Nam Cực: Khám phá âm thanh kỳ lạ, bí ẩn, của thế giới khác dưới lớp băng giá

Bình luận Ánh Dương • 23:48, 16/01/21

Giúp NTDVN sửa lỗi

Các nhà nghiên cứu về Nam Cực từ lâu đã bối rối trước sự hiện diện của các tín hiệu siêu âm bí ẩn bắt nguồn từ bên dưới độ sâu của lớp băng giá. Nhưng giờ họ đã biết hải cẩu Weddell có thể là loài động vật chịu trách nhiệm cho những tiếng động lạ phát ra từ bên dưới lớp băng này.

Theo một nghiên cứu do các nhà sinh học Đại học Oregon (UO) đứng đầu, con người không thể nghe được những tần số âm thanh như vậy.

Sau nhiều năm ghi âm bằng một đài quan sát đặt trực tiếp dưới nước ở McMurdo Sound, các nhà khoa học đã ghi lại được chín loại âm thanh siêu âm của hải cẩu có âm sắc, có khả năng chạm tới 50 kilohertz.

Con người chỉ có thể phát hiện phạm vi âm thanh từ 20 hertz đến 20 kilohertz.

Hải cẩu dùng âm thanh để giao tiếp

Các nhà nghiên cứu lần đầu tiên xác định được 34 loại tiếng kêu của hải cẩu ở các tần số âm thanh vào năm 1982, họ cho rằng đây là các âm thanh dùng để các tương tác xã hội của hải cẩu.

Giáo sư Paul Cziko, thuộc Viện Sinh thái và Tiến hóa của UO, đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu đã bắt đầu ghi âm các âm vực của hải cẩu vào năm 2017 sau khi hoàn thành việc lắp đặt Đài quan sát Hải dương học McMurdo.

Các nhà nghiên cứu của Trạm McMurdo cho biết rằng họ thường xuyên bị rơi vào trạng thái ngủ gật khi nghe các âm thanh của hải cẩu phát ra từ bên dưới đại dương.

Giáo sư Cziko cho biết: "Tiếng gọi của hải cẩu Weddell tạo ra một khung cảnh âm thanh gần như không thể tin được, của thế giới khác dưới lớp băng.

"Thực sự có vẻ như bạn đang ở giữa một trận chiến không gian trong chùm tia laze của 'Star Wars'".

Chiếc hydrophone kỹ thuật số băng thông rộng nhạy cảm hơn của đài quan sát đã phát hiện ra các âm thanh tần số cao hơn trong quá trình theo dõi các con hải cẩu.

Nam Cực: Nhà sinh học tiến hóa Paul Cziko của Đại học Oregon đang nhìn vào camera đặt dưới nước.
Nam Cực: Nhà sinh học tiến hóa Paul Cziko của Đại học Oregon đang nhìn vào camera đặt dưới nước. (Ảnh: Henry Kaiser)

Tiến sĩ Lisa Munger, một nhà sinh vật học biển của UO, cho biết: “Chúng tôi liên tục tìm thấy những kiểu gọi siêu âm này trong dữ liệu.

"Cuối cùng, chúng tôi nhận ra rằng những con hải cẩu đã thực sự kêu lên như thế khá thường xuyên".

Chín kiểu cuộc gọi mới được xác định là bao gồm một hoặc nhiều phần tử thanh âm có tần số siêu âm cơ bản.

Mười một loại âm thanh, chẳng hạn như tiếng kêu, tiếng huýt sáo và tiếng thét, đã được phát hiện trên 20 kHz.

Hai tiếng vượt quá 30 kHz, sáu tiếng luôn trên 21 kHz, trong khi một tiếng thét đạt 44,2 kHz và tiếng kêu vang giảm dần trong một kiểu cuộc gọi khác bắt đầu ở khoảng 49,8 kHz.

Hoà âm, hoặc âm bội, của một số âm thanh vượt quá 200 kHz.

Giáo sư Cziko nói thêm: "Thực sự đáng ngạc nhiên là các nhà nghiên cứu khác trước đây đã bỏ lỡ một phần của các cuộc trò chuyện này".

Tuy nhiên, chính xác thì âm thanh siêu âm có ý nghĩa gì trong tiết mục của hải cẩu Weddell vẫn còn là một bí ẩn.

Hải cẩu dùng âm thanh để định vị bằng tiếng vang?

Một giả thuyết cho rằng hải cẩu tạo ra âm thanh chỉ đơn giản là để "nổi bật hơn tất cả tiếng ồn tần số thấp hơn, giống như chuyển sang một kênh khác để giao tiếp", Giáo sư Cziko nói.

Và các nhà sinh vật học khác gợi ý rằng âm thanh siêu âm có thể được sử dụng để định vị bằng tiếng vang.

Đây là một hệ thống sonar hữu cơ được sử dụng bởi cá heo, một số cá voi và dơi để điều hướng mù tránh chướng ngại vật và xác định vị trí của những con khác - và Giáo sư Cziko tin rằng lý thuyết này có nhiều hứa hẹn.

Ông nói: "Khả năng sử dụng một số loại định vị bằng tiếng vang của hải cẩu đã thực sự bị giảm sút trong những năm qua.

"Chúng tôi thực sự đã có rất nhiều cuộc thảo luận sôi nổi trong nhóm của mình về việc liệu hải cẩu có sử dụng những âm thanh siêu âm này cho các hành vi giống như định vị bằng tiếng vang hay không."

Cho đến nay, không ai chắc chắn về cách hải cẩu Weddell định hướng và tìm kiếm thức ăn trong những tháng trời tối gần như tuyệt đối ở mùa đông Nam Cực - và nghiên cứu này cũng không đưa ra bằng chứng xác định vị trí bằng tiếng vang.

Tiến sĩ Munger nói thêm: "Chúng tôi muốn biết loại hải cẩu nào đang tạo ra các cuộc gọi siêu âm - giống đực, giống cái, còn trẻ hoặc tất cả những động vật trên.

"Và làm thế nào những con hải cẩu sử dụng những âm thanh này khi chúng ở vùng nước sâu hơn để tìm bắt cá?

"Chúng tôi cần ghi âm ở nhiều nơi hơn để có thể hiểu được mối tương quan giữa âm thanh với hành vi của chúng".

Ánh Dương

Theo ExpressUK



BÀI CHỌN LỌC

Nam Cực: Khám phá âm thanh kỳ lạ, bí ẩn, của thế giới khác dưới lớp băng giá