Ứng phó vụng về với dịch viêm phổi lạ, chính quyền Trung Quốc khiến dịch bệnh lan nhanh

Chủng virus lạ gây viêm phổi bùng phát lần đầu tại thành phố Vũ Hán hiện đang lan rộng toàn Trung Quốc. Ngày 22/01 (thứ Tư), chính quyền Trung Quốc xác nhận nhiều ca mắc bệnh ở 17 tỉnh thành. Người dân Trung Quốc vẫn đặt câu hỏi về sự thiếu minh bạch của chính quyền đối với căn bệnh này.

Phản ứng ban đầu

Sau khi một tài liệu chính thức bị rò rỉ và lưu hành rộng rãi trên mạng vào 30/12, cơ quan y tế Vũ Hán đã thông báo về bệnh dịch vào 31/12 với 27 trường hợp nhiễm bệnh. Họ cho bệnh nhân đầu tiên nhiễm virus được phát hiện vào ngày 12/12 trước đó.

Ngày 21/01, trả lời The Epoch Times Hoa ngữ, ông Wei - một bác sĩ phòng khám tư tại Vũ Hán, nói ông đã biết tin về vụ dịch từ tháng 11. “Tình hình đã bắt đầu tệ hơn...nhưng chính phủ thông báo với chúng tôi rằng nó chỉ là dịch cúm. Một số trường tiểu học đã đóng cửa vào thời điểm đó”.

Số ca mắc "viêm phổi lạ" tại Vũ Hán với tình trạng sức khỏe tương ứng - cập nhật ngày 19/01 (Wikipedia)

Ông Wei nói: ông và các đồng nghiệp đã biết bệnh này có thể nguy hiểm, nhưng không dám lên tiếng vì sợ chính quyền trừng phạt.

Laurie Garrett là một nhà phân tích chính sách y tế, cũng từng là nhà báo đoạt giải Pulitzer nhờ đưa tin vụ dịch Ebola vào năm 1995. Cô tin rằng chính quyền Trung Quốc đã xử lý sai các ứng phó ban đầu đối với dịch bệnh, và khiến dịch lan rộng như hiện nay. Cô nói rằng “những cảnh báo và báo động cần đưa ra đã không xuất hiện đúng lúc, kể cả cho đến tận bây giờ”.

Cô nói: “Vụ dịch đã có thể được được kiểm soát dễ dàng hơn ngay từ tuần đầu của tháng Một”, nhưng “đã có rất nhiều sự trì hoãn, rất nhiều hi vọng cho rằng đây chỉ là một chuyện tầm thường - chỉ xảy ra đối với một vài người lang thang trong chợ. Một giả định thật điên rồ!”

Số liệu báo cáo

Chỉ trong 05 ngày đầu của năm mới (Công lịch), số ca mắc đã tăng lên hơn gấp đôi với 59 ca.

Ngày 09/01, chính quyền Đại Lục thông báo: một chủng Coronavirus mới đã gây bệnh, một chủng tương tự SARS-CoV gây ra hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng, và MERS-CoV gây ra hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông.

Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Nhân dân Nhật báo* vào ngày 10/01, một trong những chuyên gia hàng đầu về hô hấp của Trung Quốc là bác sĩ Vương Quảng Phát đã đảm bảo với công chúng rằng căn bệnh này có thể được ngăn chặn. Ông Vương cũng là thành viên của nhóm chuyên gia cao cấp trong Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc (hiện đã bị nhiễm bệnh).

Bác sĩ Vương Quảng Phát đã đảm bảo với công chúng rằng căn bệnh này có thể được ngăn chặn...

Nhưng sau đó, Trung Quốc đã báo cáo ca tử vong đầu tiên do "căn bệnh lạ", còn chính quyền thì báo cáo giảm số lượng ca mắc xuống còn 41 ca mà không có lời giải thích. Số lượng ca mắc không thay đổi cho đến khi 03 ca nhiễm bệnh được xác nhận tại Thái Lan và Nhật Bản.

Cho đến ngày 18/01, cơ quan y tế xác nhận thêm 17 ca nhiễm bệnh mới và trường hợp tử vong thứ 02. Trung Quốc không báo cáo bất kỳ ca nghi ngờ hay chẩn đoán nhiễm bệnh nào ngoài Vũ Hán.

Ngay sau đó, tình hình leo thang khi nhiều thành phố khác trên cả nước xác nhận có ca lây nhiễm và số ca tử vong ở Trung Quốc tiếp tục gia tăng. Chính bác sĩ Vương cũng được chẩn đoán nhiễm Coronavirus vào ngày 21/01.

