Đừng hiểu lầm về stress

Stress là bạn đời của chúng ta. Không sai nếu nói trẻ sơ sinh cũng bị stress và các bé khóc để tìm sự giúp đỡ. Nhưng nhiều người coi stress là tiêu cực, là nguyên nhân gây ra bệnh tật và khổ đau trong đời họ...

Stress chỉ là một cảm giác căng thẳng hoặc dồn ép. Chúng có thể đến từ bất cứ đâu: giải một bài toán khó, thực hiện công việc mới, xử lý đống việc trong thời gian giới hạn... Khi căng thẳng, mọi thứ trở nên khó khăn hơn, nhưng đây chỉ là một nửa của sự thật.

Có những người thấy hưng phấn khi bị stress, họ không rơi vào trạng thái chật vật hay bó tay tiêu cực khi không thể giải quyết vấn đề mình gặp phải. Đây là đầu mối quan trọng dẫn đến tình trạng bệnh tật hay khỏe mạnh của chúng ta.

Stress và thống kê tử vong

Văn hóa Á Đông coi trọng tĩnh và xả, đây không phải là một điều quá mới mẻ và là chìa khóa của sự thư thái, nhờ nó mà chúng ta xử lý tốt mọi việc. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cần thực chứng và người ta thường tìm đến những nghiên cứu trong thế kỉ XXI.

Trên bục thuyết trình của Ted-X cách đây 7 năm, chuyên gia tâm lý Kelly McGonigal của trường Đại học Stanford đã đưa ra nghiên cứu của mình về stress, và kèm theo đó là lời tâm sự chân thành.

Nghiên cứu này được theo dõi trong 8 năm với sự tham gia của 30.000 người Hoa Kỳ trong độ tuổi trường thành với 2 câu hỏi:

    1. Bạn cảm thấy căng thẳng như thế nào trong năm vừa qua? - Câu hỏi có 3 mức độ trả lời: một chút, tương đối, và rất căng thẳng.
    2. Bạn có tin căng thẳng (stress) gây hại cho sức khỏe của bản thân hay không?

Sau đó, Kelly cùng cộng sự rà soát dữ liệu thống kê tử vong để tìm ra câu trả lời.

Kết quả nghiên cứu cho thấy: nhóm người "rất căng thẳng" có nguy cơ tử vong cao hơn bình thường tới 43%. Tuy nhiên, con số này chỉ đúng đối với những ai tin rằng stress có hại cho sức khỏe của họ. Còn đối với những người tin điều ngược thì nguy cơ tử vong gần như bằng không, và ở nhóm "rất căng thẳng" thì nguy cơ này lại là thấp nhất.

Cũng theo nghiên cứu, có tới 182.000 trường hợp tử vong trong 8 năm, nhưng không phải do tuổi già và cũng không do căng thẳng, mà do niềm tin rằng stress gây hại cho họ - nhiều hơn cả ung thư da, HIV, hay giết người, là những nguyên nhân gây tử vong thuộc top 20 theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật tại Hoa Kỳ (2012).

Và giảng viên của Đại học Standford tâm sự: "Các bạn có thể hiểu tại sao kết quả này làm tôi phát hoảng... Tôi đã từng nỗ lực rất nhiều để nói với mọi người rằng, stress là có hại cho sức khỏe của bạn..."

Thái độ hơn trình độ

Nhiều người được đào tạo bài bản để xử lý khó khăn trong chức vụ của mình, nhưng đến khi lâm trận thì mắc quai.

Trong cuốn AQ - Chỉ số vượt khó của tiến sĩ Paul G. Stoltz, tác giả đã nhắc đến việc tìm kiếm nhiều lựa chọn và lời giải cho những khó khăn trong cuộc sống và phải hành động - đây là những điều bề mặt mà ai cũng làm được. Nhưng cuốn sách đồng thời cũng đề cập đến việc thay đổi tư duy, thay đổi niềm tin - đây là điều khó khăn nhất và là yếu tố then chốt để mở ra khả năng vượt qua stress trong công việc.

Stress không có lỗi với sức khỏe của bạn. Khi khó khăn ập đến từ nhiều phía, có những thứ cần ưu tiên, có những thứ cần trì hoãn, có những thứ cần buông bỏ, nhưng đối diện hay bỏ chạy trước những lựa chọn đó thì chỉ bạn tự mình làm. Và bạn thử nghĩ xem, cuối cùng cái nào sẽ tăng thêm căng thẳng cho bạn, điều nào sẽ tích thêm nhiều bệnh tật cho bạn hơn?

Kim Anh

Sức khoẻ