Viêm mạn tính là gì và ngăn ngừa nó như thế nào?

Bình luận Đăng Tâm • 21:30, 17/07/20

Nhiều bệnh như ung thư, ban chẩn, dị ứng, viêm cơ địa, đường máu, các bệnh xương khớp... đều có liên quan đến viêm mạn tính. Làm sao để chúng ta làm giảm viêm?...

Cách đây một thời gian, một người bạn đã hỏi tôi rằng: “Các khớp trong lòng bàn tay tôi bị đau thì nên ăn gì để cho tốt”. Tôi cũng thường gặp những người hay để lại bình luận trên blog hoặc Facebook, đặt câu hỏi về chế độ ăn với người bị bệnh hay dị ứng.

Những cơn đau thường thấy trong cuộc sống hàng ngày - cho dù là viêm khớp hay dị ứng, vết thương do vật sắc nhọn gây ra, bong gân hay viêm họng, hoặc thậm chí là các bệnh tim mạch và ung thư phổ biến thuộc mười nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, thì chúng đều có liên quan đến viêm! Vì vậy, hôm nay tôi sẽ chia sẻ với bạn về chủ đề này. 

Viêm cấp tính và mạn tính là gì?

Viêm là phản ứng miễn dịch để bảo vệ bạn trước các yếu tố bên ngoài hoặc kể cả bên trong cơ thể. Ví dụ: Khi chúng ta vô tình cắt phải ngón tay, vùng bị thương sẽ sưng đỏ và có cảm giác đau - đây là triệu chứng điển hình của viêm. 

Trên thực tế, viêm là một cơ chế tự bảo vệ của cơ thể, bởi vì nó sẽ sử dụng các tế bào miễn dịch để chống lại những tác nhân từ bên ngoài (như vi khuẩn, virus...); nếu không có phản ứng viêm, vết thương có thể tạo thành mủ, chỗ nhiễm trùng có thể biến chứng nghiêm trọng, dẫn đến hoại tử hoặc thậm chí gây tử vong.

Muỗi đốt cũng có thể gây ra viêm, sưng, nhưng sốt xuất huyết hay viêm não thì có thể gây tử vong... (Pixabay)

Do đó, viêm tức thời như cắt hoặc xước da ngón tay (nghĩa là viêm cấp tính) không phải là điều xấu, nhưng nếu tình trạng viêm kéo dài quá lâu, hoặc nếu nó xảy ra ở những vị trí bất kỳ - tức viêm mạn tính, thì nó có thể gây ra đại họa. Thế tại sao viêm mạn tính có hại cho sức khỏe? 

Trong quá trình viêm, những chiến binh bạch cầu được gọi đến và phát động một cuộc chiến tiêu diệt kẻ thù. Sau khi những kẻ thù như vi khuẩn gây bệnh, yếu tố ngoại lai... được dọn sạch, những chiến binh bạch cầu cần phải sơ tán khỏi chiến trường, và đội nhóm khác sẽ bắt đầu sửa chữa, để khôi phục và đưa vết thương về trạng thái hoàn hảo ban đầu. Nhưng đó là với tình trạng viêm cấp tính. 

Đối với viêm mạn tính, các chiến binh tạo nên phản ứng viêm có thể sẽ không dừng lại, các đội nhóm khác vì vậy cũng không thể thực hiện việc sửa chữa, đồng thời những hóa chất được giải phóng bởi các tế bào bạch cầu sẽ gây ra thiệt hại cho các tế bào hoặc mô khỏe mạnh, tạo thành trạng thái viêm mạn tính.

Viêm cấp tính là một phản ứng ngắn hạn và nó chỉ xảy ra ở nơi xuất hiện sự cố, vì vậy hầu như nó không gây ra vấn đề gì tổn hại lâu dài. Viêm mạn tính là một phản ứng toàn thân và lâu dài, vì vậy nó có thể gây ra tổn hại về bộ phận, cơ quan. Các bệnh được biết đến hiện nay liên quan đến viêm mạn tính bao gồm viêm khớp, viêm bàng quang và các bệnh khác có từ "viêm", và cũng còn các bệnh khác phổ biến đối với người hiện đại như dị ứng, bệnh tự miễn, bệnh tim mạch, tiểu đường và ung thư.

