Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đề xuất luật mới nhằm bảo vệ tài sản trí tuệ sau các vụ bắt giữ các giáo sư Trung Quốc

Bình luận Văn Thiện • 00:01, 19/05/20

Thượng nghị sĩ Rob Portman tuyên bố rằng ông sẽ sớm đưa ra luật để bảo vệ nghiên cứu và sở hữu trí tuệ của Mỹ, sau khi một nhà nghiên cứu Trung Quốc khác bị bắt vì che giấu việc tham gia chương trình tuyển dụng nhân tài của Bắc Kinh.

Từ năm 2008 với tham vọng thống trị nền công nghệ toàn cầu, Bắc Kinh đã triển khai Kế hoạch Nghìn Nhân tài (TTP) để tuyển dụng các nhà nghiên cứu khoa học và công nghệ đầy triển vọng từ nước ngoài đến làm việc tại Trung Quốc.

Theo thông cáo báo chí của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ), Tiến sĩ Wang Qing, một công dân Mỹ nhập tịch và là cựu nhân viên của Phòng khám Cleveland - một trong những bệnh viện được xếp hạng hàng đầu trên thế giới, đã bị bắt vào ngày 13/5 với cáo buộc sai phạm và gian lận liên quan đến khoản tài trợ trị giá hơn 3,6 triệu USD mà ông và nhóm nghiên cứu nhận được từ Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH).

Theo đơn khiếu nại hình sự, ông Wang đã ký tham gia TTP vào năm 2008.

Trường hợp ông Wang là vụ thứ 3 trong vòng chưa đầy một tuần. Trước đó vào ngày 8/5, một giáo sư tại Đại học Arkansas đã bị bắt do không tiết lộ tài trợ từ TTP và các công ty Trung Quốc. Vài ngày sau, một cựu giáo sư của Đại học Emory cũng bị kết án vì gian lận thuế liên quan đến khoản thu nhập của ông này khi tham gia TTP.

Trong một thông cáo báo chí ngày 14/5, ông Portman nói: "Tôi có lời khen ngợi DOJ, Luật sư Herdman và FBI vì đã bắt giữ một người bị cáo buộc khác thuộc Kế hoạch Nghìn Nhân tài của Trung Quốc”.

Phát biểu tại Thượng viện vào ngày 13/5, ông Portman đã đệ trình một bản phác thảo về dự luật mới, được đặt tên là “Đạo luật Bảo vệ Sự đổi mới của Mỹ”.

Dự luật sẽ yêu cầu Văn phòng Quản lý và Ngân sách liên bang theo dõi các khoản tài trợ của liên bang - tiền ở đâu, đi đâu, và nó sẽ được sử dụng như thế nào.

Dự luật cũng sẽ ủy quyền cho Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ từ chối thị thực cho các nhà nghiên cứu nước ngoài nếu họ xác định rằng việc nhập cảnh của những người này có thể gây ra mối đe dọa cho an ninh quốc gia.

Ngoài ra, dự luật sẽ yêu cầu các viện nghiên cứu phải có biện pháp bảo vệ để ngăn chặn việc truy cập trái phép vào nghiên cứu nhạy cảm của họ.

Cuối cùng, dự luật sẽ yêu cầu các trường đại học Hoa Kỳ phải tiết lộ các khoản tài trợ nước ngoài từ 50.000 USD trở lên và sẽ bị phạt tiền nếu không báo cáo.

Tiến sĩ Wang Qing

Ông Wang, một chuyên gia về di truyền và bệnh tim mạch, tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp Trung Quốc Cam Túc năm 1984. Sau đó, ông nhận bằng tiến sĩ về di truyền học và sinh học phát triển từ Đại học Cornell, Hoa Kỳ năm 1993. Ông đã tham gia vào Phòng khám Cleveland từ năm 1997.

Theo thông báo từ Cục Điều tra Liên Bang Mỹ (FBI): “Tiến sĩ Wang đã cố tình không tiết lộ các khoản tài trợ và chức vụ tại Trung Quốc, và thậm chí còn tham gia vào một mô hình lừa đảo phổ biến để tránh phạm tội hình sự”.

Sau khi ông Wang bị bắt, Phòng khám Cleveland đã đưa ra một tuyên bố, giải thích rằng ông đã bị chấm dứt hợp đồng sau khi phòng khám này rà soát nội bộ về mối quan hệ của ông với Bắc Kinh.

Ông Wang là giáo sư y học phân tử tại Bệnh viện Đại học Y khoa Lerner thuộc Đại học Case Western Reserve và là giáo sư tại Viện nghiên cứu Lerner.

Trong khi làm việc tại Đại học Y khoa Lerner thuộc Phòng khám Cleveland, ông Wang đã nhận được một số khoản trợ cấp của NIH. Theo đơn khiếu nại hình sự, ông không tiết lộ mình cũng là hiệu trưởng của Trường Đại học Công nghệ và Khoa học Sự sống thuộc Đại học Khoa học và Kỹ thuật Hoa Trung (HUST) của Trung Quốc ít nhất trong 4 học kỳ trong khoảng từ năm 2014 đến 2018. Việc không tiết lộ các mối liên hệ với các trường đại học khác là vi phạm các điều khoản tài trợ của NIH.

