Các quỹ hưu trí công của Mỹ đã trở thành "con tin" tài chính của Trung Quốc như thế nào?

Bình luận Thủy Tiên • 14:40, 08/04/20

Cuộc khủng hoảng virus Corona Vũ Hán đã tiết lộ những rủi ro nghiêm trọng trong chuỗi cung ứng vốn buộc chặt nền kinh tế Mỹ vào Trung Quốc, dù trước đó Trump đã nỗ lực thoát ra bằng thương chiến. Nhưng rủi ro lớn hơn mà nước Mỹ đang phải đối mặt là tài chính của Phố Wall đã đầu tư quá nhiều, quá sâu vào các công ty Trung Quốc không minh bạch và thường phạm pháp. Các công ty này đã không tiết lộ các rủi ro cho hàng triệu nhà đầu tư Mỹ.

Tiền thuế của công dân Mỹ tại các quỹ hưu trí đã rót cho kẻ thù - những công ty Trung Quốc có liên quan đến bành trướng quân sự

Các quan chức cao cấp, các nhà lập pháp và các chuyên gia Hoa Kỳ đang gióng lên hồi chuông cảnh báo khi các quỹ hưu trí khổng lồ đang gia tăng cổ phần của mình trong các vốn tài sản của Trung Quốc bất chấp những lo ngại về an ninh kinh tế và quốc gia. Tiền tiết kiệm hưu trí của hàng triệu nhà đầu tư Mỹ đang trở nên phụ thuộc vào sự thành công của các công ty Trung Quốc thiếu minh bạch thực sự. Các công ty này được kết nối với quân đội Trung Quốc, thậm chí bị cáo buộc đồng lõa với một loạt các hành động tàn bạo, phi nhân tính và phi pháp như buôn bán vũ khí với các phần tử khủng bố tại Trung Đông, hoạt động y tế liên quan tới ngành mổ cướp tạng sống tù nhân lương tâm vốn đang bị thế giới phanh phui và lên án ngày một mạnh mẽ.

Bắc Kinh thúc đẩy Phố Wall bỏ tiền cho các công ty của họ bằng cách tranh thủ sự ủng hộ của các công dân Mỹ đối với việc hợp tác làm ăn với Trung Quốc. Và khi các quan chức an ninh quốc gia Mỹ lên tiếng cảnh báo rủi ro an ninh tài chính, họ bị buộc tội phân biệt chủng tộc, một chiến thuật phổ biến của chính phủ Trung Quốc để bác bỏ mọi chỉ trích.

Ông Robert C. O’Brien, cố vấn an ninh quốc gia hôm thứ Tư (1/4) đã cân nhắc về những tranh luận xung quanh Hệ thống Hưu trí của các Công chức California, được gọi là quỹ CalPERS. Là quỹ hưu trí công lớn nhất cả nước, CalPERS quản lý hơn 300 tỷ USD vốn tài sản cho 1,6 triệu công chức. Quỹ đã liên tục đổ tiền đầu tư vào các công ty Trung Quốc. Ông cho biết “đó là điều mà chúng tôi đang xem xét. Đây chính là một vấn đề đối với các nhà đầu tư Mỹ”, ông O’Brien phát biểu tại Quỹ Di sản ở Washington. “Một số chính sách đầu tư của CalPERS cực kỳ đáng lo ngại” (theo Washington Post). 

Ông O’Brien đã chỉ ra rằng sổ sách kế toán của các công ty Trung Quốc không thể kiểm tra được - và các công ty này nổi tiếng với việc xào nấu sổ sách kế toán của họ - vì vậy các nhà đầu tư sẽ gặp rất nhiều rủi ro vì không thể biết được gì. Ông cũng lưu ý rằng CalPERS đang hướng đồng đô la Mỹ của những người nộp thuế ở Hoa Kỳ vào một kẻ thù là các công ty có liên quan đến việc bành trướng quân sự.

Phố Wall vận động chống lại cảnh báo từ chính phủ của Trump về bảo vệ an ninh tài chính Mỹ và mang lại lợi ích cho Bắc Kinh

“Tôi không hiểu tại sao chúng ta lại đang bảo lãnh cho ngành công nghiệp quốc phòng của Trung Quốc”, O’Brien nói. 

Quỹ CalPERS nắm giữ các cổ phần trị giá 3,1 tỷ USD tại 172 công ty khác nhau của Trung Quốc. Và vào mùa thu năm ngoái, quỹ này đã cân bằng lại danh mục đầu tư của mình để thêm 198 công ty nữa, một nửa các công ty đó có trụ sở tại Trung Quốc. Các cổ phần của họ bao gồm các nhà thầu quân sự Trung Quốc như Tập đoàn Công nghiệp đóng tàu Trung Quốc và các công ty hiện đang bị Bộ Thương mại xử phạt vì xây dựng các trại giám sát và trại giam tại Tân Cương, như Hikvision.

Tờ Washington Post nhận định, các mối quan tâm về kinh tế và an ninh quốc gia có liên kết với nhau. Áp lực của Mỹ lên những người Trung Quốc không đáng tin đã bị phá hoại khi Phố Wall gửi hàng tỷ tiền mặt cho những người này. Đổi lại, Phố Wall càng đầu tư nhiều vào những công ty Trung Quốc không đáng tin này, họ càng vận động chống lại các hành động của Trump để mang lại lợi ích cho Bắc Kinh.