Tóm lại, đỏ, sưng, nóng và đau là triệu chứng điển hình của viêm. Khi những triệu chứng này xuất hiện trên cơ thể chúng ta, điều đó có nghĩa là cơ thể đang trong quá trình viêm. Hãy chú ý đến quá trình này!

Nếu nó giống như vết thương nhỏ - chỉ bị viêm trong thời gian ngắn và giới hạn ở các vị trí khư trú, và rồi tình trạng sưng bắt đầu giảm dần, thì bạn không cần phải lo lắng. Ngược lại, nếu tình trạng viêm không dừng lại và ngày càng có nhiều tình trạng nghiêm trọng hơn, nên áp dụng chế độ ăn chống viêm để giúp kiểm soát tình trạng viêm (đương nhiên không được quên đi gặp bác sĩ để điều trị). Ngoài ra, nếu bạn mắc các bệnh liên quan đến viêm nhiễm như dị ứng, viêm khớp, v.v.., thì bất kể có hay không có những triệu chứng viêm nêu trên, bạn vẫn nên chủ động thực hiện chế độ ăn uống chống viêm để tránh viêm về lâu dài, viêm mạn tính do tổn thương mô và cơ quan.

Tóm lại, đỏ, sưng, nóng và đau là triệu chứng điển hình của viêm... (Pixabay)

Chế độ sinh hoạt và ăn để chống viêm!

Viêm mạn tính hiện không có thuốc điều trị đặc hiệu. Các thuốc chống viêm phổ biến như steroid, hoặc thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAID) như aspirin, chỉ nhằm tới viêm cấp tính và viêm ngắn hạn. Do đó, cách tốt nhất để điều trị viêm mạn tính là bắt đầu với việc điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống.

Ăn uống

Theo dữ liệu nghiên cứu hiện tại, ăn quá nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và axit béo omega-6 sẽ thúc đẩy quá trình viêm; còn thực phẩm giàu axit béo omega-3 và chế độ ăn ít cholesterol có thể làm giảm nguy cơ viêm.

Ngoài ra, lượng đường trong máu cao sẽ thúc đẩy quá trình viêm. Nói cách khác, thích uống đồ uống có đường, thường xuyên ăn thực phẩm có đường và thực phẩm tinh bột sẽ thúc đẩy quá trình viêm.

Thực phẩm giàu chất xơ sẽ giúp ngăn ngừa viêm. Carotenoids (vàng, cam, đỏ) và chất phytochemical trong rau quả có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa. Vitamin C và E cũng có hai đặc tính này và chúng có nhiều trong rau quả. Vì vậy, hãy ăn nhiều rau củ quả. 

Vitamin D cũng có thể giúp điều chỉnh tình trạng viêm, do đó hãy tiếp xúc với ánh nắng mặt trời đúng cách để cơ thể có thể tổng hợp vitamin D thụ động. Ngoài ra, đừng quên thực phẩm giàu vitamin D cũng rất có lợi cho việc kiểm soát viêm.

Sinh hoạt

Duy trì cân nặng và sức khỏe chính là chìa khóa để ngăn ngừa viêm mạn tính. Bởi vì, béo phì làm tăng chỉ số viêm, tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến viêm, ví dụ như bệnh tim mạch và tiểu đường. Do đó, tốt nhất là nên giảm cân nếu bạn thừa cân, bạn cũng nên tìm các hoạt động sinh hoạt thích hợp và cai thuốc lá để có thể giúp giảm viêm.

Đăng Tâm
- Theo The Epoch Time.

Sức khoẻ


BÀI CHỌN LỌC