‘Người Dơi’ từng xuất hiện như một vị thần cách đây 2.500 năm trong nền văn minh Maya cổ đại

Bình luận Văn Thiện • 10:31, 17/10/20

Khoảng 2.500 năm trước, trước khi hãng DC Comics giới thiệu về nhân vật Người Dơi, người Maya cổ đại đã tôn thờ Camazotz, một vị thần cổ đại có thân người đầu dơi.

Theo Curiosmos, nhiều thứ chúng ta nghĩ có nguồn gốc hiện đại thực ra là bản sao từ những thứ cũ hơn nhiều. Có rất nhiều bằng chứng về những trường hợp như vậy trong suốt lịch sử.

Từ hàng nghìn năm trước, người Maya cổ đại đã tôn thờ một vị thần có thân người và đầu của một con dơi. “Sinh vật” có đôi tai nhọn và được người Maya cổ đại gọi là Camazotz.

Thật kỳ lạ, mô tả về Camazotz có vẻ rất giống với nhân vật Người Dơi mà hầu hết chúng ta đều quen thuộc trong các bộ phim và truyện tranh.

Người Dơi không phải duy nhất

Nguồn gốc của Người Dơi có thể bắt nguồn từ một nền văn minh đã mất từ lâu tồn tại ở Mexico ngày nay. Trước khi hãng phim DC Comics “phát minh” ra Người Dơi, đã có Camazotz, một vị thần bí ẩn thời tiền Tây Ban Nha tượng trưng cho bóng đêm, cái chết và sự hy sinh.

Ông rất nổi tiếng trong giới Maya cổ đại. Nhưng thực sự không có nhiều thông tin về vị thần này trên Internet. Trên thực tế, hầu hết các chi tiết mô tả Camazotz đều có thể bắt nguồn từ cuốn Thánh Kinh Popol Vuh.

Nguồn gốc

Camazotz là một nhân vật thứ chưa được biết đến nhiều trong thần thoại của người Maya. Người Maya cổ đại được coi là thần dơi sát nhân.

Hình ảnh đại diện của Camazotz có thể được tìm thấy trong bảo tàng Copán, ở Honduras mặc dù mô tả về vị thần cũng có thể được tìm thấy trong một vài ghi chép của người Maya.

Vị thần cổ đại được mệnh danh là bậc thầy của những bí ẩn, sự sống và cái chết. Camazotz xuất phát từ hai từ cổ Maya (K'iche) 'kame, có nghĩa là "cái chết", và sotz', được dịch là "con dơi".

Việc tôn thờ Camazotz có thể bắt nguồn từ khoảng năm 200 trước Công nguyên và nó được cho là bắt đầu từ những người Zapotec ở Oaxaca, Mexico, những người tôn thờ một con quái vật cơ thể của một người đàn ông và đầu của một con dơi.

Camazots cuối cùng đã tìm thấy vị trí của mình trong văn hóa người Quiche, một bộ tộc Maya sống trong những khu rừng nhiệt đới mà ngày nay là Guatemala và Honduras. Người K'iche nhanh chóng đồng nhất thần dơi với thần Zotzilaha Chamalcan của họ, tức là thần lửa.

Một số học giả thậm chí còn tin rằng huyền thoại xung quanh thần Camazotz đã vượt xa vùng đất của người Maya cổ đại, khi những câu chuyện về những sinh vật tương tự lan rộng khắp Guatemala, và đến tận Brazil.

Mô tả Camazotz đều có thể bắt nguồn từ cuốn Thánh Kinh Popol Vuh. (Ảnh: Gwendal Uguen/Flickr)
Mô tả Camazotz đều có thể bắt nguồn từ cuốn Thánh Kinh Popol Vuh. (Ảnh: Gwendal Uguen/Flickr)

Sự kiện của hãng phim

Vào năm 2014 khi Warner Brothers tập hợp tới 30 nghệ sĩ để họ diễn tả lại ngoại hình của Người Dơi cho lễ kỷ niệm 75 năm. Có khá nhiều kết quả. Nhưng một trong số đó là một tác phẩm tuyệt đẹp do Christian Pacheco, chủ một công ty thiết kế ở Yucatan, thực hiện.

Với tác phẩm của mình, Pacheco nhắc nhở mọi người rằng DC Comics không phải là người đầu tiên thực sự có Người Dơi của riêng họ.

Thiết kế của Pacheco khiến nhiều người kinh ngạc rằng người “dơi” đầu tiên có thể bắt nguồn từ người Maya cổ đại, hơn 2.500 năm trước. Bạn có thể xem thêm hình ảnh về phiên bản “Nếu Người dơi là một vị thần của người Maya” trong phòng trưng bày Behance.

Popol Vuh và Camazotz

Nếu chúng ta đọc Popol Vuh, chúng ta sẽ tìm thấy một vài mô tả về vị thần thần thoại này. Popol Vuh, “cuốn sách của cộng đồng”, là một tập hợp các câu chuyện thần thoại, huyền thoại và lịch sử của người K'iche; người Maya sinh sống ở Guatemala ngày nay. Cuốn sách, có giá trị lịch sử và tinh thần to lớn, được gọi là Sách Thánh hay Kinh thánh của Maya Quiche.

Trong Popol Vuh, Camazotz là một cái tên phổ biến ám chỉ những quái vật giống dơi mà hai anh hùng song sinh của người Maya là Hunahpú và Ixbalanque tình cờ gặp, trong quá trình thử thách của họ ở thế giới ngầm Xibalbá.

Người ta đã tìm thấy những ngôi đền hình móng ngựa Nahua dành để thờ thần dơi. Bàn thờ của họ được làm bằng vàng ròng và hướng về phương Đông. Người ta tin rằng thần dơi có quyền năng chữa khỏi mọi bệnh tật, nhưng cũng có quyền cắt đứt sợi dây thần thánh của sự sống gắn kết thể xác với linh hồn. Các thầy tế Nahua thường cầu khẩn thần dơi khi mong ước về sức khỏe.

Văn Thiện