Các quốc gia có cơ hội thoát khỏi ảnh hưởng kinh tế từ Trung Quốc ‘nhờ’ đại dịch viêm phổi Vũ Hán

Đại dịch viêm phổi Vũ Hán đã có tác động nghiêm trọng đến cách nghĩ về Trung Quốc của các doanh nghiệp Hoa Kỳ. “Tình cảm chua chát” đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) trong vài tuần qua có thể khiến nhiều hội đồng quản trị thay đổi toàn bộ chuỗi cung ứng của họ trong một thời gian rất ngắn.

Theo Kyle Bass, giám đốc quản lý Quỹ phòng hộ và là người sáng lập Hayman Capital Management, sẽ có một “sự thôi thúc tách rời” khỏi Trung Quốc, nghĩa là các tập đoàn sẽ cắt đứt quan hệ kinh tế (với ĐCSTQ) vì lý do quốc gia và chiến lược.

Trong một cuộc phỏng vấn thuộc chương trình “Tư tưởng các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ” của The Epoch Times, ông Bass phát biểu: “Sự khốn khổ mà ĐCSTQ đã mang đến cho phần còn lại của thế giới với loại virus này, đã thực sự chiếu ‘ánh sáng khử trùng’ vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hãy nghĩ về điều này, chúng ta có các nền kinh tế dân chủ phương Tây gần như phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi cung ứng của một quốc gia cộng sản toàn trị. Thực sự là điên rồ khi chúng ta rơi vào hoàn cảnh như thế”.

Nếu như đại dịch này có mặt tích cực, thì chính là sự “gia tốc” của việc tách rời nền kinh tế khỏi ĐCSTQ, ông Bass lưu ý.

Dịch viêm phổi Vũ Hán là cơ hội cho các doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình “tách rời” ĐCSTQ!?

Theo một cuộc khảo sát vào tháng 3/2020, được thực hiện bởi Phòng Thương mại Hoa Kỳ và công ty tư vấn PwC - một trong năm công ty lớn của Mỹ hoạt động tại Trung Quốc, cho thấy rằng dịch viêm phổi Vũ Hán sẽ đẩy nhanh quá trình “tách rời” các doanh nghiệp Hoa Kỳ khỏi Trung Quốc. Báo cáo từ cuộc khảo sát cho thấy tiềm năng của việc tách rời trong lĩnh vực kinh tế giữa hai nước là lớn hơn ở thời điểm hiện tại, so với một cuộc khảo sát tương tự vào năm 2019.

Tuy nhiên, hơn 40% số người được hỏi vẫn tin rằng không thể cắt đứt quan hệ kinh tế với Trung Quốc.

Ngoài ra, ông Bass cũng chỉ trích các công ty Hoa Kỳ đã nhắm mắt làm ngơ trước những vi phạm nhân quyền của Trung Quốc.

“Liệu bạn có thể tưởng tượng rằng sẽ ra sao, nếu bạn giải thích cho ai đó rằng bạn đang kinh doanh với một chính quyền có hơn một triệu tù nhân lương tâm đang bị bắt giam, và  hàng ngày họ đang thực hiện việc mổ cướp nội tạng trực tiếp trên quần thể tù nhân chính trị này? Tuy vậy, những tập đoàn như Blackstone (công ty đầu tư lớn nhất thế giới) lại không thể chờ đợi để có thể đầu tư vào Trung Quốc. Những tập đoàn như Sheldon Adelson không thể trì hoãn việc mở một sòng bạc khác ở Macau. Chính là vì họ đã để đồng tiền làm họ mù quáng trước những vi phạm nhân quyền trắng trợn của một trong những chế độ chuyên chế nhất từng tồn tại. Thật là điên rồ!", ông Bass nói.

Buộc chính quyền Trung Quốc phải chịu trách nhiệm

Trong những tuần gần đây, dư luận tại Hoa Kỳ đã thay đổi thái độ đáng kể đối với ĐCSTQ, khi hầu hết mọi người buộc tội chính quyền này đã che đậy nguồn gốc của virus và che giấu thông tin về phạm vi bùng phát virus ở thành phố Vũ Hán của Trung Quốc.

Theo một cuộc khảo sát của Harris Poll được thực hiện từ ngày 14/3 đến ngày 5/4, 72% người Mỹ đã buộc tội chính phủ Trung Quốc vì báo cáo không chính xác về tác động của dịch viêm phổi Vũ Hán ở Trung Quốc.

Một cuộc khảo sát khác của Trung tâm nghiên cứu Pew vào tháng 3/2020 cho thấy rằng hiện tại có khoảng 2/3 người Mỹ có quan điểm bất bình về Trung Quốc.

Một số lượng lớn các nhà lập pháp ở Hoa Kỳ, Anh, Úc và Canada đã bắt đầu nói về việc “yêu cầu ĐCSTQ bồi thường và buộc chính quyền này phải trả giá cho những hành động vô đạo đức của họ”, ông Bass nói.

Ông lưu ý rằng các Viện chính sách và các giáo sư luật đã đưa ra ý tưởng về việc truy cứu ĐCSTQ đối với trách nhiệm pháp lý và thiệt hại tài chính, bởi vì sự vô trách nhiệm của họ đã khiến đại dịch bùng phát và gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.

“Có rất nhiều điều mà chính phủ có thể làm để khiến Trung Quốc phải trả giá cho hành động của mình”, ông Bass nói.

