6 giá trị cơ bản trong văn hóa Mỹ có thể mất sạch nếu Joe Biden thắng cử

Bình luận Thiên Bình • 20:00, 15/09/20

Sáu giá trị văn hóa cơ bản của Mỹ giải thích lý do Hoa Kỳ hòa nhập hàng triệu người từ các nền văn hóa đa dạng trên toàn thế giới, tạo ra bản sắc Mỹ độc đáo, là nguồn gốc của đổi mới sáng tạo và nền tảng công nghệ luôn dẫn đầu thế giới, là căn nguyên cường thịnh của nền kinh tế số một toàn cầu. Nhưng những giá trị này đang ngày một hao mòn và thậm chí có nguy cơ biến mất nếu Joe Biden thắng cử...

Sáu giá trị văn hóa cơ bản của Mỹ lần đầu tiên được giới thiệu trong cuốn sách: “American Ways: An Introduction to American Culture” (tạm dịch: Giới thiệu về Văn Hóa Mỹ) được xuất bản lần đầu tiên năm 1977. Có ba cặp giá trị bao gồm ba lý do tại sao những người nhập cư đến (và vẫn tiếp tục) đến Hoa Kỳ và ba cái giá phải trả cho những lợi ích này. 

  • Tự do cá nhân & Tự lực
  • Bình đẳng về Cơ hội & Cạnh tranh
  • Giấc mơ Mỹ & Sự chăm chỉ

Đầu tiên là Tự do Cá nhân và cái giá phải trả là Tự lực. Chúng ta không thể thực sự tự do nếu chúng ta không thể tự chăm sóc bản thân một cách độc lập. 

Thứ hai là Bình đẳng về Cơ hội, và cái giá phải trả là Cạnh tranh. Nếu mọi người muốn có cơ hội thành công như nhau, thì chúng ta phải cạnh tranh công khai, minh bạch và lành mạnh dưới sự bảo hộ và giám sát bởi pháp luật. 

Thứ ba là cho Giấc mơ Mỹ, cơ hội cho một cuộc sống tốt đẹp hơn và mức sống cao hơn. Cái giá cho Giấc mơ Mỹ một cách phổ thông nhất đó là Làm Việc Chăm Chỉ.

Giấc mơ Mỹ, cơ hội cho một cuộc sống tốt đẹp hơn và mức sống cao hơn. Cái giá cho Giấc mơ Mỹ một cách phổ thông nhất đó là Làm Việc Chăm Chỉ.
Giấc mơ Mỹ, cơ hội cho một cuộc sống tốt đẹp hơn và mức sống cao hơn. Cái giá cho Giấc mơ Mỹ một cách phổ thông nhất đó là Làm Việc Chăm Chỉ. (Pixabay)

“Mối quan hệ giữa các giá trị này - quyền và trách nhiệm - tạo nên cấu trúc của xã hội Hoa Kỳ. Chính kết cấu này đã xác định Giấc mơ Mỹ - niềm tin rằng nếu mọi người chịu trách nhiệm về cuộc sống của mình và làm việc chăm chỉ, họ sẽ có quyền tự do cá nhân để theo đuổi các mục tiêu cá nhân của họ và một cơ hội tốt để cạnh tranh để đạt được thành công. "

Điều quan trọng cần lưu ý là sáu giá trị này là giá trị văn hóa chứ không phải giá trị đạo đức, thậm chí là giá trị cá nhân. Đây là nền tảng của quốc gia dân chủ của Mỹ. Bắt nguồn từ niềm tin và tầm nhìn của các Tổ phụ của Mỹ và được củng cố bởi kinh nghiệm lịch sử, những giá trị văn hóa này là những gì phân biệt nước Mỹ với các xứ sở còn lại. Họ là những gì khiến chúng ta trở thành “người Mỹ”.

Điều tạo nên bản sắc "Con người Mỹ"

“Chúng tôi coi những chân lý sau đây là hiển nhiên, rằng tất cả mọi người đều được tạo ra bình đẳng. Họ được Tạo hóa ban tặng cho một số quyền bất khả xâm phạm, trong đó có quyền Được sống, Tự do và mưu cầu Hạnh phúc.” - Tuyên ngôn độc lập (1776)

Một trong những câu hỏi hấp dẫn nhất về Hoa Kỳ là điều gì tạo nên (bản sắc) “Con người Mỹ”? Với những người nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới với những truyền thống văn hóa, giá trị và phong tục rất khác nhau, điều gì đã gắn kết các nền văn hóa ấy lại với nhau?

