Nhà vật lý lý thuyết nổi tiếng Freeman Dyson qua đời ở tuổi 96

Bình luận Văn Thiện • 13:03, 29/02/20

Nhà vật lý huyền thoại và nhà tư tưởng lớn Freeman Dyson đã qua đời hôm nay 28/2 (giờ Hoa Kỳ) ở tuổi 96 tại New Jersey sau khi bị đột quỵ vào đầu tuần này, Maine Public Radio và The New York Times đưa tin.

Dyson sinh ra ở Anh vào năm 1923 và chuyển đến Hoa Kỳ vào năm 1947. Ông đã dành phần lớn cuộc đời của mình tại Viện nghiên cứu Cao cấp của Đại học Princeton. Dyson được biết đến rộng rãi với một kết quả nổi bật vào cuối những năm 1940 về tương tác giữa ánh sáng và vật chất. Ông cũng đã xuất bản các bài báo về rất nhiều các chủ đề như tương lai của con người và vũ trụ, tàu vũ trụ chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Viện nghiên cứu Cao cấp viết trong cáo phó: "Dyson đã tạo ra những hiểu biết khoa học mang tính cách mạng, bao gồm các tính toán kết nối thế giới lượng tử và con người. Những đóng góp của ông đến từ việc nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, bao gồm kỹ thuật hạt nhân, vật lý chất rắn, sắt từ, vật lý thiên văn, sinh học và toán học ứng dụng".

Dyson tin rằng sự nóng lên toàn cầu là do sự tăng lên của carbon dioxide từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, nhưng một số tác động khác của việc này là tốt và đã không được các nhà khoa học tính đến, như tăng năng suất nông nghiệp. Ông cho rằng vấn đề biến đổi khí hậu làm giảm sự quan tâm của thế giới đến các vấn đề toàn cầu khác cần được ưu tiên hơn.

Ông thường có cách tiếp cận của riêng mình với các vấn đề do bị thúc đẩy bởi sự tò mò với nhiều thứ.

"Tôi luôn thích những gì tôi làm một cách độc lập dù nó có quan trọng hay không", Dyson nói với The New York Times năm 2009. Khi giải thích lý do tại sao ông không bao giờ giành được giải thưởng Nobel như đồng nghiệp Richard Feynman, ông nói: "Tôi nghĩ rằng một sự thật gần như không có ngoại lệ là nếu bạn muốn giành giải thưởng Nobel, bạn cần có một khoảng thời gian chú ý dài, nắm bắt được một số vấn đề sâu sắc và quan trọng, và làm với chúng trong 10 năm. Đó không phải là phong cách của tôi".

Ngoài ra, Dyson cũng có một ý tưởng nổi tiếng là "quả cầu Dyson", một cấu trúc giả thuyết mà một nền văn minh có thể xây dựng xung quanh một ngôi sao. Khái niệm này đã đi vào khoa học viễn tưởng và thiên văn học.

Văn Thiện