Gia tăng khẩn cấp mức độ cảnh báo, các quốc gia lo ngại dịch “viêm phổi lạ” bùng phát trong dịp Tết

Bình luận Mỹ Tâm • 17:26, 23/01/20

Khi dịp Tết cổ truyền đang ngày một gần thì “viêm phổi lạ” đang phát tán ngày một nhanh. Toàn thế giới lo ngại về một đại dịch bùng phát khi hàng triệu người Trung Quốc đi du lịch nội địa và quốc tế...

Tháng 12/2019 tại Vũ Hán, cơ quan Y tế chính thức báo cáo bùng phát dịch bệnh “viêm phổi lạ”. Chủng Coronavirus mới phát triển ngày một nhanh và tiếp tục mở rộng phạm vi ra thế giới; số ca mắc bệnh và tử vong tăng lên hàng ngày.

Tại châu Á, Hồng Kông, Đài Loan, Ma Cao, Thái Lan, Nhật Bản và Hàn Quốc đã xuất hiện các trường hợp xác nhận bệnh với chủng 2019-nCoV. Virus đã thậm chí xuất hiện ở nửa kia của bán cầu, Hoa Kỳ và Mexico đều đã xác nhận 01 trường hợp bệnh.

Nhiều quốc gia đã nâng cao mức độ cảnh báo cho du lịch, gia tăng các biện pháp phòng ngừa và ứng phó với dịch bệnh mới - dù mới chỉ xuất hiện một số ca tình nghi mắc “viêm phổi lạ”; hay kể cả chưa xuất hiện trường hợp nào. WHO hôm thứ Tư (22/01 - 28 tháng Chạp) đã họp khẩn cấp để cân nhắc đưa chỉ đạo hướng dẫn trước một “đại dịch toàn cầu”.

Du khách quốc tế tới sân bay quốc tế John F.Kennedy tại thành phố New York, ngày 04/02/2017 (Brendan McDermid/Reuters)

Tổ chức y tế thế giới (WHO) – khuyến cáo chung cho các quốc gia bị ảnh hưởng

Chủng Coronavirus được cho là khởi phát từ chợ hải sản Hoa Nam tại Vũ Hán. Tuy nhiên, kể từ khi chợ đóng cửa vào 01/01/2020, một số trường vẫn được phát hiện dù không có liên kết trực tiếp đến chợ hải sản. Virus đã được chính quyền Trung Quốc xác nhận có thể lây truyền từ người sang người. Nguyên nhân chính xác vẫn đang được làm rõ.

Các dấu hiệu triệu chứng của bệnh này bao gồm sốt, ho, và khó thở - khá tương đồng với các bệnh đường hô hấp thông thường. WHO đã đưa ra các khuyến cáo chung cho tất cả các khách du lịch trong vùng bị ảnh hướng hoặc đã rời khỏi Vũ Hán:

  1. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh viêm đường hô hấp cấp tính; khi cần thiết phải tiếp xúc với người bệnh, phải đeo khẩu trang y tế đúng cách và giữ khoảng cách khi tiếp xúc.
  2. Giữ ấm cơ thể, vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc họng bằng nước sát khuẩn miệng để phòng bệnh viêm phổi.
  3. Cần che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, tốt nhất bằng khăn vải hoặc khăn tay để làm giảm phát tán các dịch tiết đường hô hấp.
  4. Những người trở về từ thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc hoặc các tỉnh/ thành phố khác của Trung Quốc đang có dịch hoặc có tiếp xúc gần với người mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp tính do Coronavirus mới trong vòng 14 ngày nếu có dấu hiệu sốt, ho, khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám, điều trị kịp thời.
  5. Khi phát hiện dịch bệnh cần thông tin, cho cơ quan y tế, chính quyền địa phương để giám sát, xử lý, ứng phó với dịch bệnh không để dịch bùng phát, lây lan.

WHO khuyến cáo các quốc gia cần đảm bảo các quy định của Quy định y tế quốc tế (2005) (IHR). Các khuyến cáo bổ sung nhấn mạnh vào việc báo cáo các sự kiện và rủi ro về sức khỏe cộng đồng cho WHO, nhằm đẩy mạnh hợp tác và hỗ trợ các quốc gia trong đánh giá rủi ro nhằm quyết định mức độ cảnh báo cho sự kiện (có mang tầm quốc tế hay không) và đưa ra chỉ đạo từ quốc tế.