Và làm thế nào mà một Hợp chủng quốc đa dạng như vậy có thể tạo ra một bản sắc riêng dễ nhận biết?

Với những người nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới với những truyền thống văn hóa, giá trị và phong tục rất khác nhau, điều gì đã gắn kết các nền văn hóa ấy lại với nhau?
Với những người nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới với những truyền thống văn hóa, giá trị và phong tục rất khác nhau, điều gì đã gắn kết các nền văn hóa ấy lại với nhau? (Getty)

John Zogby, một chuyên gia thăm dò dư luận người Mỹ, nói rằng điều khiến nước Mỹ gắn bó với nhau ngày nay là “Tất cả chúng ta đều chia sẻ một bộ giá trị chung khiến chúng ta trở thành người Mỹ... Chúng ta được xác định bởi các quyền mà chúng ta có... Lịch sử đã nói lên điều đó. Tại sao người châu Âu là những người định cư đầu tiên đến đây và tại sao hàng triệu người khác cũng đã đến đây kể từ đó.”

Hệ thống các giá trị cơ bản của Mỹ xuất hiện vào cuối những năm 1700 và bắt đầu xác định tính cách Mỹ trong một quốc gia luôn bao gồm những người đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Vào thời điểm một người Pháp Alexis de Tocqueville đến thăm Hoa Kỳ vào những năm 1830, ông đã có thể nhìn thấy trực tiếp những giá trị của người Mỹ.

Gần 200 năm sau, cuốn sách Nền dân chủ ở Mỹ (Democracy in America) của ông vẫn được coi là một trong những mô tả sâu sắc và thẳng thắn nhất về các giá trị của Mỹ.

Trong lịch sử, Hoa Kỳ được coi là “vùng đất của cơ hội”, một nơi mà người nhập cư có thể có tự do cá nhân, cơ hội thành công bình đẳng và khả năng có mức sống tốt hơn. Tuy nhiên, để có được những lợi ích này, họ phải biết cách tồn tại, cạnh tranh với những người khác và làm việc chăm chỉ để tạo ra một cuộc sống mới. Với thời gian và kinh nghiệm được tích lũy, đã dẫn đến sự phát triển của các giá trị văn hóa cốt lõi của Mỹ và định hình nước Mỹ ngày nay.

Trong lịch sử, Hoa Kỳ được coi là “vùng đất của cơ hội”, một nơi mà người nhập cư có thể có tự do cá nhân, cơ hội thành công bình đẳng và khả năng có mức sống tốt hơn.
Trong lịch sử, Hoa Kỳ được coi là “vùng đất của cơ hội”, một nơi mà người nhập cư có thể có tự do cá nhân, cơ hội thành công bình đẳng và khả năng có mức sống tốt hơn. (Snappy Goat)

Hệ giá trị này bao gồm ba cặp lợi ích — Tự do cá nhân, Bình đẳng về cơ hộiCủa cải vật chất (hay Giấc mơ Mỹ) —và cái giá mà mọi người phải trả để có được những lợi ích này — Tự lực, Cạnh tranhLàm việc chăm chỉ:

Ba cặp giá trị này đã xác định nền văn hóa độc đáo và con người của Hoa Kỳ . Một cách nghĩ khác về những giá trị cơ bản này liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm. Người Mỹ tin rằng mọi người có quyền tự do cá nhân, bình đẳng về cơ hội và hứa hẹn thành công, nhưng tất cả những điều này đều đòi hỏi trách nhiệm đáng kể: tự lực, sẵn sàng cạnh tranh và làm việc chăm chỉ.

