DOE) yêu cầu tất cả các trường đại học được chứng nhận phải tiết lộ các phần quà tặng từ nước ngoài có trị giá hơn 250.000 đô-la Mỹ (khoảng 5,8 tỷ VNĐ), nhưng chỉ có khoảng 30% các trường có Viện Khổng Tử báo cáo về mối quan hệ tài chính của họ với Bắc Kinh”. 

TFB đã tìm cách liên lạc với 75 ngôi trường có Viện Khổng Tử nhưng không báo cáo các khoản tài trợ từ ĐCSTQ, 22 trong số đó đã phản hồi lại. Nhiều đại diện đã trả lời rằng, họ không có nghĩa vụ phải báo cáo khi phần tài trợ họ nhận được từ chính phủ Trung Quốc ít hơn 250.000 đô-la Mỹ. Ví dụ, phát ngôn viên của Đại học Wisconsin-Platteville nói rằng họ không cần phải báo cáo các khoản tài trợ từ nước ngoài trong năm 2019 “vì họ chỉ nhân được 246.711 đô-la Mỹ”. 

Trao đổi với hãng thông tấn, bà Rachelle Peterson - giám đốc chính sách của Hiệp hội Học giả Quốc gia của Hoa Kỳ cho biết, tình trạng thiếu minh bạch từ phía các trường đại học này là “đáng báo động”.

Học viên của Viện Khổng Tử thuộc Indianapolis trong cuộc diễu hành kỷ niệm 100 năm Indianapolis 500 vào ngày 28/5/2011 trên đường phố Indianapolis, Indiana. (Ảnh của Robert Laberge / Getty Images)
Học viên của Viện Khổng Tử thuộc Indianapolis trong cuộc diễu hành kỷ niệm 100 năm Indianapolis 500 vào ngày 28/5/2011 trên đường phố Indianapolis, Indiana. (Ảnh của Robert Laberge / Getty Images)

“Thật sự rất đáng báo động khi sự minh bạch lại ít ỏi như vậy; 250.000 đô-la Mỹ là một ngưỡng quá cao. Một khoản tiền tài trợ với giá trị thấp hơn hẳn [mức này] cũng đã có thể tạo ra sức ảnh hưởng lớn đối với một trường cao đẳng hay đại học, đặc biệt là với các khoa khoa học xã hội nhân văn vốn thường có kinh phí thấp hơn [các khoa khác]”, bà Peterson nhận định. 

Được biết, ĐCSTQ đã đầu tư hàng triệu đô-la Mỹ cho hơn 100 trường đại học có Viện Khổng Tử trên toàn Hoa Kỳ. Đối chiếu các hồ sơ liên bang có thể thấy rằng, trong số các trường đại học có báo cáo minh bạch về các khoản tài trợ tài chính, Đại học Michigan, Đại học Maryland và Đại học Emory đã nhận được tổng cộng 30.4 triệu đô-la Mỹ (khoảng 707,27 tỷ VNĐ), là các khoản đầu tư cho Viện Khổng Tử của các trường này trong khoảng từ năm 2014 đến năm 2020. 

Các chuyên gia cảnh báo rằng tình trạng thiếu minh bạch trong việc báo cáo tài trợ từ nước ngoài trên diện rộng, càng nâng tầm sức ảnh hưởng của ĐCSTQ và gia tăng giá trị ngầm của chính quyền này lên đến hàng triệu đô-la. 

Trong những năm gần đây, vấn đề các Viện Khổng Tử lấn sâu vào nền giáo dục đại học ở Hoa Kỳ đã trở thành đề tài gây tranh cãi và bị chỉ trích [nghiêm trọng]

Một báo cáo rất ấn tượng của Hiệp hội học giả quốc gia (NAS) năm 2017 bày tỏ quan ngại về ảnh hưởng của Viện Khổng Tử đến [vấn đề] tự do học thuật; và về mối quan hệ chặt chẽ của viện này với ĐCSTQ. “Các Viện Khổng Tử tránh không đề cập đến chủ đề về lịch sử chính trị của Trung Quốc và vi phạm nhân quyền, họ miêu tả Đài Loan và Tây Tạng là lãnh thổ không thể tranh cãi của Trung Quốc. Ngoài ra, họ cũng không cung cấp các kiến thức về lịch sử và văn hóa Trung Hoa mà chỉ đặt trọng tâm giáo dục vào lịch sử ĐCSTQ”.  NAS [đã đưa ra] đề nghị đóng cửa hoặc cải tổ tất cả các viện Khổng Tử.

Ngày 10/6, để giải quyết các vấn đề ảnh hưởng của Viện Khổng Tử do ĐCSTQ kiểm soát trong các trường học trên toàn quốc, Thượng viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu áp đảo thông qua "Dự luật liên quan tới quỹ nhà nước của trường đại học Mỹ" (Dự luật CONFUCIUS, hay gọi là Dự luật Khổng Tử).

Dự luật yêu cầu các Viện Khổng Tử ở khắp cả nước Hoa Kỳ phải do các trường đại học quản lý. Cụ thể, dự luật này quy định Viện Khổng Tử: cần bảo hộ tự do học thuật trong các trường đại học nơi có Viện Khổng Tử cấm áp dụng bất kỳ luật pháp nước ngoài nào trong khuôn viên trường và ủy quyền cho trường đại học nơi đặt Viện Khổng Tử  được toàn quyền kiểm soát nội dung giảng dạy của viện này, tổ chức các hoạt động, phân bổ kinh phí tài trợ nghiên cứu và thuê nhân viên.

Du Miên