Dữ liệu rò rỉ của công ty Zhenhua Trung Quốc tiết lộ cuộc giám sát toàn cầu bí mật của Bắc Kinh

Bình luận Văn Thiện • 16:14, 15/09/20

Thông tin cá nhân của hàng triệu người trên khắp thế giới đã bị thu thập vào cơ sở dữ liệu của một công ty công nghệ Trung Quốc có liên kết với mạng quân sự và tình báo của nước này, theo một loạt dữ liệu bị rò rỉ.

Các nhà phân tích cho biết Zhenhua Data, một công ty có trụ sở tại thành phố Thâm Quyến, miền đông nam Trung Quốc đã thu thập thông tin trên các mạng xã hội của khoảng 2,4 triệu người và đưa vào cơ sở dữ liệu.

Internet 2.0, một công ty tư vấn an ninh mạng có trụ sở tại Canberra có khách hàng là chính phủ Hoa Kỳ và Úc, cho biết họ đã có thể khôi phục hồ sơ của khoảng 250.000 người từ tập dữ liệu bị rò rỉ, bao gồm khoảng 52.000 người Mỹ, 35.000 người Úc và gần 10.000 người Anh. Những hồ sơ này bao gồm các chính trị gia, những người nổi tiếng và nhân vật quân sự.

Khi được Guardian liên hệ để đưa ra bình luận, một đại diện của Zhenhua cho biết: "Báo cáo là sai sự thật nghiêm trọng”.

Người đại diện này, có họ Sun nói: “Dữ liệu của chúng tôi đều là dữ liệu công khai trên Internet. Chúng tôi không thu thập dữ liệu. Đây chỉ là sự tích hợp dữ liệu. Mô hình kinh doanh và đối tác là bí mật của chúng tôi. Không có cơ sở dữ liệu nào về 2 triệu người”.

Sun nói thêm: “Chúng tôi là một công ty tư nhân, phủ nhận mọi mối liên hệ với chính phủ hoặc quân đội Trung Quốc. Khách hàng của chúng tôi là các tổ chức nghiên cứu và các nhóm kinh doanh”.

Cơ sở dữ liệu của Zhenhua đã bị rò rỉ cho nhà nghiên cứu Christopher Balding, người trước đây làm việc tại Thâm Quyến nhưng đã trở về Mỹ vì lo ngại về bảo mật. Ông này đã chia sẻ dữ liệu với Internet 2.0 để phục hồi và phân tích. Các phát hiện lần đầu tiên được công bố vào thứ Hai bởi Australian Financial Review và Daily Telegraph của Anh.

Balding mô tả độ rộng của dữ liệu là "đáng kinh ngạc". Trong một tuyên bố, Balding cho biết cá nhân cung cấp dữ liệu đã tự đặt mình vào tình thế nguy hiểm nhưng đã “thực hiện một việc làm phi thường và là bằng chứng cho thấy nhiều người bên trong Trung Quốc lo ngại về chủ nghĩa độc đoán và giám sát của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ)”.

Balding cho biết cơ sở dữ liệu được xây dựng từ nhiều nguồn khác nhau và “phức tạp về mặt kỹ thuật khi sử dụng các công cụ phân loại, hướng đến mục tiêu và ngôn ngữ rất tiên tiến”. Thông tin nhắm vào các cá nhân và tổ chức có ảnh hưởng trong nhiều ngành khác nhau.

Balding nói: “Từ chính trị gia đến tội phạm có tổ chức hay công nghệ và học thuật chỉ để nêu tên một số ít, cơ sở dữ liệu chảy sang các lĩnh vực mà nhà nước Trung Quốc và các doanh nghiệp liên kết nhắm đến”.

Zhenhua tổng hợp thông tin về tất cả mọi người, từ những cá nhân chủ chốt của công chúng đến những cá nhân cấp thấp trong một tổ chức mà Balding tin rằng có thể được sử dụng để giám sát tốt hơn và hiểu cách gây ảnh hưởng. Cơ sở dữ liệu cũng bao gồm hồ sơ của 793 người New Zealand.

Người đại diện của Zhenhua nói rằng cơ sở dữ liệu như vậy, Cơ sở dữ liệu Thông tin Quan trọng Nước ngoài (OKIDB), có tồn tại nhưng nó chỉ đơn thuần là các kết nối cá nhân trên phương tiện truyền thông xã hội mà họ sử dụng.