Theo đơn khiếu nại hình sự của FBI, ông Wang cũng là giám đốc của Trung tâm Nghiên cứu Bộ gen Người tại HUST. Ngoài ra, ông này còn nhận được ít nhất một khoản tài trợ từ Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc, một cơ quan do Hội đồng Nhà nước Trung Quốc điều hành. Tài trợ của Bắc Kinh đã được sử dụng cho một số nghiên cứu tương tự mà đã từng được NIH tài trợ.

Thông báo của FBI cho biết: “Các mô tả và lời hứa sai trái của Tiến sĩ Wang đã khiến NIH phê duyệt và tài trợ cho ông và nhóm nghiên cứu” tại Phòng khám Cleveland.

Theo đơn khiếu nại hình sự, khi nộp đơn xin 3 khoản trợ cấp khác nhau của Trung Quốc, ông Wang cũng nói dối về việc làm của mình tại Bệnh viện Cleveland rằng ông đã xin thôi việc vào năm 2004.

Trong cuộc rà soát nội bộ của Bệnh viện Cleveland, ông Wang đã thừa nhận vào ngày 3/3 rằng Trung Quốc đã trả cho ông 3 triệu USD để tham gia TTP. Ngoài ra, ông cũng được cho đi du lịch miễn phí và một căn hộ ba phòng ngủ trong khuôn viên HUST để sử dụng cá nhân.

Theo đơn khiếu nại hình sự, ông Wang cũng thừa nhận đã tổ chức các sự kiện tuyển dụng nhân danh HUST tại Trường Y Harvard, Đại học California tại San Francisco và Đại học Tây Nam Texas, với đề nghị cung cấp khoảng 200.000 đến 300.000 USD tiền bồi thường cá nhân cho mỗi người được lựa chọn ngoài việc tài trợ nghiên cứu, tiếp cận sinh viên tốt nghiệp, và cung cấp phòng thí nghiệm tại HUST. Ông cũng thừa nhận đã tuyển dụng thành công 40 đến 50 nhà nghiên cứu cho HUST.

Theo đơn khiếu nại hình sự, ông Wang cũng không tiết lộ với Phòng khám Cleveland rằng ông đã lấy mẫu di truyền do các gia đình từ Hoa Kỳ quyên tặng theo chương trình bệnh tim mạch tại phòng khám và mang đến Trung Quốc để thực hiện nghiên cứu riêng.

Các công tố viên cũng phát hiện rằng ông Wang không tiết lộ với NIH hoặc cơ quan chủ quản rằng ông đang có nghĩa vụ với Bắc Kinh - chia sẻ nghiên cứu do Hoa Kỳ tài trợ với các thực thể ở Trung Quốc.

Ông Robert R. Wells, trợ lý giám đốc của Bộ phận Phản gián của FBI, viết trong thông báo của tổ chức này: “Như trường hợp này chứng minh, các kế hoạch tài năng do chính phủ Trung Quốc hỗ trợ tiếp tục khuyến khích những người tham gia, bất kể quốc tịch, phạm tội như lừa đảo để có được nghiên cứu do tiền thuế của người dân Mỹ tài trợ”.

Chương trình Học giả Trường Giang

TTP không phải là chương trình tuyển dụng duy nhất của Trung Quốc mà ông Wang đăng ký.

Năm 2005, ông Wang cũng được chọn trở thành một chuyên gia trong chương trình Học giả Trường Giang, một chương trình tuyển dụng do Bộ Giáo dục Trung Quốc đưa ra vào năm 1998 để thu hút các học giả hàng đầu từ phương Tây.

Vào tháng 12/2008, ông Wang đã nói chuyện với Nhân dân Nhật báo, một hãng truyền thông nhà nước Trung Quốc về lý do tại sao quay trở lại Trung Quốc.

Ông nói: “Sự phát triển toàn diện của quê hương và bầu không khí giáo dục của Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung làm tôi vô cùng cảm động. Sự nghiệp của tôi là ở Trung Quốc, và những giấc mơ mới của tôi là về núi Úc Giai - ngọn núi gần HUST ở Vũ Hán".

Nhân dân Nhật báo đã báo cáo rằng ông Wang đã gặp một giáo sư HUST khác tên là Yang Junguo tại một hội nghị học thuật được tổ chức tại thành phố Thiên Tân của Trung Quốc vào năm 2002. Sau đó ông Yang và phó chủ tịch của HUST lúc đó, ông Lie Lieyun, đã thuyết phục ông Wang trở về nước.

Ông Wang và ông Yang sau đó lần lượt trở thành giám đốc và phó giám đốc tại Trung tâm Nghiên cứu Bộ gen Người HUST.

Theo Nhân dân Nhật báo, HUST cũng tuyển dụng thành công học sinh của ông Wang, Liu Mugen, người đã lấy bằng tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Lerner nơi ông Wang đang giảng dạy.

Ông Wang cho biết ông đã tuyển dụng thành công 4 học giả giấu tên ở nước ngoài để trở về Trung Quốc và làm việc tại HUST và ông và nhà trường sẽ dựa vào các kênh khác nhau để “thu hút nhiều tài năng hơn”.

Văn Thiện

Theo The Epoch Times