Garrett cho biết: số liệu mà các nhà chức trách Trung Quốc cung cấp về tổng số người mắc  bệnh có khả năng ít hơn so với tình hình thực tế. Cô nói “Vũ Hán chắc chắn đang hoảng loạn” qua những nỗ lực gần đây của chính quyền để kiểm soát dịch.

Thiếu phòng bị

Ngược lại, chính quyền Vũ Hán vẫn hoạt động như bình thường. Thành phố chỉ bắt đầu sàng lọc và kiểm tra thân nhiệt hành khách tại các sân bay, trạm ga, trạm xe khách liên tỉnh, và bến tàu từ ngày 14/01.

WHO đã cảnh báo rằng căn bệnh này có thể lây nhiễm. Chính quyền Trung Quốc cũng đã xác nhận rằng có một phụ nữ chưa bao giờ đến chợ hải sản Vũ Hán - nơi vụ dịch bùng phát, đã được chẩn đoán mắc bệnh sau khi chồng cô, người làm việc ở chợ, nhiễm virus.

Mãi đến ngày 20/01, chính quyền Trung Quốc mới xác nhận có sự lây truyền từ người sang người.

Hầu hết cư dân Vũ Hán không hề biết về những nguy hiểm này. Ngôi làng Baibuting ở quận Giang Nhật đã tổ chức một bữa ăn tất niên quy mô lớn vào 18/01, với hơn 40.000 gia đình tham gia.

Từ những bức ảnh được chia sẻ bởi chính quyền địa phương và người tham dự, không ai đeo khẩu trang tại bữa tiệc này. Mọi người chia sẻ các món ăn theo kiểu gia đình và sử dụng đũa để gắp thức ăn từ cùng một đĩa.

Cục Văn hóa và Du lịch Vũ Hán thậm chí đã tổ chức một chương trình xúc tiến du lịch năm mới vào ngày 20/01, trong đó họ dự định tặng 200.000 vé miễn phí cho người dân để đến tham quan Vũ Hán. Ngày 21/01 - 27 tháng Chạp, Cục đã ngừng chương trình này mà không có lời giải thích.

“Tụ tập mọi người sẽ đẩy nhanh sự lây lan của ổ dịch. Nó rất nguy hiểm và cực kỳ vô trách nhiệm”, Tang Jingyuan, một nhà bình luận ở Hoa Kỳ nói. “Chính quyền Vũ Hán đã tổ chức các hoạt động cộng đồng và đang cố gắng tạo ra một sự an toàn giả tạo để đánh lừa mọi người” - ông nói thêm.

Công nhân nhập cư đeo mặt nạ bảo vệ lên đường đến ga xe lửa khi họ rời khỏi thành phố vì lo lắng về SARS ở Quảng Châu, thủ phủ tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, vào ngày 2 tháng 5 năm 2003. (Christian Keenan / Getty Images)

Quay lưng lại với người bệnh

Trong khi đó, cư dân thành phố đã phàn nàn khi họ hoặc các thành viên gia đình bị từ chối  nhập viện do bệnh viện quá tải.

Cư dân mạng Huang Xiexie đã đăng lên mạng xã hội Trung Quốc WeChat rằng: mẹ cô đã bắt đầu xuất hiện các triệu chứng vào khoảng 10/01, và đến bệnh viện lần đầu vào ngày 17/01. Ngày 20/01, một bác sĩ tại Bệnh viện Kim Ngân Điền đã thông báo cho mẹ cô rằng bà bị nhiễm virus, nhưng từ chối sắp xếp điều trị do thiếu chỗ.

Mẹ của cô sau đó đã phải đi khắp thành phố để tìm nơi điều trị tại một bệnh viện khác.

Thứ Hai (20/01), một cư dân mạng khác, He Lianna đã đăng trên Weibo rằng chồng bà đã được điều trị tại bệnh viện truyền nhiễm Vũ Hán từ ngày 02/01. Người cha 70 tuổi của bà sống cùng với họ đã bắt đầu xuất hiện các triệu chứng ngày 08/01. Tuy nhiên, họ không thể tìm thấy một bệnh viện nào cho ông vì tất cả đã quá tải.

Anh viết: Các nhân viên cứu thương đã từ chối gửi bố tôi đến bệnh viện, vì các bệnh viện từ chối tiếp nhận các bệnh nhân có triệu chứng sốt.

Eva Fu đã tham gia báo cáo này.

* Nhân dân Nhật báo là tờ báo phát ngôn chính thức của chính quyền nhà nước quốc gia Trung Quốc.

Thùy Trang (biên dịch)
- Theo The Epoch Times.



BÀI CHỌN LỌC