Ông đề nghị chính phủ Hoa Kỳ nên theo dõi các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc và tiếp quản các tài sản quốc tế của họ như tài sản ở Hoa Kỳ và cổ phiếu phát hành trên thị trường tài chính phương Tây. Hoa Kỳ thậm chí có thể hủy bỏ hàng nghìn tỷ đô-la Mỹ chứng khoán Kho bạc Hoa Kỳ do Trung Quốc nắm giữ.

Tính đến tháng 2/2020, Trung Quốc hiện đang sở hữu khoảng 1,09 nghìn tỷ đô-la Mỹ khoản nợ của Hoa Kỳ, theo Bộ Tài chính Hoa Kỳ. Trung Quốc là chủ nợ nước ngoài lớn thứ hai của Hoa Kỳ, sau Nhật Bản (ở mức 1,26 nghìn tỷ đô-la Mỹ).

“Những gì chúng ta có thể làm là sử dụng nền tảng pháp lý, hệ thống luật pháp của các quốc gia, và chúng ta có thể thực thi luật pháp của mình đối với tội ác của họ. Đó là cách chúng ta san bằng sân chơi để chống lại một diễn viên dối trá, chuyên chế như vậy”, ông Bass nói.

Nhật Bản hỗ trợ các doanh nghiệp tách khỏi sự ảnh hưởng của ĐCSTQ

Gần đây, chính phủ Nhật Bản tuyên bố rằng họ sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước chuyển việc sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Thủ tướng Shinzo Abe đang dành gần 2,25 tỷ đô-la Mỹ từ gói kích cầu để giúp các công ty Nhật Bản tách chuỗi cung ứng của họ ra khỏi Trung Quốc, đặc biệt là những công ty sản xuất có giá trị gia tăng cao.

Ông Bass cho rằng chính phủ Hoa Kỳ nên làm như vậy. Đó là một “mệnh lệnh về đạo đức” đối với chính phủ Hoa Kỳ trong việc dành nguồn vốn để giúp các công ty Hoa Kỳ rời khỏi Trung Quốc.

Kể từ khi chuỗi cung ứng Hoa Kỳ bộc lộ mức độ phụ thuộc nguy hiểm vào Trung Quốc trong bối cảnh đại dịch viêm phổi Vũ Hán, chính quyền Trump đang chuẩn bị một mệnh lệnh hành pháp để giúp di dời các chuỗi cung ứng y tế từ nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, trở về lại Hoa Kỳ.

Ông Bass cho biết đại dịch đã buộc chính phủ Hoa Kỳ phải xem xét lại sự phụ thuộc quá mức của Mỹ vào Trung Quốc đối với mặt hàng dược phẩm và thiết bị y tế. Nhiều người tin rằng sự thống trị toàn cầu của Bắc Kinh trong sản xuất dược phẩm và thiết bị y tế đã đặt ra mối đe dọa an ninh quốc gia đối với Hoa Kỳ và các nước khác.

Tuy nhiên, các công ty Hoa Kỳ có thể phải đối mặt với những thách thức trong việc chuyển dây chuyền sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Trong vài năm qua, các công ty Hoa Kỳ hoạt động tại Trung Quốc đã bị chặn việc chuyển lợi nhuận ra khỏi nước này, và trong vài tuần qua, ĐCSTQ đã bắt đầu yêu cầu các công ty xuất trình giấy phép di dời chuỗi cung ứng, ông Bass cho biết.

Ông Bass nhận định rằng: “Đối với các công ty làm kinh doanh tại Trung Quốc, cho dù là tập đoàn lớn như Intel hay Sony, BMW hay Chevron, họ đã không thể thu được lợi nhuận từ Trung Quốc kể từ quý IV/2016; và bây giờ, có lẽ họ sẽ khó có thể mang chuỗi cung ứng ra ngoài Trung Quốc”.

Hỗ trợ việc di dời ra khỏi Trung Quốc

Hầu hết các công ty lớn đã đầu tư rất nhiều vào các cơ sở và nguồn nhân lực ở Trung Quốc để tiếp cận thị trường này, và họ đã từ bỏ các tài sản trí tuệ của mình như một “chi phí gia nhập”, Steve Abbott, cố vấn tại hãng tư vấn Patina Solutions, cho biết.

“Các công ty có thể chuyển nguồn hàng ra khỏi Trung Quốc miễn là các thỏa thuận hợp đồng không cấm thay đổi nguồn cung cấp. Tuy nhiên, việc phá vỡ các thỏa thuận hợp đồng trong các liên doanh có liên quan đến vốn chủ sở hữu, doanh thu hoặc chia sẻ vốn sẽ là một bước tiến lớn đối với nhiều tập đoàn của Hoa Kỳ”, ông Abbott nói với tờ The Epoch Times.

Ông Abbott tin rằng các chính phủ có thể hỗ trợ cho các hoạt động kinh doanh trong nước bằng cách cung cấp vốn hoặc các khoản vay chi phí thấp để các công ty xây dựng lại năng lực kinh doanh trong nước. Những khoản tiền này cũng có thể được sử dụng để bù đắp cho các khoản tiền phạt mà Trung Quốc có thể áp đặt đối với các công ty muốn ra khỏi Trung Quốc.

“Nếu không có sự hỗ trợ này, các công ty sẽ cảm thấy rất khó khăn để thoát khỏi những mối quan hệ kinh doanh với Trung Quốc”, ông nói.

Tâm An

Theo The Epoch Times