Trung Quốc “tham nhũng hóa” nhiều cá nhân nắm quyền quyết định đầu tư của quỹ hưu trí và tri thức công nghệ tại Mỹ 

Tờ Washington Post cũng chỉ ra rằng: hàng loạt những cá nhân có quyền quyết định đầu tư hoặc nắm giữ tri thức về khoa học công nghệ tại Mỹ lại có mối quan hệ chặt chẽ với chính quyền Bắc Kinh qua những chương trình như “Ngàn người tài” của họ. 

Hiển nhiên, Bắc Kinh có thể tài trợ tiền và tham nhũng hóa những người nắm giữ quyết định tài chính, công nghệ tại Mỹ để sớm hoàn thành “Giấc mộng Trung Hoa” của mình. 

Ông Ben Meng, giám đốc đầu tư của CalPERS và là một công dân Hoa Kỳ lớn lên tại Trung Quốc, đã từng được Đảng Cộng sản Trung Quốc kết nối trong một nỗ lực tuyển dụng được gọi là “Chương trình Ngàn người tài”. FBI cho biết Bắc Kinh sử dụng chương trình này cho hoạt động gián điệp phi truyền thống. Ủy ban Điều tra Lựa chọn Thường trực Thượng viện đã tiết lộ trong một báo cáo gần đây rằng một số trường hợp của chương trình này đang được sử dụng để lạm dụng hình sự trong các thể chế của Hoa Kỳ dưới mọi hình thức.

Năm 2017, tờ Nhân dân Nhật báo của Trung Quốc báo cáo rằng Meng đã được tuyển thông qua “Chương trình Ngàn người tài” trong ba năm để làm Phó Giám đốc Công nghệ thông tin (CIO) cho Cục Quản lý Nhà nước Trung Quốc về Ngoại hối (SAFE). Dân biểu Jim Banks (R-Ind.) đã kêu gọi Thống đốc bang California, ông Gavin Newsom (D) cùng kết hợp để sa thải Meng.

Cuối cùng, Meng đã thừa nhận mối liên hệ trong quá khứ của mình với “Ngàn người tài” vào tháng trước, trong khi CalPERS và một số đối thủ nặng ký ở Phố Wall đã công kích các Ngân hàng. Nhà sáng lập Oaktree Capital, ông Howard Marks đã cáo buộc các ngân hàng đang cô lập Meng "vì dựa vào nguồn gốc quốc gia của gia đình [của ông ta]”. CalPERS là khách hàng của Oaktree.

“Ngàn người tài” soi xét kỹ lưỡng và không nhắm vào những người tham gia thuộc dân tộc Trung Hoa. Viện nghiên cứu và trung tâm ung thư H. Lee Moffitt đã sa thải CEO và phó chủ tịch không phải người Trung Quốc của mình vào tháng 12 vì những người này không tiết lộ rằng họ đã tham gia vào “Ngàn người tài”. Chủ tịch của khoa hóa học Đại học Harvard - cũng không phải là người Trung Quốc - đã bị buộc tội hình sự vào tháng 1 vì đã che giấu rằng mình có kết nối với “Ngàn người tài” để lấy tiền của Bộ Quốc phòng.

Lời biện hộ chính yếu của CalPERS trong việc tăng cổ phần trong vốn tài sản của Trung Quốc là vì theo dõi hai chỉ số chính của Phố Wall để đưa ra quyết định đầu tư là FTSE Russell Index và MSCI. Cả hai chỉ số này đã tăng mạnh cổ phần trong vốn tài sản của Trung Quốc vào năm ngoái và vẫn tiếp tục làm như vậy. Bắc Kinh đã gây áp lực trực tiếp lên MSCI đối với vấn đề này.

Nhưng khi các chuyên gia đã chỉ ra, CalPERS không đầu tư 100% theo các chỉ số tài chính này, mà trên quỹ này có công thức riêng để đầu tư. Quỹ có thể chọn không chấp nhận thêm rủi ro đối với đầu tư của Trung Quốc nếu họ muốn. Vấn đề là họ đã không làm như vậy khi người có quyền quyết định an ninh tài chính của quỹ, người sử dụng tiền thuế của công dân Mỹ một mực “thân Bắc Kinh”. 

“CalPERS và các hệ thống hưu trí công khác của nhà nước phải chịu trách nhiệm trực tiếp với nước Mỹ - phải bị trừng phạt và những người Trung Quốc khó tin cậy phải kết thúc danh mục đầu tư của họ và các quỹ này không nên cố gắng giảm trách nhiệm khi đổ lỗi cho các nhà cung cấp chỉ số”, ông Roger Robinson, chủ tịch của RWR Advisory Group, một nhà nghiên cứu và tư vấn rủi ro có trụ sở tại Washington, chia sẻ.

Washington Post nhấn mạnh, đây không phải vấn đề về quan niệm hệ tư tưởng chống lại chủ nghĩa cộng sản hay một cuộc tranh cãi để tách rời hoàn toàn nền kinh tế Mỹ khỏi Trung Quốc. Đây là một lời kêu gọi để làm minh bạch hơn các công ty Trung Quốc và các thể chế Mỹ nên cảnh giác hơn trước khi đánh canh bạc là tương lai tài chính của người Mỹ.

Trung Quốc muốn thấy các công ty gây tranh cãi nhiều nhất của mình được thâm nhập vào thị trường chứng khoán và các quỹ hưu trí của Mỹ vì Trung Quốc muốn hợp pháp hóa các công ty này, làm suy yếu các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ và thúc đẩy chiến lược của Bắc Kinh để tăng đòn bẩy và ảnh hưởng của Trung Quốc lên Hoa Kỳ. Mỹ và chính quyền của Trump không thể cho phép điều đó xảy ra.

Thủy Tiên