Sun nói: “OKIDB tồn tại nhưng nó không kỳ diệu như người ta nói. Đó là nghiên cứu. Có rất nhiều nền tảng ở nước ngoài như thế này”.

Những lo ngại về việc sử dụng dữ liệu

Anne-Marie Brady, một cựu chuyên gia nghiên cứu về Trung Quốc và giáo sư tại Đại học của Canterbury ở Christchurch, New Zealand cho biết ĐCSTQ và Bộ An ninh Quốc gia của Trung Quốc từ lâu đã biên soạn thông tin về giới tinh hoa kinh tế và chính trị nước ngoài, và người nước ngoài đã sống ở Trung Quốc trong bất kỳ giai đoạn nào.

Brady nói thêm. “Tôi đã xem toàn bộ cuốn sách phác thảo sự nghiệp và quan điểm chính trị của các chuyên gia Hoa Kỳ về Trung Quốc. Nhưng điều bất thường trong khám phá này là việc sử dụng dữ liệu lớn và gia công của một công ty tư nhân”.

Robert Potter, người đồng sáng lập của công ty Internet 2.0 có trụ sở tại Canberra, nói với Guardian rằng cơ sở dữ liệu là "đầy tham vọng". Ông cho biết việc tổng hợp các tài liệu nguồn mở công khai có thể "có giá trị lớn" đối với một tổ chức tình báo.

Các nguồn dữ liệu bao gồm Twitter, Facebook, Crunchbase và LinkedIn.

Potter nói: “Nguồn mở không nhất thiết có nghĩa là mọi người muốn nó được công khai. Lý do Cambridge Analytica gây tai tiếng không phải vì họ đã truy cập thông tin về tin nhắn riêng tư của mọi người trên Facebook. Đó là bởi vì họ đã sử dụng sai quyền mà người dùng đã cấp cho các nền tảng đó”.

Một số nhà phân tích cho biết không có gì ngạc nhiên khi một công ty tư nhân đang thu thập các bộ dữ liệu chi tiết về các cá nhân đáng chú ý trong chính phủ, các ngành công nghiệp, tài chính và học thuật.

Tiến sĩ Zac Rogers của Đại học Flinders ở Nam Úc cho biết: “Ranh giới giữa giám sát công cộng và riêng tư trong thời đại kỹ thuật số rất mờ. Dưới thời chính quyền độc tài, nó không tồn tại”.

Rogers, trưởng nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Jeff Bleich thuộc Liên minh Công nghệ kỹ thuật số, An ninh và Quản trị Hoa Kỳ, cho biết mục đích chính của việc thu thập dữ liệu là “cung cấp cho các hoạt động thông tin của ĐCSTQ”.

Rogers cho biết thông tin và chi tiết về các cá nhân được phân tán tự do trên Internet: “Khi được tổng hợp lại, dữ liệu này sẽ mở ra vô số cơ hội để tiến hành các hoạt động ảnh hưởng có mục tiêu nếu nhu cầu phát sinh…”

Samantha Hoffman, nhà phân tích từ Trung tâm Mạng của Viện Chính sách Chiến lược Úc, cho biết: “Điều đang xảy ra là Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và các công ty có trụ sở tại nước này đang tham gia vào việc thu thập dữ liệu hàng loạt toàn cầu để hỗ trợ ĐCSTQ các mục tiêu cho dù đó là quân sự, tuyên truyền hay an ninh”.

Hoffman cho biết thêm sự không an toàn của các cơ sở dữ liệu này là một điểm đáng lo ngại khác.

Hoffman cho biết không rõ dữ liệu được sử dụng để làm gì. “Hiện tại rất nhiều dữ liệu đang được thu thập và không phải tất cả dữ liệu đều có thể sử dụng được, nhưng sau này thì có thể. Việc thu thập hàng loạt dữ liệu sẽ hỗ trợ các mục tiêu trong dài hạn”.

Bà nói thêm: “Những gì họ đang làm không quá độc đáo. Đó là lý do tại sao họ làm điều đó. Rất nhiều công ty công nghệ phương Tây thu thập rất nhiều dữ liệu và điều đó sẽ gây khó chịu cho nhiều người nhưng vào cuối ngày, có sự khác biệt giữa những gì họ và những gì các công ty Trung Quốc tự nhận là đóng góp trực tiếp cho an ninh quốc gia đang làm”.

Văn Thiện

Theo The Guardian