Một nhân viên kiểm tra thân nhiệt của vị khách vào sòng bạc ở khách sạn New Orient Landmark tại Ma Cao - Thuộc địa cũ của Bồ Đào Nha, nơi đã báo cáo về ca bệnh đầu tiên mắc loại virus tương tự SARS có nguồn gốc từ Vũ Hán - ngày 22/1/2020... (Anthony Wallace/AFP via Getty Images)

Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ (USCDC) nâng mức cảnh báo lên mức độ 3

USCDC đưa ra 3 mức độ cảnh báo dành cho khách du lịch:

  • Mức độ 1: Watch (Theo dõi): chỉ thực hành các hướng dẫn bình thường cho du lịch.
  • Mức độ 2: Alert (Cảnh báo): thực hành những hướng dẫn tăng cường
  • Mức độ 3: Warning (Đe dọa): tránh du lịch nếu không cần thiết.

Du khách vẫn có thể đi du lịch đến vùng dịch, nhưng cần thực hiện các nguyên tắc an toàn đã được khuyến cáo ở trên. CDC công bố vào thứ Ba (21/02 - 27 tháng Chạp) rằng 05 sân bay quốc tế của Hoa Kỳ đã bắt đầu sàng lọc hành khách - hỏi han về sức khỏe và lịch sử đường bay của họ - để phòng ngừa dịch bệnh.

Đài Loan cảnh giác cao độ, nâng mức cảnh báo lên cấp độ 3, bán khẩu trang phẫu thuật tại cửa hàng tiện lợi

Từ 31/12/2019, Đài Loan đã thực hiện kiểm dịch tất các chuyến bay từ Vũ Hán, 37 chuyến bay với 4469 hành khách cùng phi hành đoàn. Thứ Ba (21/01 - 27 tháng Chạp), Đài Loan phát hiện được ca bệnh đầu tiên; bệnh nhân được điều trị tại bệnh viện, 46 người có “tiếp xúc gần” không phát triển thấy bất kỳ dấu hiệu nào, ngoại trừ 01 trường hợp chỉ bị ho nhẹ.

Trung tâm Chỉ huy dịch bệnh Trung ương (CECC) đã nâng mức cảnh báo du lịch cho Vũ Hán lên cấp độ 3: Cảnh báo, nhắc nhở công chúng tránh tất cả các chuyến đi không cần thiết đến Vũ Hán.

Đối với du khách có kế hoạch đến Vũ Hán, nên thực hiện như khuyến cáo như trên của WHO và báo cáo ngay khi có triệu chứng bất thường.

CECC tiếp tục kết hợp các nguồn lực từ các cơ quan chính phủ, đẩy mạnh các biện pháp kiểm dịch tại các sân bay quốc tế, sân bay nội địa và các cảng, tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức của cộng đồng về dịch bệnh, đồng thời tránh gây hoảng loạn trong cộng đồng. Họ cũng thông báo Đài Loan có đủ số lượng khẩu trang, công chúng được khuyến cáo nên giữ bình tĩnh và không nên vội vàng mua chúng.

Họ cũng thông báo Đài Loan có đủ số lượng khẩu trang, công chúng được khuyến cáo nên giữ bình tĩnh và không nên vội vàng mua chúng... (Getty Images)

Kể từ hôm qua (thứ Tư 22/01 - 28 tháng Chạp), Trung tâm kiểm soát dịch bệnh (CDC) Đài Loan đã bắt đầu phân phối khẩu trang. Một triệu khẩu trang phẫu thuật sẽ được bán mỗi tuần bắt đầu từ ngày 30/01 đến 20/03, sẵn có trong các cửa hàng tiện lợi.

Đài Loan cũng tổ chức các cuộc diễn tập kiểm soát lây nhiễm tại bệnh viện cũng như các đơn vị chăm sóc sức khỏe, thúc đẩy công tác phòng chống và bảo vệ sức khỏe tại cộng đồng, nhằm giảm thiểu tác động của dịch bệnh đối với Đài Loan.