Tự do cá nhân: hạn chế quyền lực của chính phủ và tự do tín ngưỡng

Những người định cư sớm nhất đã đến lục địa Bắc Mỹ để thiết lập các thuộc địa không bị kiểm soát bởi xã hội châu Âu. Họ muốn thoát khỏi sự kiểm soát của các vị vua và chính phủ, các linh mục và nhà thờ, tầng lớp quý tộc, đã áp đặt trên nhiều khía cạnh cuộc sống của họ. Ở một mức độ lớn, họ đã thành công. Năm 1776, 13 thuộc địa của Liên hiệp Anh đã tuyên bố độc lập và thành lập một quốc gia mới - Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Khi làm như vậy, họ bất chấp vua Anh và tuyên bố rằng quyền cai trị sẽ nằm trong tay người dân.

Các vị Vua đã không còn quyền lực đối với họ. Năm 1787, khi họ viết Hiến pháp cho quốc gia mới của mình, họ đã tách nhà thờ và nhà nước để không bao giờ có nhà thờ được chính phủ hỗ trợ. Điều này đã hạn chế rất nhiều quyền lực của nhà thờ. Ngoài ra, bằng văn bản Hiến pháp, họ rõ ràng cấm các danh hiệu quý tộc để đảm bảo rằng một xã hội quý tộc sẽ không phát triển. Sẽ không có giai cấp quý tộc thống trị trong quốc gia mới.

Những quyết định lịch sử của Những Người Lập Quốc đã có ảnh hưởng sâu sắc đến việc hình thành tính cách của người Mỹ.
Những quyết định lịch sử của Những Người Lập Quốc đã có ảnh hưởng sâu sắc đến việc hình thành tính cách của người Mỹ. (Pikist)

Những quyết định lịch sử của Những Người Lập Quốc đã có ảnh hưởng sâu sắc đến việc hình thành tính cách của người Mỹ. Bằng cách hạn chế quyền lực của chính phủ và các nhà thờ, đồng thời chính thức loại bỏ tầng lớp quý tộc, đã giúp tạo ra một bầu không khí tự do tập trung vào cá nhân. Và Hoa Kỳ đã gắn liền trong tâm trí họ với khái niệm tự do cá nhân.

Đây có lẽ là điều cơ bản nhất trong tất cả các giá trị của người Mỹ. Các học giả và các nhà quan sát bên ngoài thường gọi giá trị này là chủ nghĩa cá nhân, nhưng nhiều người Mỹ sử dụng từ tự do. Nó là một trong những từ được tôn trọng và phổ biến nhất ở Hoa Kỳ ngày nay.

Khái niệm “Tự do” mà người Mỹ khi đó mong muốn, là vận mệnh của cá nhân mỗi người thuộc về chính họ, mà không có sự kiểm soát hay can thiệp từ bên ngoài ví như từ chính phủ, tầng lớp quý tộc cầm quyền, nhà thờ hoặc bất kỳ tổ chức nào khác. Và chính bởi giá trị cốt lõi đó, ngày nay nước Mỹ vẫn là mảnh đất Thiên đường cho những ai khao khát tự do chân chính. 

Cái giá phải trả cho Tự do cá nhân: Tự cường 

Tuy nhiên, giá phải trả cho lợi ích “Tự do cá nhân” này cũng không hề dễ dàng: Tự lực. Mỗi cá nhân khi tiến đến Giấc mơ Mỹ cần hiểu rằng, khi sự công bằng được chia đều, nghĩa là ai cũng đều có cơ hội như nhau. Và việc chứng tỏ thực lực của bản thân hoặc là bị nhấn chìm sẽ liên quan đến Tự do mà họ có được. Người Mỹ tin rằng, bất kỳ ai cũng cần biết giải quyết vấn đề của chính mình và “tự biết đứng trên đôi chân của mình”.

Người Mỹ tin rằng, bất kỳ ai cũng cần biết giải quyết vấn đề của chính mình và “tự biết đứng trên đôi chân của mình”.
Người Mỹ tin rằng, bất kỳ ai cũng cần biết giải quyết vấn đề của chính mình và “tự biết đứng trên đôi chân của mình”. (Getty)

“Họ không nhờ ơn ai, cũng không chờ đợi sự giúp đỡ từ bất kỳ ai. Họ có thói quen độc lập, dựa vào chính sức mình và họ tin rằng toàn bộ vận mệnh của bản thân nằm trong tay họ” - Tocqueville, 1830.

