Động vật có thể báo trước động đất, nghiên cứu khoa học cho biết

Bình luận Hoàng Tuấn • 18:22, 01/12/20

Giúp NTDVN sửa lỗi

Một nhóm các nhà khoa học đã tổ chức nghiên cứu thực tiễn và đánh giá tính xác thực của những câu chuyện bí ẩn về các hành vi kỳ lạ của động vật trước khi động đất xảy ra.

Theo các giai thoại được lưu truyền, các loài động vật và vật nuôi trong trang trại thường có những cư xử bất thường trước khi động đất xảy ra. Tuy vậy, những câu chuyện này đã không được các nhà nghiên cứu chú ý đến trong một thời gian dài bởi vì theo họ, những tin đồn này không có căn cứ xác đáng và thiếu khoa học.

Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Đức đã cung cấp bằng chứng khoa học ủng hộ những tuyên bố về hành vi kỳ lạ của động vật trước động đất. Nghiên cứu cho thấy rằng động vật thực sự có thể cung cấp manh mối có giá trị về thời gian và địa điểm xảy ra động đất.

Theo dõi chuyển động của động vật trước khi động đất

Để thực hiện nghiên cứu, các nhà khoa học đã gắn thiết bị theo dõi chuyển động vào trang trại chăn nuôi trong khu vực dễ xảy ra động đất nhất ở miền Bắc nước Ý. Những thiết bị theo dõi này có tên gọi là máy đo gia tốc, chúng lần lượt được gắn vào cổ của sáu con bò, năm con cừu và hai con chó. Thiết bị được gắn vào những động vật mà theo người dân, chúng đã từng có hành vi bất thường trước khi xảy ra động đất.

Sau khi gắn các gia tốc kế, các nhà nghiên cứu đã ghi lại chuyển động của các con vật trong vài tháng. Trong suốt thời gian này, khoảng 18.000 trận động đất đã được báo cáo trong khu vực. Nhiều trận động đất trong số này rất yếu và hầu như không đáng chú ý, nhưng 12 trận trong số đó đều khá mạnh với cường độ từ 4 độ Richter trở lên.

Các nhà nghiên cứu đã sàng lọc và lựa chọn tập trung vào các trận động đất có sự biến đổi rõ rệt về tầng địa chất nhất tại khu vực trang trại, nhằm giúp số liệu thống kê được chính xác. Tâm chấn của những trận động đất này thường nằm cách xa trang trại. Một số đợt tâm chấn thì ở rất gần, trong khi cũng có lúc tâm chấn cách xa đến 28km.

Mô hình thống kê trong kinh tế lượng tài chính đã được áp dụng để phân tích dữ liệu tổng hợp và ghi lại từ các gia tốc kế (tức là dữ liệu gia tốc của cơ thể). Những nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu này và đánh dấu các giai đoạn mà động vật có hành động bất thường, bằng cách sử dụng các tiêu chí thống kê, họ đã có thể xác định một cách khách quan những gì cấu thành nên hành vi “kỳ quặc” của động vật.

“Bởi vì cách phản ứng của mỗi động vật khác nhau tùy thuộc vào kích thước, tốc độ và chủng loài, cho nên dữ liệu thống kê của động vật không khác gì dữ liệu của những nhà đầu tư tài chính,” ông Winfried Pohlmeier giải thích. Ông Pohlmeier là giáo sư Kinh tế lượng tại Đại học Konstanz và cũng là điều tra viên chính tại Trung tâm Nghiên cứu Nâng cao về Hành vi Tập thể.

Trạng thái phản ứng với động đất

20 tiếng trước khi động đất xảy ra, những biểu hiện bất thường của các loài động vật được gắn gia tốc kế thực sự đã được ghi chép lại. Hơn nữa, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng, các hành vi kỳ lạ của động vật phụ thuộc vào mức độ khoảng cách giữa chúng với tâm chấn của trận động đất đó.

“Các loài động vật càng gần tâm chấn của trận động đất, thì chúng càng thay đổi hành vi sớm hơn.” Ông Martin Wikelski, giám đốc Viện Hành vi Động vật Max Planck cho biết, “đây chính xác là những gì bạn mong đợi khi những thay đổi về thể chất của động vật xảy ra mãnh liệt hơn khi ở gần tâm chấn của trận động đất sắp xảy đến, ngược lại nó sẽ trở nên yếu hơn khi khoảng cách ngày càng tăng”. Ông Wikelski cũng là điều tra viên chính tại Trung tâm Nghiên cứu Nâng cao về Hành vi Tập thể.

Điều thú vị là, hiệu ứng này chỉ rõ ràng khi các nhà nghiên cứu xem xét một quần thể động vật, không chỉ từng cá thể. Ông Wikelski nói: “Nhìn chung, các loài động vật thể hiện những khả năng không dễ nhận ra ở cấp độ cá thể.”

Bí ẩn đằng sau những hành vi vẫn còn

Hiện vẫn chưa rõ điều gì gây ra hành vi bất thường ở động vật trước khi động đất xuất hiện. Một khả năng là động vật có thể cảm nhận được sự ion hóa của không khí, do sự thay đổi lớn của áp suất bên trong lòng đất đối với bộ lông của chúng gây ra. Ngoài ra, động vật cũng có khả năng ngửi thấy khí thoát ra từ các tinh thể thạch anh trước khi xảy ra động đất.

Bất kể động vật có thể cảm nhận được những trận động đất sắp xảy ra bằng cách nào, thì kết quả nghiên cứu này vẫn tỏ ra đầy hứa hẹn cho các dự đoán trong tương lai. Vào tháng 12 năm 2019, một số nhà nghiên cứu đã kiểm tra khả năng dự đoán động đất từ dữ liệu gia tốc kế của động vật, và thực sự thu được kết quả rất khả quan.

Tuy nhiên, trước khi phương pháp này có thể được sử dụng để dự đoán động đất một cách đáng tin cậy, các nhà nghiên cứu cần ghi lại dữ liệu từ nhiều loài động vật hơn trong khoảng thời gian dài hơn ở các khu vực khác nhau trên thế giới. Để làm được điều này, họ sẽ cần sử dụng hệ thống quan sát động vật toàn cầu được gọi là Icarus. Icarus là một dự án chung được tài trợ và thực hiện bởi Trung tâm Hàng không Vũ trụ Đức (DLR) và cơ quan vũ trụ Nga Roskosmos và được hỗ trợ bởi Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA).

Hoàng Tuấn
Theo Studyfinds



BÀI CHỌN LỌC

Động vật có thể báo trước động đất, nghiên cứu khoa học cho biết