Âm và Dương - Sự cân bằng thiết yếu cho sức khỏe

Bình luận Trọng Nguyên • 21:11, 09/11/19

Tính đối ngẫu hiện diện ở khắp mọi nơi, từ vật chất đến hệ nhị phân trong lập trình của máy tính. Đồng thời, tính cân bằng cũng được tìm thấy giữa vật chất, năng lượng, và trong quá trình chuyển hóa giữa lúc bình thường và khi vận động, hoặc giữa lúc nghỉ ngơi và khi phục hồi trong giai đoạn duy trì cân bằng nội môi...

Có một sự cách biệt trong cốt lõi về cách hiểu của học giả phương Tây đối với hai thái cực này so với văn hóa cổ truyền tại Trung Quốc. Trong khi các nhà vật lý hiểu tính đối ngẫu của vật chất - tương tự như điện tích âm và dương của nguyên tử - là thiết yếu cho sự tạo lập, thì hầu hết mọi người cho rằng đối lập là luôn ở thế xung khắc và xung đột là bản chất tự nhiên. Còn văn hóa Trung Hoa cổ đại nhìn nhận sự đối ngẫu tự nhiên đã phụ thuộc và bổ sung lẫn cho nhau.

Theo Trung Y, truyền thống cốt yếu là hiểu được sự cân bằng giữa Âm và Dương. Sự cân bằng này là nền tảng của mọi phương thức điều trị với mục tiêu hướng tới là nâng cao sức khỏe và tuổi thọ cho cả tâm và thân.

Cuốn y thư đầu tiên của Trung Quốc "Hoàng Đế Nội Kinh" đã mô tả Âm - Dương như "...lý tổng quát của vũ trụ, nguyên lý căn bản của vạn vật, khởi tạo của mọi thay đổi, gốc rễ của sinh và diệt, và là nơi tích trữ của thần khí (linh hồn)”. Chúng ta phải tìm được gốc rễ của những thay đổi bệnh lý khi điều trị, và đạo lý đó không vượt ra ngoài khỏi hai chữ Âm - Dương.

Thái Cực là một hệ thống toàn cơ đem lại sự cân bằng, hài hòa, và lắng đọng để mang lại cho con người sức khỏe, hạnh phúc, và sung mãn. Điều này trải từ nguyên tử vi quan cho đến cơ thể tế bào và tới ngoài cả xã hội.

Gần đây tại cơ quan, tình cờ tôi nghe được đồng nghiệp phàn nàn về công việc - nào là chậm tiến độ, tiến độ không hoàn thành, hay hoàn thành nhưng lại không đạt yêu cầu. Anh ta kể rằng lãnh đạo thì nhiều, còn người làm thì thiếu.

Đây là tình huống thường gặp tại nơi làm việc, khi mà nhiều lãnh đạo và sự chỉ đạo nhưng lại ít nhân viên phụ trách. Để nhóm làm việc hiệu quả, nó phải được cân bằng và thống nhất. Điều này cần phải có những người chỉ dẫn và người làm theo.

Hay như vâng lời là một thứ tiếng xấu ở xã hội Tây phương; tuy nhiên, để hài hòa những mối quan hệ thì đây lại là một điều khá cần thiết. Thiếu nó, làm việc nhóm sẽ dễ trở nên sa lầy vào tranh luận và mọi việc sẽ không đi đến đâu, hoặc một số người sẽ bị lép vế trước quá nhiều chỉ thị từ các lãnh đạo, và hạn chế này sẽ dẫn đến sự căng thẳng cho toàn bộ tổ chức.

Dù trong cuộc sống cá nhân hay vận hành của tổ chức, mọi hành động và suy nghĩ đều cần phải có sự cân bằng. Hiểu Âm và Dương là hiểu và nhận thức nguồn năng lực vốn có đồng thời quản lý chúng một cách hiệu quả nhất.

Hình thái của Âm Dương

Thế giới luôn phong phú và đầy màu sắc. Trong đó, mọi sự vât hiện tượng luôn có thể chia thành hai mặt đối nghịch nhau, nhưng không yếu tố nào có thể tồn tại nếu thiếu nửa còn lại. Biểu hiện vật chất của Âm và Dương có thể nhắc đến hai cực của điện tích, nữ và nam, bóng tối và ánh sáng, nước và lửa, nghỉ ngơi và làm việc, lãnh đạo và kẻ theo sau, tăng lên và giảm xuống, v.v... nhiều không kể xiết.

Một ví dụ đơn giản, khi Âm Dương mất cân bằng, rất có khả năng cơ thể sẽ thấy không khỏe. Theo "Hoàng Đế Nội Kinh": Dương thịnh sinh thực nhiệt chứng, Âm thịnh sinh thực nhiệt hàn - thừa Dương sinh nhiệt, thừa Âm sinh hàn.

Nếu ốm có kèm theo sốt cao, đó là biểu hiệu của Dương thịnh Âm suy. Và khi một lang y Trung Quốc trị bệnh, họ có thể dùng thảo mộc các loại thuộc tính mát để dứt bỏ hỏa nhiệt trong cơ thể người bệnh. Âm và Dương tự nhiên từ đó tái lập cân bằng, và cơn sốt sẽ tự nhiên biến mất.

Thông thường, người ta chỉ muốn xử lý triệu chứng cơ thể trên bề mặt. Theo Tây Y, thực sự sốt là một phản ứng viêm nhiễm: cơ thể tạo ra sức nóng, thông qua quá trình oxy hóa để thiêu hủy mầm bệnh. Điều bạn cần chính là hạ nhiệt cơ thể mà không gây tổn hại đến hệ miễn dịch.

Nếu chúng ta đơn giản dùng kháng sinh để đẩy hạ sốt và bỏ qua hệ miễn dịch, thì hệ miễn dịch sẽ mất đi cơ hội được tôi luyện thực tế. Tác dụng phụ nặng hơn có thể dẫn đến sự phá hủy hệ nội vi sinh vật có lợi sống trong cơ thể và rất cần thiết cho sức khỏe chúng ta.

Tất nhiên, có những cơn sốt có thể đe dọa tính mạng và do đó cần hạ sốt ngay, nhưng cũng cần nhấn mạnh thuốc kê theo đơn và tác dụng phụ luôn cần phải đảm bảo sự cân bằng.

Chỉ cân bằng mới có thể giúp con người tiến xa thật xa trong cuộc sống, trong hình trình tìm hiểu vũ trụ và cả chính bản thân mình (©Pixabay | Angela_Yuriko_Smith)

Không chỉ duy trì sức khỏe và chữa bệnh thông qua Âm Dương, Trung Y còn chỉ dẫn việc cân bằng này và giúp chúng ta sắp xếp trong lối sống. Con người phải làm việc cũng như cần giải trí để duy trì niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống. Chúng ta phải phục vụ người khác cũng như tự chăm sóc bản thân. Tương tự, khi sáng tạo thêm để sinh tồn trong thế giới này, chúng ta cũng đồng thời phá hủy những thứ này khác nếu không cẩn thận.

Cuộc sống là sự cân bằng của Âm Dương, và khi chúng ta quên điều đó, chúng ta sẽ phải đối diện với những hệ quả tất yếu của sự mất cân bằng.

Christina Xu lấy bằng cử nhân tại Đại học Y khoa Bắc Kinh và hiện đang sống ở Úc. Cô dành thời gian để ủng hộ và quảng bá những lợi ích của Trung Y truyền thống đến quảng đại xã hội phương Tây. Tìm hiểu thêm tại PreserveHealth.com.au