Niềm tin mạnh mẽ vào sự tự cường này vẫn tiếp tục cho đến ngày nay như một giá trị truyền thống của Mỹ. Đó có lẽ là một trong những khía cạnh khó hiểu nhất của tính cách kiểu Mỹ, nhưng nó vô cùng quan trọng. Hầu hết người Mỹ tin rằng họ phải tự lực để giữ được tự do. Nếu họ phụ thuộc quá nhiều vào sự hỗ trợ của gia đình hoặc chính phủ hoặc bất kỳ tổ chức nào, họ có thể mất một phần quyền tự do để làm những gì họ muốn. Ngay cả khi họ không thực sự tự chủ, hầu hết người Mỹ tin rằng ít nhất họ phải tỏ ra như vậy. Để trở thành xu hướng chủ đạo của cuộc sống Hoa Kỳ - để có quyền lực và (hoặc) sự tôn trọng - các cá nhân phải được coi là tự chủ.

Ví dụ, nếu con cái trưởng thành về quê sống với cha mẹ vì điều kiện kinh tế hoặc cuộc hôn nhân thất bại, hầu hết các thành viên trong gia đình đều mong đợi đây chỉ là sự sắp xếp ngắn hạn, cho đến khi con cái tìm được việc làm và tự lực cánh sinh. Mặc dù có thể nhận được hỗ trợ tài chính từ tổ chức từ thiện, gia đình hoặc chính phủ, nhưng nó thường chỉ được mong đợi trong một thời gian ngắn và thường không được ngưỡng mộ. Cuối cùng, hầu hết người Mỹ sẽ nói, mỗi người cần có trách nhiệm với chính bản thân mình. 

Bình đẳng về cơ hội và Cạnh tranh: không tồn tại khái niệm giai cấp

Không tồn tại khái niệm về giai cấp điều đó cũng có nghĩa không tồn tại đấu tranh giai cấp, không tồn tại thù hận hay sự đố kỵ giai cấp. Lúc này, con người chỉ có nhìn vào trong bản thân mình để cố gắng vượt qua hạn chế của chính mình. Khi đó, năng lực tự cường trong khuôn khổ tự do tư tưởng, tâm hồn khoáng đạt và bao dung hiển nhiên sẽ là tốt nhất. Đó chính là nguyên nhân cốt lõi khiến Mỹ trở thành cường quốc đứng đầu về đổi mới, sáng tạo và dẫn dắt công nghệ của thế giới. 

Không tồn tại khái niệm về giai cấp điều đó cũng có nghĩa không tồn tại đấu tranh giai cấp, không tồn tại thù hận hay sự đố kỵ giai cấp.
Không tồn tại khái niệm về giai cấp điều đó cũng có nghĩa không tồn tại đấu tranh giai cấp, không tồn tại thù hận hay sự đố kỵ giai cấp. (Wikimedia Commons)

Lý do quan trọng thứ hai khiến người nhập cư thường bị thu hút đến Hoa Kỳ đó là niềm tin rằng mọi người đều có cơ hội thành công ở đây. Nhiều thế hệ người nhập cư đã đến Hoa Kỳ với kỳ vọng này. Họ cảm thấy rằng khi không bị kiểm soát bởi chính trị, tôn giáo và xã hội quá mức, họ có cơ hội tốt hơn để thể hiện năng lực cá nhân. Đặc biệt là khi không có tầng lớp quý tộc cha truyền con nối.

Bởi vì danh hiệu quý tộc bị cấm trong Hiến pháp, không có hệ thống giai cấp chính thức nào được phát triển ở Hoa Kỳ. Trong những năm đầu của lịch sử Hoa Kỳ, nhiều người nhập cư đã chọn rời khỏi các xã hội châu Âu lâu đời hơn vì họ tin rằng họ có cơ hội thành công hơn ở Mỹ. Ở “cố hương”, vị trí của họ trong cuộc sống được xác định phần lớn bởi tầng lớp xã hội mà họ sinh ra. Họ biết rằng ở Mỹ, họ sẽ không phải sống trong những gia đình quyền quý, những người sở hữu quyền lực lớn và của cải được thừa kế và tích lũy hàng trăm năm.

“Càng tiến sâu vào nghiên cứu về xã hội Hoa Kỳ, tôi càng nhận ra điều đó. . . Tất cả những điều kiện khác dường như đều bắt nguồn từ sự bình đẳng về cơ hội” - Tocqueville, 1830.

Chúng có nghĩa là mỗi cá nhân phải có cơ hội thành công như nhau. Người Mỹ coi cuộc sống là một cuộc chạy đua để đạt được thành công. Đối với họ, bình đẳng có nghĩa là cơ hội được chia đều cho mọi người để tham gia cuộc đua và giành chiến thắng. Nói cách khác, bình đẳng về cơ hội có thể được coi là một quy tắc đạo đức. Nó giúp đảm bảo rằng thành công của một cuộc đua là sự công bằng và một người không giành chiến thắng chỉ vì người đó sinh ra trong một gia đình giàu có, hoặc thua vì chủng tộc hoặc tôn giáo. Khái niệm “chơi công bằng” của người Mỹ là một khía cạnh quan trọng của niềm tin vào sự bình đẳng về cơ hội.

Khái niệm “chơi công bằng” của người Mỹ là một khía cạnh quan trọng của niềm tin vào sự bình đẳng về cơ hội.
Khái niệm “chơi công bằng” của người Mỹ là một khía cạnh quan trọng của niềm tin vào sự bình đẳng về cơ hội. (Getty)

“Tổng thống Abraham Lincoln bày tỏ niềm tin này vào những năm 1860 khi ông nói: Chúng tôi. . . mong muốn cho phép ngay cả những người khiêm tốn nhất có cơ hội làm giàu bình đẳng với mọi người. Khi một người bắt đầu dù với hai bàn tay trắng, như hầu hết mọi người đều làm trong cuộc chạy đua của cuộc sống, xã hội tự do đến mức anh ta biết mình có thể cải thiện tình trạng của mình; anh ta biết rằng không có một điều kiện lao động cố định nào cho cả cuộc đời của anh ta.”

Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự bình đẳng về cơ hội này là sự cạnh tranh. Mặc dù chúng ta đều biết rằng không phải ai cũng sẽ thành công, nhưng ít nhất mỗi người cần chịu trách nhiệm với cuộc sống và cơ hội của mình. Khi cơ hội được chia đều cho tất cả mọi người, vậy thì nhiệm vụ của họ chính là cố gắng chạy đua trên con đường đó nhằm tìm kiếm thành công cho mình. 

Những áp lực cạnh tranh trong cuộc sống của một người Mỹ bắt đầu từ thời thơ ấu và tiếp tục cho đến khi nghỉ việc. Học cách cạnh tranh thành công là một phần của quá trình lớn lên ở Hoa Kỳ, và sự cạnh tranh được khuyến khích bởi các chương trình thể thao có tính cạnh tranh mạnh mẽ do các trường công lập và các nhóm cộng đồng cung cấp. Các môn thể thao cạnh tranh hiện nay phổ biến với cả nam và nữ.

Áp lực cạnh tranh khiến người Mỹ luôn tràn đầy năng lượng, nhưng nó cũng gây ra những căng thẳng trong tâm lý của họ cho tới khi về hưu. Có một vấn đề nữa đáng nói ở đây là, có một số người không có được những địa vị tốt, bời vì không phải bất kỳ ai cũng thành công, sẽ cảm thấy tự tin và không được tôn trọng như ở các xã hội khác, ít cạnh tranh hơn. Thực tế đó giống như quy luật đào thải, khi mà, bất kỳ nhóm người nào cạnh tranh không thành công, đều không phù hợp với xu hướng vận hành cuộc sống ở Hoa Kỳ. 

Áp lực cạnh tranh khiến người Mỹ luôn tràn đầy năng lượng, nhưng nó cũng gây ra những căng thẳng trong tâm lý của họ cho tới khi về hưu.
Áp lực cạnh tranh khiến người Mỹ luôn tràn đầy năng lượng, nhưng nó cũng gây ra những căng thẳng trong tâm lý của họ cho tới khi về hưu. (Getty)

Của cải vật chất và làm việc chăm chỉ: Quyền sở hữu được minh xác và bảo vệ tuyệt đối 

Lý do thứ ba tại sao những người nhập cư đến Hoa Kỳ là để có một cuộc sống tốt hơn - nghĩa là nâng cao mức sống của họ. Đối với đại đa số những người nhập cư đến đây, đây có lẽ là lý do thuyết phục nhất để rời bỏ quê hương. Do có nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng dồi dào, Hoa Kỳ dường như là một vùng đất rộng lớn, nơi hàng triệu người có thể đến để tìm kiếm vận may. Tất nhiên, hầu hết những người nhập cư không “giàu lên trong một sớm một chiều” và nhiều người trong số họ đã phải chịu đựng nhiều điều kinh khủng, nhưng phần lớn trong số đó cuối cùng đã có thể cải thiện mức sống trước đây của mình. Ngay cả khi họ không thể đạt được thành công kinh tế như mong muốn, họ vẫn tin vào tương lai của thế hệ con cái sẽ có cơ hội có một cuộc sống tốt hơn.

Bởi vì gốc rễ của giá trị này là quyền sở hữu được xác lập minh bạch, được tôn trọng và bảo vệ tuyệt đối bởi Hiến pháp Mỹ, là giá trị bất biến không được phép thay đổi bởi bất cứ đảng phái chính trị hay chính quyền nào, dưới danh nghĩa hay vì lý do nào. Khi quyền sở hữu được xác lập minh bạch và được cam kết bảo vệ cho mỗi cá nhân ở mức cao nhất, khi đó con người sẽ làm việc chăm chỉ nhất để có thể ổn định, tích lũy, khẳng định bản thân mình và có thể cho đi nhiều hơn, chia sẻ nhiều hơn. Xã hội vì vậy hưng thịnh dựa trên một nền tảng đạo đức tốt hơn và bền vững hơn. 

Chú trọng vào của cải vật chất được gọi là chủ nghĩa duy vật, nhưng đây là từ mà hầu hết người Mỹ cảm thấy khó chịu. Nếu bạn gọi ai đó là thực dụng họ sẽ cảm thấy bị xúc phạm. Đối với một người Mỹ, điều này có nghĩa là người này coi trọng của cải vật chất hơn tất cả. Người Mỹ không thích bị gọi là người theo chủ nghĩa vật chất, bởi vì họ cảm thấy điều này không công bằng và đang buộc tội họ chỉ yêu những thứ vật chất và không có niềm tin vào bất kể điều gì khác kể cả tôn giáo. Trên thực tế, hầu hết người Mỹ đều có những giá trị và lý tưởng khác. Tuy nhiên, có được và duy trì một số lượng lớn tài sản vật chất vẫn có tầm quan trọng lớn đối với hầu hết người Mỹ. Tại sao ư?

Khi quyền sở hữu được xác lập minh bạch và được cam kết bảo vệ cho mỗi cá nhân ở mức cao nhất, khi đó con người sẽ làm việc chăm chỉ nhất để có thể ổn định, tích lũy, khẳng định bản thân mình.
Khi quyền sở hữu được xác lập minh bạch và được cam kết bảo vệ cho mỗi cá nhân ở mức cao nhất, khi đó con người sẽ làm việc chăm chỉ nhất để có thể ổn định, tích lũy, khẳng định bản thân mình. (Getty)

Lý do duy nhất đó là của cải vật chất là thước đo địa vị xã hội được chấp nhận rộng rãi ở Hoa Kỳ. Bởi vì người Mỹ từ chối hệ thống quý tộc cha truyền con nối và danh hiệu quý tộc của châu Âu, họ phải tìm một phương thức thay thế để đánh giá địa vị xã hội. Chất lượng và số lượng của cải vật chất của một cá nhân đã trở thành thước đo được chấp nhận cho sự thành công và địa vị xã hội. Hơn nữa, như chúng ta sẽ thấy trong kinh sách tôn giáo, đạo đức làm việc của người Sùng đạo chính là mối liên kết thành công giữa vật chất với đức tin. 

Tuy nhiên, người Mỹ đã phải trả giá cho sự giàu có về vật chất của họ: làm việc chăm chỉ. Lục địa Bắc Mỹ rất giàu tài nguyên thiên nhiên khi những người định cư đầu tiên đến, nhưng tất cả các nguồn tài nguyên này đều chưa phát triển. Chỉ bằng cách làm việc chăm chỉ, những tài nguyên thiên nhiên này mới có thể được chuyển đổi thành của cải vật chất, cho phép một mức sống thoải mái hơn. Làm việc chăm chỉ vừa cần thiết vừa bổ ích cho hầu hết người Mỹ trong suốt lịch sử của họ. Chính vì vậy, họ coi của cải vật chất là phần thưởng tự nhiên cho sự chăm chỉ của họ.

Theo một cách nào đó, của cải vật chất không chỉ được coi là bằng chứng hữu hình về công việc của con người mà còn về khả năng của họ. Vào cuối những năm 1700, James Madison, cha đẻ của Hiến pháp Hoa Kỳ, tuyên bố rằng sự khác biệt về tài sản vật chất phản ánh sự khác biệt về năng lực cá nhân.

Hầu hết người Mỹ vẫn tin vào giá trị của sự chăm chỉ. Hầu hết mọi người tin rằng mọi người nên giữ việc làm và không sống bằng tiền trợ cấp từ chính phủ.
Hầu hết người Mỹ vẫn tin vào giá trị của sự chăm chỉ. Hầu hết mọi người tin rằng mọi người nên giữ việc làm và không sống bằng tiền trợ cấp từ chính phủ. (Getty)

Hầu hết người Mỹ vẫn tin vào giá trị của sự chăm chỉ. Hầu hết mọi người tin rằng mọi người nên giữ việc làm và không sống bằng tiền trợ cấp từ chính phủ. Đã có nhiều nỗ lực cải cách hệ thống phúc lợi để mọi người không trở nên phụ thuộc vào phúc lợi và ngừng tìm kiếm việc làm để nuôi sống bản thân. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn hơn là làm việc chăm chỉ bao nhiêu sẽ thực sự cải thiện mức sống và mức độ giàu có về vật chất của một người.

Cả 3 cặp giá trị cốt lõi đang bị bào mòn và sẽ mất đi vĩnh viễn? 

Nhưng đáng tiếc, những giá trị chung gắn kết nước Mỹ, là nền tảng đạo đức, sáng tạo, đổi mới công nghệ và hưng thịnh của Mỹ đang bị xói mòn hàng chục năm qua bởi các quan điểm cực đoan của cánh tả khi công bằng được thay bằng cào bằng, tự lực bị thay thế bởi bằng phúc lợi, cạnh tranh bình đẳng được thay bằng bất bình đẳng khi chính quyền gia tăng kiểm soát của cải và gắng thiết lập hệ thống phân phối lại của cải theo cách mà một nhóm, một đảng phái chính trị gia có quyền lực mong muốn thông qua không ngừng tăng thuế và phúc lợi. 

Một hệ thống như thế trên bề mặt có vẻ như một hệ thống vì con người, nhưng thực tế nó khiến cho chính quyền ngày càng trở nên phình to hơn, quyền lực lớn hơn khi sở hữu nhiều tài sản hơn (qua thuế) và thực thi chính sách phúc lợi cao. Thuế cao hơn khiến quyền về tài sản, về tích lũy và sở hữu với tài sản mình làm gì bị xói mòn đáng kể. Nó sẽ tận diệt sức sáng tạo, khả năng tái sản xuất, đổi mới và dẫn đầu công nghệ của Mỹ. Hơn nữa, xã hội hình thành một tầng lớp ỷ lại, thụ động vào chính sách phúc lợi cao. Điều này xói mòn "tự cường" của người dân Mỹ, vốn là gốc rễ, là nền tảng thịnh vượng Mỹ.  

Thuế cao hơn khiến quyền về tài sản, về tích lũy và sở hữu với tài sản mình làm gì bị xói mòn đáng kể. Nó sẽ tận diệt sức sáng tạo, khả năng tái sản xuất, đổi mới và dẫn đầu công nghệ của Mỹ.
Thuế cao hơn khiến quyền về tài sản, về tích lũy và sở hữu với tài sản mình làm gì bị xói mòn đáng kể. Nó sẽ tận diệt sức sáng tạo, khả năng tái sản xuất, đổi mới và dẫn đầu công nghệ của Mỹ. (quoteinspector.com)

Chính với chính sách thuế này, nền sản xuất công nghiệp đáng tự hào của Mỹ đã trở nên trống rỗng khi chủ nghĩa toàn cầu phát triển. Để tránh thuế và bảo vệ tài sản tích lũy, các ông chủ người Mỹ vội vã di dời ngành sản xuất nội địa Mỹ sang Trung Quốc để tìm kiếm lợi nhuận lớn hơn, mức thuế ưu đãi hơn. Mỹ trở thành nền kinh tế dựa trên dịch vụ và công nghệ thông tin, trí tuệ, tài hoa và sức sáng tạo của người Mỹ nhanh chóng cư trú ở nước ngoài. 

Không chỉ vậy, chính sách thuế cao của cánh tả, như cách cựu Tổng thống Obama hay ứng cử viên Tổng thống Joe Biden đang cổ súy, cũng là cách giúp chính quyền can thiệp nhiều hơn vào cung - cầu thị trường khi chính quyền có thể chi tiêu công (qua đầu tư) tăng cao vào các ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp thân hữu mà họ muốn. Điều này chỉ tạo ra bất bình đẳng về cơ hội. Hiển nhiên, xu hướng này khiến xã hội Mỹ - vốn hưng thịnh và tự do dựa trên việc hạn chế tối đa can thiệp của chính quyền và quan niệm về giai cấp - thì giờ đây, chính quyền Mỹ đang ngày một cồng kềnh, can thiệp ngày một thô bạo vào cung - cầu thị trường, giá trị tiền tệ... Điều này khiến Mỹ không còn "ưu điểm" so với các nền kinh tế khác và bởi thế khủng hoảng kinh tế bắt nguồn từ Mỹ diễn ra ngày một lớn, tần suất ngày một nhiều. 

Sự can thiệp ngày càng mở rộng của chính quyền khiến nền kinh tế mất đi sự cân bằng, khủng hoảng kinh tế bắt nguồn từ Mỹ diễn ra ngày một lớn, tần suất ngày một nhiều. 
Sự can thiệp ngày càng mở rộng của chính quyền khiến nền kinh tế mất đi sự cân bằng, khủng hoảng kinh tế bắt nguồn từ Mỹ diễn ra ngày một lớn, tần suất ngày một nhiều. (Pixabay)

Thêm vào đó, Xã hội Mỹ không ngừng tạo ra "giai cấp" vốn không hề tồn tại trong xã hội Mỹ: đó là mâu thuẫn chủng tộc, giới tính... Khái niệm tự do của nước Mỹ - chân giá trị đến từ việc không bị kiểm soát về tư tưởng chính trị, tôn giáo, không bị sự vị kỷ của đấu tranh giai cấp, bất bình trong tâm kiểm soát - đã bị xói mòn thực sự khi "giai cấp" được tạo ra, khi con người mải mê thấy mình thiệt thòi chứ không phải là thấy mình cần Tự cường, khi mải mê đấu tranh giai cấp và theo chủ nghĩa cấp tiến, người Mỹ quyên mất Tự cường mà ỷ lại vào phúc lợi và trao phiếu bầu của mình cho những kẻ hứa hẹn phúc lợi cao (dù những kẻ đó không hề bỏ tiền túi của họ ra làm phúc lợi), khi có một thế hệ nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ chỉ để lợi dụng phúc lợi và sự giàu có của Mỹ chứ không phải chia sẻ và nỗ lực vì 3 cặp giá trị cốt lõi của Mỹ... 

Đây chính là con đường mà Đảng Dân chủ Mỹ đã định hướng nước Mỹ trong nhiều năm qua. Và giờ đây, Joe Biden đang nỗ lực làm điều đó trong cương lĩnh tranh cử của mình: hủy hoại triệt để 3 cặp giá trị cốt lõi tạo nên sự vĩ đại của nước Mỹ. 

Gã khổng lồ Mỹ có thể thức tỉnh không? Kẻ thù ở ngay trong lòng nước Mỹ ! 

Thiên Bình
Theo vintageamericanways.com



Bài cùng chuyên đề