Việt Nam – công văn khẩn yêu cầu kiểm soát chặt chẽ dịch bệnh

Việt Nam đang cập nhật liên tục các công văn hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, phòng ngừa chủng Coronavirus mới - thể hiện quyết tâm phòng ngừa và ngăn chặn dịch bệnh của Chính phủ kể từ khi thông tin về dịch bệnh bắt đầu.

Mới nhất là quyết định 181/QĐ-BYT ra ngày 21/01/2020 “Hướng dẫn tạm thời giám sát và phòng, chống bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi-rút Corona (nCoV)”. Tài liệu hướng dẫn cập nhật đầy đủ thông tin được áp dụng trong các cơ sở y tế dự phòng và các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc.

Tối hôm qua (thứ Tư 22/01 - 28 tháng Chạp), Việt Nam đã phát hiện và cách ly 02 trường hợp nghi ngờ nhiễm Coronavirus mới tại Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cơ sở Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội. Sáng nay, phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã đến kiểm tra công tác phòng chống dịch tại bệnh viện này. Bộ y tế khuyến cáo các biện pháp dự phòng như WHO đã đưa ra.

Tờ rơi tại các cửa khẩu

Ngoài ra, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế vừa ban hành Công văn số 51/DP-DT ngày 22/01/2020 về việc triển khai phát tờ rơi tại các cửa khẩu để phòng chống bệnh viêm đường hô hấp cấp từ Coronavirus.

Hồng Kông – kích hoạt cảnh báo mức độ 2 ngay từ khi bắt đầu có thông tin về dịch viêm phổi do Coronavirus mới

Ngày 21/01, Chánh văn phòng đặc khu Hồng Kông Matthew Cheung thay mặt bà Carrie Lam (trưởng đặc khu), một lần nữa khẳng định: thành phố đảm bảo cam kết cảnh báo mức độ cao để đối phó với dịch viêm phổi lạ tại Trung Quốc. Ông nói rằng: chính phủ không xem nhẹ cuộc khủng hoảng y tế.

Từ ngày 04/01 tại Hồng Kông, chính quyền địa phương đã thông báo thiết lập “cảnh báo mức độ nghiêm trọng” - tương đương với thảm họa cấp độ 2 (Tier 2) của hệ thống phòng chống thảm họa 3 cấp độ (three-tier response system) để ứng phó trước bệnh dịch bí ẩn.

Hệ thống cảnh báo thảm họa 3 cấp độ bao gồm:

  • Cảnh báo thảm họa cấp độ 1: những sự cố khẩn cấp thông thường, hệ thống cấp cứu toàn quyền chỉ đạo, giám sát và hỗ trợ.
  • Cảnh báo thảm họa cấp độ 2 khi những sự cố có quy mô có thể gia tăng về các mối đe dọa đối với tính mạng, tài sản và an ninh, và có thể cần một hoạt động ứng phó khẩn cấp phức tạp hơn, hoặc các tình huống sẽ tạo ra sự quan tâm của cộng đồng và truyền thông. Ban thư ký chính phủ sẽ chỉ đạo, giám sát chặt chẽ sự cố.
  • Cảnh báo thảm họa cấp độ 3: Trong trường hợp xảy ra sự cố lớn liên quan đến các mối đe dọa lớn đối với tính mạng, tài sản và an ninh và khi cần có các hoạt động ứng phó khẩn cấp của Chính phủ. Bộ trưởng an ninh sẽ chỉ đạo, giám sát sự cố thông qua Trung tâm giám sát và hỗ trợ khẩn cấp (EMSC).

Theo cập nhật mới nhất từ 10 giờ sáng hôm nay (thứ Năm 23/01 - 29 tháng Chạp), toàn bộ giao thông công cộng, kể cả tàu điện ngầm và tàu bè tại Vũ Hán đều đã bị ngưng hoạt động. Điều này cho thấy tình hình dịch bệnh đang diễn ra theo chiều hướng xấu. Mức độ cảnh báo cho khách du lịch trong dịch bệnh này còn có thể tiếp tục gia tăng.

Mỹ Tâm (tổng hợp)

Tài liệu tham khảo: